телескопларнинг асосий курсаткичлар

DOC 120,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1403870670_48144.doc телескопларнинг асосий курсаткичлар режа: 1. тасвирнинг масштаби. 2. телескопнинг оптик кучи. 3. телескопнинг катталаштириши. 4. телескопнинг ажратаолиш кучи. 5. телескопнинг оптик куввати. 6. атмосфера турбуленсияси ва уни ёриткич тасвирига таъсири. астрофизик текширишларнинг хусусиятлари. астрофизик текширишлар осмон ёриткичларнинг хусусиятларидан чиккан xолда кузатиш асбоблари яратишни токозо этади. осмон ёриткичлари xар хил ёругликга эга. уларнинг ёритиши эгаллаган интервал кенглиги бир неча минг миллиард бирликни ташкил этади. куёшнинг куринма юлдуз катталиги m0= -26m.8 булса тим короги тунги осмон бир ёй минути квадрат юзасининг ёруглиги m0c=13m.50 (куёш юзининг ойдинлиги 150000 стилüб ва тим коронги осмонники 10-8сб). астрофизик текширишларни ривожланиши яна хам хира манбаларни кузатишни такозо этади. купчилик юлдузларнинг ёруглиги деярли узгармайди,узгарганда хам секин узгаради. астрофизик тадкикотларда физик лабораториядаги сингари ёруглик манбалари нурланиш кувватини хохлаганча узгартиб булмайди. улар кандай ёруглик сочсалар шундай холда кабул килишга тугри келади. широк улар нурларини йигиш ва ёругрок тасвир хосил килиш мумкин. шунинг учун куйилган масалалардан чиккан холда нур йигувчи …
2
да ана шу объектив сабаблар ва чегараланишлар назарда тутилади. юкори сифатли телескоп ясашда катор кийинчиликлар борки уларни тула ечиб булмайди. куйида биз телескопнинг асосий курсатгичлари, камчиликлари ва уларни камайтириш йуллари билан танишамиз. телескоп ёрдамида машаккат билан йигилаётган нурланиш окимини окилона методлар билан улчаш ва тахлил килиш керак булади. шунинг учун махсус ясалган нурланиш приёмниклари куллашга, кучли космик “шовкин” ичидан бизга керакли юлдузнинг кучсиз “овозини” ажратиб олишига тугри келади. шу жихатдан астрофизик текширишлар физик лабораторияда бажариладиган тадкикотлардан кескин фарк килади. астрофизик текшириш объектларининг нурланиши кенг спектрал диопозонни уз ичига олиши мумкин. объект тугрисида тула ва аник маълумотлар унинг спектрини барча кисмлари(гамма нурлардан то радионурланишгача)ни текширишдан олиниши мумкин . шундай текширишлар махсус асбоблар куллашни такозо этади. кейинги бобларда биз астрофизик текширишларда кулланиладиган кушимча асбоблар ва нурланиш приёмниклари билан танишамиз. 2 телескопнинг асосий курсаткичлари. телескопни астрономик кузатишларда куллашдан максад осмон ёриткичидан келаётган кенг паралел нур дастасини йигиш ва сифатли тасвир хосил килишдир. нур …
3
икуляр булади ва унда предмет ёки ёруглик манбаиннинг тунтарилган тасвири хосил булади. агар фокал текисликка фотопластинка урнатилса у холда ёриткичлар ёки объектларнинг суратини олиш мумкин. 2.1 тасвирнинг масштаби. ôокалü текисликда объект тасвирининг катталиги объективнинг фокус масофасига боглик. агар ( ёритгичнинг бурчакий катталиги булса яъни у ( бурчак остида куринса, у холда f фокус масофали телескопнингфокал текислигида уни тасвирининг чизикий катталиги l = f tг ( булади ва у тасвирнинг масштабини белгилайди. одатда осмон ёритгичларининг бурчакий катталиги минутлар ва секундларда берилади ва ( кичик булгапда тангенсни радианларда ифодаланган ( бурчак билан алмаштириш мумкин яъни tг(=((/3438 =((/ 206265. шу касрларнинг суратида ( бурчак минутлари ва секундларида, махражида эса бир радианда минутлар ва секундлар сони келтирилган. тасвирнинг катталиги l = f (( / 3438 ёки l = f (( / 206265 тасвирнинг масштаби l / (( =f / 3438 ёки l / (( = f / 206265 ва бирлиги мм / ёй минути …
4
одатда телескопнинг оптик кучи деганда а назарда тутилади, юлдузлар нуктавий ёруглик манбаи булганликлари учун уларни якинлаштиришни (катталаштиришни ) фойдаси йук, бу ердан куриниб турибдики а канча кичик булса (0(а(1) телескоп шунча куп ёруглик кучига эга булади. а нинг киймати нисбат сифатида берилади. оптик кучи энг катта телескопларда а=i(i, яъни фокус масофаси объектив диаметрига тенг. астрометрик улчашларда масштаб мухим ролü уйнайди шунинг учун астрографларда а=i(10, яъни уларнинг фокус масофаси диаметридан ун марта катта. астрофизик текширишларда ёруглик кучи хал килувчи ролü уйнайди шунинг учун рефлекторларда а ( 1(3, яъни, фокус масофа диаметридан уч марта атрофида катта булади. жуда катта оптик кучга эга телескоп ясаш кийин , чунки бундай холларда обüектив нуксон (абераöия)лари хам а3 ва а2 га пропорöионал равишда кучаяди. шу масалага кейинрок кайтамиз. хозир эса , кузатишларга телескоп куллаш кандай ютуг беради, шуни курайлик. 2.3 телескопни катталаштириш телескопсиз куз билан кузатганда юлдуздан келаетган параллел нур дастасининг куз корачиги диаметрига (d ( …
5
куришга имкон беради. агар телескоп визуалü кузатишларга мулжалланган булса унда яна битта линзача кулланилади. шу линза фокалü текислик (() оркасига шундай куйиладики унинг фокуси фокалü текисликда (() ётиш керак. шу линзача (одатда иккита линзадан иборат оптик система) окуляр (куз) деб аталади. окулярдан чиккан нурлар параллел булади ва куз корачиги тушади. окуляр шундай булиши керакки обективдан утган нурларнинг барчаси ундан хам утиш керак, утган нур дасталари телескопик система(объектив(окуляр)нинг чикиш корачиги (к) дан утиш шарт. чикиш корачиги куз корачигидан (к) катта булмаслиги керак. шундагина телескопик система эффектив ишлайди. окуляр телескопнинг катталаштиришини кучайтиради.визуалü телескопнинг катталаштириши g = f / f = d / d . шу ерда f,d-окулярнинг фокус масофаси ва диаметри. визуалü кузатишларда d - куз корачигининг диаметрига (() тенг булиши максадга мувофикдир. шундай телескопнинг катталаштириши ( г ) тенг корачигий деб аталади. г = d / ( ва у эффектив ишлайди, унда кулланиладиган окулярнинг фокус масофаси f = f / g …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "телескопларнинг асосий курсаткичлар"

1403870670_48144.doc телескопларнинг асосий курсаткичлар режа: 1. тасвирнинг масштаби. 2. телескопнинг оптик кучи. 3. телескопнинг катталаштириши. 4. телескопнинг ажратаолиш кучи. 5. телескопнинг оптик куввати. 6. атмосфера турбуленсияси ва уни ёриткич тасвирига таъсири. астрофизик текширишларнинг хусусиятлари. астрофизик текширишлар осмон ёриткичларнинг хусусиятларидан чиккан xолда кузатиш асбоблари яратишни токозо этади. осмон ёриткичлари xар хил ёругликга эга. уларнинг ёритиши эгаллаган интервал кенглиги бир неча минг миллиард бирликни ташкил этади. куёшнинг куринма юлдуз катталиги m0= -26m.8 булса тим короги тунги осмон бир ёй минути квадрат юзасининг ёруглиги m0c=13m.50 (куёш юзининг ойдинлиги 150000 стилüб ва тим коронги осмонники 10-8сб). астрофизик текширишларни ривожланиши яна хам...

Формат DOC, 120,0 КБ. Чтобы скачать "телескопларнинг асосий курсаткичлар", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: телескопларнинг асосий курсатки… DOC Бесплатная загрузка Telegram