o’simliklarni biologik himoya qilishda hasharotlarning o’rni

DOCX 36 pages 617.3 KB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 617.3 KB

File type DOCX

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

o`zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta`lim vazirligi a.qodiriy nomidagi jizzax davlat pedagogika instituti tabiiy fanlar fakulteti 205-guruh talabasi usanov abdujabborning zologiya fanidan o’simliklarni biologik himoya qilishda hashoratlarning o’rni mavzusida bajargan kurs ishi ilmiy rahbar hamrayeva.n jizzax-2020 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsusta’lim vazirligi a qodiy nomidagi jizzax davlat pedagogika inistituti tabiiy fanlar fakulteti biologiya o’qitish metodikasi yo’nalishi 205-guruh talabasi usanov abdujabborning “zologiya” fanidan o’simliklarni biologik himoya qilishda hasharotlarning o’rni” mavzusidagi kurs ishiga o’zbekiston respublikas ta’lim tizimida qabul qilingan “ta’lim to’g’risidagi” qonun va “kadrlar tayyorlash milliy dasturi sohani takomillashtirish sifat darajasini oshirishni nazarga tutadi hozirgi yetishib chiqayotgan kardlarimiz ta’lim samaradorligini yanada oshirishi uchun avvalo o’zlarining sohasini chuqur bilishi talab qilinadi. talaba usanov abdujabbor “’o’simliklarni biologik himoya qilishda hasharotlarning o’rni”mavzusini yoritishda ilmiy yondashgan.kurs ishini mavzusini bayon qilishda kirish qismida zararkunandalarga qarshi kurashishda biologik kurash usulining ahamiyatini yoritib bergan. i-bobda o’simliklar hayotida biotsenozdagi organizmlarning o’zaro munosabatlarining o’rni haqida, ii-bobda esa o’simlik zararkunandalarining …

2 / 36

anjirda bir-biriga bog‘liqligi va o‘zaro simbioz munosabatlar. 1.2 organizmlar o‘rtasidagi o‘zaro yiritqichlik munosabatlar 1.3 organizmlar o‘rtasidagi o‘zaro parazitizim munosabatlar 2-bob. qishloq xo‘jaligi ekinlari zararkunandalarining entomofaglari va akarifaglari haqida ma’lomotlar. 2.1 o’simliklarni zararkunandalardan himoya qilish sohasining vujudga kelishi bu sohaning o’zbekistonda rivojlanishi. 2.2 introduksiya va iqlimlashtirish hamda areal doirasida tarqatish va mavsumiy kolonizatsiyalash 2.2 o‘zbekiston sharoitida uchraydigan foydali hasharotlarni himoya qilish va ularning turlarini tatibga solib turish.choralari shuningdek ularning oilalari haqida ma’lumotlar xulosa. fodalanilanilgan adabiyotlar kirish. podshoh o’z qarorida qatiy bo’lsin,ya’ni har qanday ishni qasd qilarekan, uni bekor etmasin va to biturmaguncha undan qo’l tortmasin(6) amir temur zararkunandalar xurujimi va turli kasalliklar yer yuzida ulkan ofat hisoblanib, ular qishloq xo‘jalik o‘simliklari rivojlanishi davrida va mahsulotlarni saqlash davomida hosilning juda katta qismi yo‘qotilishiga sabab bo‘ladi. ba’zi yillar izararli organizmlar hosilning 60-80% ni nobud qilibgina qolmay, o‘simliklar, hayvonlar va insonlarda turli xavfli yuqumli kasalliklarni ommaviy ravishda keltirib chiqarishga ham sababchi bo‘ladi. shuning uchun …

3 / 36

mo bunday insekto-akaritsidlar yetarli darajada tanlab, ta’sir etish xususiyatiga ega emasligi aniqlandi, ya’ni pestitsidlar biologik agentlarni, birinchi navbatda zararkunandalar ommaviy rivojlanishining oldini oladigan tabiiy kushandalari hisoblangan entomofag hasharotlar, hasharotxo‘r qushlar va boshqalarni qirib yo‘qotadi (veyzer, 1972). bundan tashqari, ko‘pchilik zararkunandalar pestitsidlarga chidamlilik hosil qilishi tufayli agrobiosenozlarning fitosanitariya holatiga va qishloq xo‘jalik ekinlarini yetishtirish iqtisodiyotiga ham salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda. bu esa noan’anaviy guruhlar, yangi moddalar birikmalari hisobiga kimyoviy kurash vositalari arsenalini to‘ldirib borishni va mos ravishda pestitsidlar ishlab chiqarish narxi eksponensial o‘sib borishini talab qiladi (metcalf, 1980). ammo yangi pestitsidlar chaparasta (perekryost) va guruhli chidamlilik paydo bo‘lishi tufayli amaliyotda qo‘llanishdan oldinroq ham o‘z samaradorligini yo‘qotishi mumkin. so‘nggi ma’lumotlarga qaraganda (georghiou, mellan, 1983) yer yuzida 428 turdagi bo‘g‘imoyoqlilar turli guruh pestitsidlariga chidamlilik hosil qilgan bo‘lib, ulardan 260 tasi qishloq xo‘jalik ekinlarining zararkunandalaridir. bizning mintaqamizda birgina g‘o‘zaning o‘sish duvrida 217 turdagi hasharotlar va kanalar unga zarar yclkazadi. bu zararkunandalarning asosiy turlariga qarshi har …

4 / 36

. balki labialdagi mavjud bo‘lgan foyduli jonzotlarni saqlab qolishda. ularning ommaviy ko‘payishiga imkoniyat yaratishda va atrof-muhitni zaharlanishdan saqlab qolishda asosiy omillardan biri hisoblanadi. shu kunga qadar g‘o‘za va boshqa qishloq xo‘jaligi ekinlurining asosiy zararkunandalariga qarshi kumshda kimyoviy prcparatlarni qo‘llash alohida o‘rin tuladi. bularning hammasi o‘simliklarni himoya qilish sohasi mutaxassislarida biologik himoyaga nisbatankeskin qiziqishuyg‘otib, bunda ta’sir etuvchi omillar tariqasida qishloq xo‘jalik ekinlari zararkunandalari miqdorini chegaralaydigan yirtqichlar, parazit yoki kasallik qo‘zg‘atuvchilarni alohida qayd qilish o‘rinlidir. o‘simliklarning biologik himoyasi keng ma’noda – bu zararkunandalar va kasallik qo‘zg‘atuvchilar keltiradigan zararni kamaytirish maqsadida, ularning populatsiyalari miqdorini kamaytirishda tirik organizmlar, ularning faoliyati tufayli hosil bo‘lgan moddalar yoki sintetik analoglaridan foydalanish tushuniladi. tor ma’noda esa klassik biologik usul zararli organizmlarga qarshi kurashda tirik organizmlar: parazitlar, yirtqichlar va patogen mikroorganizmlardan foydalanish, demakdir. biologik himoya usulining mohiyati tabiatda qishloq xo‘jalik ekinlari zararkunandalari bilan ularning parazitlari va yirtqichlari (entomofaglar va akarifaglar), ayniqsa hasharotlar, kanalar va zararkunandalar bilan bakterial, zamburug‘, virus …

5 / 36

ishiga nisbatan uyg‘unlashgan himoya tizimi ishlab chiqilgan bo‘lib, bulardan biologik va mikrobiologik kurash vositalari katta ahamiyatga ega. shu kungacha respublikamiz viloyatlari xo‘jaliklarida 780 biolaboratoriya va biofabrikalarda trixogramma, brakon, oltinko‘zlar ko‘paytirilib, zararkunandalarga qarshi qo‘llanilmoqda. zararli hasharotlar va kanalarning agrobiosenozdagi o‘zaro munosabatlarini bilib olish biologik agentlarning ahamiyatini ancha oshiradi va zararli hasharotlarga qarshi biologik kurashda eng oqilona hamda samarali usullarning yaratilishini jadallashtiradi. kimyoviy moddalardan foydalanish oqibatida ular nafaqat tashqi muhitga, balki tuproq va havodagi foydali mikroorganizmlarga ham ta’sir ko‘rsatadi. natijada o‘simliklarda foydali mikroorganizmlar o‘miga zararli kasalliklar ko‘payadi. hasharotlar tuproq paydo boʻlishida ham ishtirok etadi (mas, birlamchi qanotsiz hasharotlardan oyoqdumlilar). koʻpgina hasharotlar tuproq qatlamini organik moddalar bilan boyitadi (tuproqda yashovchi chumolilar, termitlar, chuvalchanglar va baʼzi qoʻngʻizlar). o‘simliklarda kasallik qo‘zg‘atuvchi mikroorganizmlarga qarshi kurashda ularning kushandasi hisoblangan bakteriyalar, aktinomitsetlar, antibiotiklar va zamburug‘lardan foydalanish maqsadga muvoflqdir. respublikamizdagi o‘simliklami himoya qilish ilmiy tekshirish institutida olib borilgan tajribalar asosida tuproqda tarqalgan fuzarioz, vertisillioz, ildiz chirish, unshudring kasalligini qo‘zg‘atuvchi …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’simliklarni biologik himoya qilishda hasharotlarning o’rni"

o`zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta`lim vazirligi a.qodiriy nomidagi jizzax davlat pedagogika instituti tabiiy fanlar fakulteti 205-guruh talabasi usanov abdujabborning zologiya fanidan o’simliklarni biologik himoya qilishda hashoratlarning o’rni mavzusida bajargan kurs ishi ilmiy rahbar hamrayeva.n jizzax-2020 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsusta’lim vazirligi a qodiy nomidagi jizzax davlat pedagogika inistituti tabiiy fanlar fakulteti biologiya o’qitish metodikasi yo’nalishi 205-guruh talabasi usanov abdujabborning “zologiya” fanidan o’simliklarni biologik himoya qilishda hasharotlarning o’rni” mavzusidagi kurs ishiga o’zbekiston respublikas ta’lim tizimida qabul qilingan “ta’lim to’g’risidagi” qonun va “kadrlar tayyorlash milliy dasturi sohani takomillashtirish s...

This file contains 36 pages in DOCX format (617.3 KB). To download "o’simliklarni biologik himoya qilishda hasharotlarning o’rni", click the Telegram button on the left.

Tags: o’simliklarni biologik himoya q… DOCX 36 pages Free download Telegram