temirning davriy sistemadagi o’rni, tabiatda tarqalishi, biologik ahamiyati

PPT 40 стр. 3,8 МБ Бесплатная загрузка

40 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 3,8 МБ

Тип файла PPT

Страницы 40

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 40

dars mavzusi: “ kislorodning tabiatda aylanishi, havoning tarkibi. havoni ifloslanishdan saqlash”. chilonzor tumani 202– umumta’lim maktabining kimyo fani o’qituvchisi saparniyozova mashhura mavzu:temirning davriy sistemadagi o’rni, tabiatda tarqalishi, biologik ahamiyati dars shiori: “bilganim daryo- bilmaganim dengiz “ o’qish, bilim olish insonni oddiy odamlar qatoridan yuqoriroq pog’onaga olib chiqadi. beshikdan qabrgacha ilm izla ( hadis) rasmdagi manzaralarni izohlang, fikringizni bayon qiling. plastik yeydigan xamirturush sayyorani qutqaradi (09.21) plastikning ifloslanishi eng katta ekologik ofatlardan biridir. suv havzalariga tushadigan, shuningdek, tirik mavjudotlar - baliq, plankton va odamlar organizmlarida to'plangan diametri 5 millimetrdan kam bo'lgan plastik mikrozarralar ayniqsa xavflidir. bu muammo bilan vrotslav atrof-muhit muhandisligi universitetidan doktor piotr binyajning tadqiqot guruhi shug'ullangan. guruhning tadqiqoti o'z fermentlari tufayli plastikni tabiiy ravishda parchalaydigan mikroorganizmlarni qidirishdan iborat edi. ammo bu jarayon odatda samarasiz bo'lganligi sababli, reja ularning fermentlarini tez o'sadigan xamirturushga (yarrowia lipolytica) klonlashdan iborat bo'lib, u fermentlarni samaraliroq ishlab chiqaradi, shuningdek, mikroifloslanishni to'g'ridan-to'g'ri olib tashlash uchun shahar …

2 / 40

anokatalizni rivojlantirish uchun" berildi. organokataliz molekulalarni yaratish uchun noyob vositadir. ushbu kashfiyotdan oldin, faqat ikki turdagi katalizatorlar, ya'ni kimyoviy reaktsiyalarni tezlashtiradigan moddalar - fermentlar va metallar borligiga ishonishgan. olimlar kichik organik molekulalardan foydalanadigan assimetrik organokataliz ham borligini isbotlay oldilar. 1879 yil tomas edison lampochkani yaratdi. genrix gerts nemis olimi 1886-1889 yillarda radioni yaratdi. charlz bebbij 1822 yilda qo’lda ishlaydigan hisoblash mashinasini loyihalashga erishadi. bu joyga har biringiz loyiqsiz!!!! ibn sino xiva beruniy samarqand al xorazmiy buxoro dars rejasi: temirning davriy jadvaldagi o’rni olinishi, fizikaviy xossalari tabiatda tarqalishi , birikmalari kimyoviy xossalari, ishlatilishi biologik ahamiyati 1 2 3 4 5 yangi mavzu bayoni : temir davriy sistemaning sakkizinchi guruhi yonaki guruhchasida joylashgan element bo’lib qadimdan ma’lum. tartib nomeri 26. kimyoviy belgisi fe. nisbiy atom massasi 55,847 ga teng. d-metallar oilasiga kiradi. kimyoviy reaksiyalarda temir atomi 4s-tashqi elektron qobig'idan ikkita elektron ajratib, +2 zaryadli ionga aylanadi. fe+2 ioni 3d-qavatdan yana bitta elektronni …

3 / 40

ib olinadi. feo + h2 = fe + h2o fe2o3 + 3co = 2fe + 3co2. 2. temir oksidlaridan alyuminotermiya usuli bilan; 3fe3o4+8al=9fe+al2o3 toza temir-kumushsimon oq rangli, havoda tezda xiralashuvchi, yetarlicha yumshoq va bolg'alanuvchan, kuchli magnit xossalariga ega metall bo'lib, issiqlik va elektr tokini yaxshi o'tkazadi. suyuqlanish harorati 1534,83°c, zichligi 7874 kg/m3; izotop soni 4(54,56,57,58); havoda qizdirilganda temir kuyindisini hosil qiladi: 3fe + 2o2 = fe3o4 yoki feo * fe2o3 temir qizdirilganda xlor, oltingugurt, uglerod, azot bilan reaksiyaga kirishadi: 2fe + n2 = 2fen temir (il)-nitrid fe + s = fes temir (il)-sulfid 3fe + c = fe3c temir karbid 2fe + 3cl2 = 2fecl3 temir (iii)-xlorid temirning ishlatilishi temir boshqa metallar orasida inson uchun eng katta ahamiyatga ega metalldir. zamonaviy texnikaning barcha sohalari temir va uning qotishmalari bilan chambarchas bog'liq. amaliyotda toza temirdan kamroq, lekin uning qotishmalari bo'lib hisoblanadigan - po'lat va cho'yandan juda keng miqyosda foydalaniladi. ularning ahamiyati …

4 / 40

un bu me'yor kamida 18 mg bo'lishi kerak, erkak uchun kuniga 8 mg etarli. temir nisbatan oson so'riladi, ammo uni yutish uchun s vitamini va organik kislotalar kerak. oksalat kislotasi, taninlar va ko'p iste'mol qilinadigan tolalar temirning singishiga to'sqinlik qiladi. bundan tashqari, temir kaltsiy borligida so'rilmaydi. choy va qahvalarning mo'l-ko'l iste'moli tanamiz tomonidan ushbu muhim moddaning so'rilishini oldini oladi. eng katta temir meteorit namibiyada (afrika) 1920 yilda topilgan. uning vazni 66 tonnani tashkil qiladi. bu sayyoramizdagi eng katta toza temir parchasi hisoblanadi . qur'onda temir haqida eslatib o'tilgan. 57-surada shunday deyilgan: "... biz sizlarga temirni ham tushirdik, unda kuchli yomonlik, quvvat va odamlar uchun ko'p manfaatlar mavjud ..." anor tarkibida insonning kunlik normasi uchun etarli miqdorda temir mavjud. bolaning tanasiga temirning eng ko'p singishi ona suti orqali sodir bo'ladi. olma va jigar temirga boy mahsulotlar hisoblanadi. antarktidadagi teylor muzliklari qonli sharsharasi bilan mashhur. bunga sabab nima? antarktidadagi teylor muzliklari qonli …

5 / 40

n – shi, na – - bu. dars hikmati: yaxshi do’st bu haqiqiy xazinadir. uyga vazifa mavzuga doir qo’shimcha ma’lumot to’plash , mavzuni takrorlash e`tiboringiz uchun raxmat! *

Хотите читать дальше?

Скачайте все 40 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "temirning davriy sistemadagi o’rni, tabiatda tarqalishi, biologik ahamiyati"

dars mavzusi: “ kislorodning tabiatda aylanishi, havoning tarkibi. havoni ifloslanishdan saqlash”. chilonzor tumani 202– umumta’lim maktabining kimyo fani o’qituvchisi saparniyozova mashhura mavzu:temirning davriy sistemadagi o’rni, tabiatda tarqalishi, biologik ahamiyati dars shiori: “bilganim daryo- bilmaganim dengiz “ o’qish, bilim olish insonni oddiy odamlar qatoridan yuqoriroq pog’onaga olib chiqadi. beshikdan qabrgacha ilm izla ( hadis) rasmdagi manzaralarni izohlang, fikringizni bayon qiling. plastik yeydigan xamirturush sayyorani qutqaradi (09.21) plastikning ifloslanishi eng katta ekologik ofatlardan biridir. suv havzalariga tushadigan, shuningdek, tirik mavjudotlar - baliq, plankton va odamlar organizmlarida to'plangan diametri 5 millimetrdan kam bo'lgan plastik mikrozarralar ayn...

Этот файл содержит 40 стр. в формате PPT (3,8 МБ). Чтобы скачать "temirning davriy sistemadagi o’rni, tabiatda tarqalishi, biologik ahamiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: temirning davriy sistemadagi o’… PPT 40 стр. Бесплатная загрузка Telegram