yerning geologik evolutsiyasi

PPTX 33 pages 1.8 MB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPTX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

слайд 1 tuzuvchi: ro`ziyeva aziza tekshiruvchi: ahmedova dilfuza yerning geologik evolutsiyasi. yerda hayotning paydo bo`lishi va rivojlanishi. reja: yerning geologik evolutsiyasi: yerda hayotning paydo bo`lishidagi dastlabki tushunchalar: yer tarixi: yerda hayotning paydo bo’lishidagi oparin ta’limoti yerda hayotning paydo bo`lishi va rivojlanishi: xulosa: foydalangan adabiyotlar ro`yhati: hozirgi astrofizik va kosmologik ma’lumotlarga ko’ra,quyosh tizimi 4,7-5 mlrd yil avval paydo bo’lgan.yulduzlararo moddaning quyuqlashishi va sovuq sayyora tumanligiga o’ta boshlashi va unda yangi yulduzning portlashi natijasida hosil bo’lgan to’lqinning ta’siri ostida ushbu modda siqilib,nihoyatda katta disk-gardish shaklini olgan. bu jarayondan quyosh tizimining paydo bo’lishi boshlangan.yulduzlararo moddaning qolgan 0.2% qismi disk atrofida notekis taqsimlangan.quyoshning termik ta’siri,tizim aylanishi,quyosh shamolining harakati natijasida qisqa vaqt ichida(100mln yil)gaz va changdan iborat 1lamchi ibtidoiy modda parchalangan va quyosh atrofida halqasimon harakat qila boshlagan.(saturn atrofidagi halqalar). aynan shu paytda halqalarda planetezimallar shakllana boshlagan va ular hisobiga quyosh atrofidagi sayyoralar tashkil topgan. birlamchi moddalarning parchalanishi va saralanishi,uning vaqt o’tgan sari siqilishi 2guruh …

2 / 33

roid tushganu,oy orbitasiga chiqarib tashlangan moddadan yangi yer yo’ldashi hosil bo’lganoy va yerning o’zaro gravitatsion aloqadorligi natijasida oyning o’z o’qi atrofida aylanishi tezlashgan.buning hisobiga oy yerdan uzoqlasha boshlagan.bu jarayon natijasida yerdagi kecha va kunduzning davomiyligi o’zgargan.4.5mlrd yil oldin yer o’z o’qi atrofida-2 soatda,proterazoyda-17soatda,devonda-22soatda aylangan.hozir esa bu ko’rsatkich-24soat.shuni ham ta’kidlash kerakki,quyosh tizimidagi sayyoralarning barchasi hozirgi vaqtda qatlamlashgan holatda uchraydi.m:yerda yadro,mantiya,yer qobig’i ajratiladi. boshqa sayyoralar ham shunga o’xshash qavatlar yoki qatlamlardan iborat. yerning geologik evolyutsiyasi: hozirgi zamon geologik usullar faqat yerning ustki qismini bevosita o’rganish imkoniyatini beradi.bu usullar qatoriga shuqur burg’ular va shaxtalar o’tishi ham kiradi.kola yarim orolidagi eng chuqur burg’i 12610m ga yetib borgan.janubiy afrika va hindistondagi eng chuqur shaxtalar 4km chuqurlikka ega. yaqin vaqtlargacha tan olingan modellardan biri k.e.bullen(1963)modeli bo’lib kelgan.bu modelda quyidagi qatlamlar ajratilgan edi. a-yer qobig’i (33km gacha) b-mantiya (33-413km) c-413-984km. d-984-2898km. va yer yadrosi e-(2898-4982km) f-4982-5121km g-5121-6371km yerning ichki tuzulishida bir qatir global keng tarqalgan chegaralar ajratilgan.moxo …

3 / 33

olishdan iborat. yerda hayotning paydo bo`lishidagi dastlabki tushunchalar o`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug`bek nomidagi o`zbekiston milliy universiteti biologiya-tuproqshunoslik fakulteti 4-bosqich talabasi mustaqil ish evolyutsiya tabiatning rivojlanish shakllaridan biri bo’lib, to’xtovsiz doimiy son o’zgarishlaridan, ob‘ekt yoki hodisalarning sifat o’zgarishlarga olib kelishi tushuniladi. evolyutsiya fizik holatdan kimyoviy, keyin biologik va sotsial holatga o’tishdir. biologiyada «evolyutsiya» termini aniq ma‘noga ega bo’lib darvincha tabiiy tanlashga oiddir. ch. darvin tomonidan yaratilgan nazariya nafaqat tirik tabiatda, balki tirik bo’lmagan tabiatda sodir bo’ladigan hodisalarni ham tushuntirish imkoniyatini yaratdi. tabiiy tanlash organizmni tabiat bilan aloqasini bildiradi. evolyutsiyada tanlash kuchi yuzaga keladi. xx asrgacha koinot evolyutsiyasi haqida nazariy tushunchalar yetarli emasdi. xx asr boshiga kelib fanda tizimli qarash, tizimli nazariyalar kengaydi, natijada ko’pgina tushunchalar, jumladan koinotning yuzaga kelishi va evolyutsiyasi haqidagi modellar yaratildi. koinotni kosmologiya fani o’rganadi. astronomik tushunchada kosmos o’zaro ta‘sir etuvchi va rivojlanuvchi muhitdir. kosmik muhitlarda nyuton qonunidan farq qiladigan masala jismlarning …

4 / 33

an tezlikdan iborat. hozirgi vaqtdagi asosiy vazifa koinot tarkibidagi moddalarni aniqlash, yoshini aniqlash va evolyutsiya mexanizmini aniqlash hisoblanadi. koinot evolyutsiyasi. koinotni evolyutsiyasini dastlab hozirgacha mavjud bo’lgan tekshirishlar natijasi bo’yicha tushuntirish mumkin. ya‘ni, hozirgacha mavjud bo’lgan tushunchalar bilan sodir bo’layotgan voqeyliklarni taqqoslash kerak. koinot haqidagi tushunchalarni kengaytiradigan voqeylik bundan 15 milliard yil ilgari sodir bo’lgan ulkan koinot portlashi hisoblanadi. ana shu paytda harorat 103 grad/sm3 bo’lgan. koinotning keyingi o’zgarishi juda ham sekin borgan, ya‘ni, nurga nisbatan moddalar miqdori kam bo’lgan, ya‘ni jism yoki modda juda kam bo’lgan. ana shu kam miqdordagi zarralardan atomlar, molekulalar, kristallar, diffuzion materiya, yulduzlar, yulduzlar tizimi, galaktika va galaktika tudalari paydo bo’lgan. koinotni nimadan hosil bo’lganligini hozirgi zamon fanida quyidagicha tushuntiradi. · olimlarning fikricha materiyaning tortish kuchiga ega bo’lgan bo’shliq ma‘lum sharoitda moddalar bo’lakchalarini yuzaga keltirishi mumkin. · koinot bo’shlig’ini kuchi o ga teng bo’lsada, tenglik ma‘lum darajada buziladi, natijada moddalar hosil bo’ladi va darrov parchalanib ketadi, …

5 / 33

yotganligini ham isbotladi. hayotni paydo bo’lishi muammosi zamonaviy tabiatshunoslikning muhim va murakkab muammosi hisoblanadi. uning xulosalari biologiyani nazariy asoslarini yaratishga xizmat qiladi. hayotni paydo bo’lishi nazariyasi har xil va unchalik aniq emas. koinotni bir guruh olimlar doimiy borliq deb qaraydi. ikkinchi guruh olimlar koinotni ulkan portlash natijasida neytronlarning tuda bo’lishi natijasida paydo bo’lgan deb qaraladi. dindorlar esa koinot va hayot xudo tomonidan yaratilgan deb qaraydi. lekin borliqning paydo bo’lishini fan yo’li bilan tushuntirish mumkin. yerda hayotning paydo bo’lishi haqidagi asosiy fikrlar quyidagilardan iborat: 1. hayot tabiat qonunlaridan ham kuchli bo’lgan borliq vositasida ma‘lum bir vaqtda paydo bo’lgan (kreatsionizm). 2. hayot tirik bo’lmagan moddalardan bir necha marta hosil bo’lgan (o’z-o’zidan hosil bo’lish). 3. hayot doim bo’lgan. 4. hayot bizning planetamizga boshqa planetadan kelgan. 5. hayot kimyoviy va fizik qonunlar bo’yicha yuzaga kelgan (biokimyoviy evolyutsiya) yerda hayotni paydo bo’lishi bo’yicha 1-4 nazariyalarni tajriba yo’li bilan isbotlash qiyin. biroq, beshinchi - biokimyoviy evolyutsiya …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yerning geologik evolutsiyasi"

слайд 1 tuzuvchi: ro`ziyeva aziza tekshiruvchi: ahmedova dilfuza yerning geologik evolutsiyasi. yerda hayotning paydo bo`lishi va rivojlanishi. reja: yerning geologik evolutsiyasi: yerda hayotning paydo bo`lishidagi dastlabki tushunchalar: yer tarixi: yerda hayotning paydo bo’lishidagi oparin ta’limoti yerda hayotning paydo bo`lishi va rivojlanishi: xulosa: foydalangan adabiyotlar ro`yhati: hozirgi astrofizik va kosmologik ma’lumotlarga ko’ra,quyosh tizimi 4,7-5 mlrd yil avval paydo bo’lgan.yulduzlararo moddaning quyuqlashishi va sovuq sayyora tumanligiga o’ta boshlashi va unda yangi yulduzning portlashi natijasida hosil bo’lgan to’lqinning ta’siri ostida ushbu modda siqilib,nihoyatda katta disk-gardish shaklini olgan. bu jarayondan quyosh tizimining paydo bo’lishi boshlangan.yulduzlararo ...

This file contains 33 pages in PPTX format (1.8 MB). To download "yerning geologik evolutsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: yerning geologik evolutsiyasi PPTX 33 pages Free download Telegram