oqjo’xori

DOCX 7 pages 23.0 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.0 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

ma’ruza: jo’xori biologiyasi va yetishtirish texnologiyasi reja: 1. axamiyati, tarixi, ekin maydonlari. 1. botanik tavsifi. 1. biologik xususiyatlari, ekiladigan navlari. 1. yetishtirish texnologiyasi. oqjo’xori oziq-ovqat, yem-hashak va texnikaviy maqsadlarda foydalaniladigan eng muhim donli ekinlardan biridir. o’zbekiston sharoitida oqjo’xori qurg’oqchilikka, sho’rga chidamli ekin sifatida katta ahamiyatga ega. tuproqlari sho’r mintaqalarda qoraqolpog’iston respubpikasi, xorazm, buxoro, navoiy, sirdaryo, jizzax viloyatlarida u makkajo’xori va arpaga nisbatan yuqori hosil beradi. oqjo’xorining doni markaziy osiyo halqlari shu jumladan o’zbekistonda ham ikkinchi jahon urushigacha va 1950 yillargacha asosiy oziq-ovqat ekinlaridan biri hisoblangan. donidan tansik milliy taom go’ja tayyorlanadi. qoramollar uchun uning doni qimmatli oziqa, omixta yem va kraxmal, spirt ishlab chiqaruvchi sanoat uchun qimmatli hom ashyo. afrika, hindiston va sharqiy osiyo mamlakatlarida oqjo’xori hozir ham asosiy oziq-ovqat ekini. sug’oriladigan yerlarda, o’zbekiston sharoitida oqjo’xori bir necha marta o’rib olinadi. uning yashil massasi silos yoki pichan tayyorlashda ishlatiladi. donining 100 kg 119 oziqa birligi, yashil massasida 23,5 o.b, silosda …

2 / 7

u 16 mln ga, afrika davlatlarida 15-16 mln ga, aqsh da 5-6 mln ga maydonga ekiladi. u yevropada, janubiy, amerikada, yaponiyada keng tarqalgan. markaziy osiyo davlatlarida oqjo’xori juda keng tarqalgan. ammo ekin sifatida u boshqa donli ekin makkajo’xoriga keyingi yillarda o’z o’rnini bo’shatib bergan. o’zbekistonda 1930 yillarda 250-300 ming/ga, 1956 yilda 76 ming/ga hozirda 8-9 ming ga maydonga ekiladi. asosan yashil massasi va qisman doni uchun ekiladi. o’zbekistonda buxoro, xorazm, qoraqalpog’iston respublikasi va farg’ona vodiysida keng tarqalgan. o’zbekistonda sug’oriladigan yerlarda oqjo’xori don hosildorligi 80-90 s/ga, silos massasi 700-1000 s/ga yetadi. hozirda respublikamizda bu qimmatli don ekinini urug’chiligi yaxshi ishlab chiqilmagan. yangi hususiy dehqon - fermer xo’jaliklari bu ekinni katta maydonlarda ekib boshlashdi. botanik tavsifi. oqjo’xori, sorgo avlodiga 30dan ortiq yovvoiy va madaniy, bir yillik va ko’p yillik turlar kiradi. hozirgi paytda sorghum l. avlodidan eng keng tarqalgan 4 tur: s. vulgare - oddiy oqjo’xori, s. chinense – gaolyan yoki xitoy …

3 / 7

gan. bitta o’simlikda barglarning soni 10-25 va undan ham ko’proq bo’ladi. to’pguli - uzunligi 15-60 sm ro’vak. har bir shoxning oxirida ikkitadan boshoqcha - ikki jinsli va erkak gul joylashgan, oxirgisi keyin to’kilib ketadi. oqjo’xorida chetdan changlanish ustunlik qiladi va u 70 % ko’proqni tashkil qiladi. doni po’stlik yoki yalong’och, shakli yumaloq yoki tuxumsimon,qorin qismida jo’yagi yo’q. 1000 don vazni 20-30 g. bitta ro’vakda 1600 – 3600 don hosil bo’ladi. urug’larni tinim davri juda qisqa. shuning uchun hosil yig’ishtirilishi bilan urug’ qulay sharoitga tushsa avval bo’rtib keyin unib chiqadi. don endospermi qizil yoki qo’ng’ir bo’lsa tarkibida oshlovchi modda tanin bo’ladi. taninning bo’lishi maltoza va spirt sanoatida katta ahamiyatga ega, ammo oziqalik sifatini kamaytiradi. yosh o’simlikning, yashil poya va barglarida suv yetishmagan sharoitda glyukozid - durrin hosil bo’ladi. glyukizidlarning parchalanishi natijasida zaharli modda sinil kislotasi hosil bo’ladi. uning miqdori 0,003 dan 0,31 % bo’lishi mumkin va 0,1 % kuchli zaharli hisoblanadi. …

4 / 7

ilikda barglari buraladi, o’sishdan to’xtaydi. o’zbekistonda tog’li va tog’ oldi mintaqasida oq jo’xorini lalmikorlikda bemalol o’stirish mumkin. tuproqqa talabi. tuproqqa uncha talabchan emas. og’ir, shuningdek, yengil tuproqlarda ham yaxshi o’sadi. ammo begona o’tlardan toza, g’ovak, havo yaxshi almashinadigan tuproqlarda yaxshi o’sadi. begona o’tlar uni dastlabki rivojlanish fazasida qisib qo’yadi. shuning uchun almashlab ekishlarda qator oralari ishlanadigan sabzavot, poliz ekinlaridan keyin joylashtirilsa yaxshi natija olinadi. rivojlanish fazalari. ekish - unib chiqish davri 10-15 kun, 25-39 kundan keyin tuplanish, 40-50 kundan keyin naychalash, 55-60 kunlarda ro’vaklash boshlanadi. gullash 5-6 kun davom etadi. o’sish davri 90-145 kun. navlari. xo’jalik belgilariga ko’ra oqjo’xori donli, qandlik, supurgilik va o’tsimon navlar guruhiga bo’linadi. donli navlar. asosan doni uchun ekiladi, bo’yi nisbatan past. kam tuplanadi, doni tez yanchiladi, oq, tanin miqdori 0,034-0,24 % oziq-ovqat navlari hisoblanadi. jo’xorining o’zbekiston pakanasi, o’zbekiston-18, shirin-91, o’zbekiston-5, asalbog’, tashkentskoye belozernoye, sanzar,, qandlik djugara navlari o’zbekiston respublikasidavlat reyestriga kiritilgan. qandlik djugara. silos uchun …

5 / 7

ni. oqjo’xori o’tmishdosh ekinlarga talabchanligi kam o’simlik. uni bir maydonda bir necha yil o’stirish mumkin. bir maydonga oqjo’xori uch yildan ortiq surunkasiga ekilsa hosildorlikni pasayishi kuzatiladi. paxtachilikka ixtisoslashgan xo’jaliklarda yem –xashak uchun ajratilgan dalalarda birinchi va ikkinchi ekin sifatida joylashtiriladi. oqjo’xoridan keyin ekilgan g’o’za paykallarida, g’o’zaning vilt bilan kasallanashini kamayishi kuzatiladi. oqjo’xori uchun g’o’za, dukkakli don ekinlari, kartoshka, ildizmevalar, poliz ekinlari, beda yaxshi o’tmishdoshdir. uning o’zi juda ko’p ekinlar uchun yaxshi o’tmishdosh bo’ladi. o’zbekistonda oqjo’xori tuprog’i sho’r mintaqalarda makkajo’xorini o’rniga g’o’za bilan almashlab ekiladi. bunda 1:4; 1:4 sxemada bir yil oqjo’xori to’rt yil g’o’za ekiladi. hozir bu almashlab ekish ancha eskirdi. asosan, oqjo’xori ferma oldi, yem –xashak almashlab ekishlarida joylashtirilmoqda. tuproqni ishlash. oqjo’xori ekiladigan dalalar kuzda chimqirqarli pluglar bilan 28 –32 sm chuqurlikda shudgor qilinadi. o’tloq va o’tloq –botqoq tuproqli dalalarda haydash chuqurligi zich va shag’alli qatlamning yuza yoki chuqur joylashganligiga qarab belgilanadi. sho’r yerlarga qishda yaxob suvi (2000-2500 m3/ga) …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oqjo’xori"

ma’ruza: jo’xori biologiyasi va yetishtirish texnologiyasi reja: 1. axamiyati, tarixi, ekin maydonlari. 1. botanik tavsifi. 1. biologik xususiyatlari, ekiladigan navlari. 1. yetishtirish texnologiyasi. oqjo’xori oziq-ovqat, yem-hashak va texnikaviy maqsadlarda foydalaniladigan eng muhim donli ekinlardan biridir. o’zbekiston sharoitida oqjo’xori qurg’oqchilikka, sho’rga chidamli ekin sifatida katta ahamiyatga ega. tuproqlari sho’r mintaqalarda qoraqolpog’iston respubpikasi, xorazm, buxoro, navoiy, sirdaryo, jizzax viloyatlarida u makkajo’xori va arpaga nisbatan yuqori hosil beradi. oqjo’xorining doni markaziy osiyo halqlari shu jumladan o’zbekistonda ham ikkinchi jahon urushigacha va 1950 yillargacha asosiy oziq-ovqat ekinlaridan biri hisoblangan. donidan tansik milliy taom go’ja tayyorlana...

This file contains 7 pages in DOCX format (23.0 KB). To download "oqjo’xori", click the Telegram button on the left.

Tags: oqjo’xori DOCX 7 pages Free download Telegram