tibbiyot mikrobiologiyasi

PPTX 31 стр. 430,3 КБ Бесплатная загрузка

31 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 430,3 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 31

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 31

слайд 1 mirzo ulug`bek nomidagi o`zbekiston milliy universiteti mikrobiologiya va biotexnologiya kafedrasi tibbiyot mikrobiologiyasi fani fan o`qituvchisi: b.f.d., prof. v.b. q.t.normurodova mavzu: “tibbiyot mikrobiologiyasi” faniga kirish. infeksion jarayon. infeksion kasalliklarning oldini olish(profiliktika) va uning terapiyasi. odamlarda keltirib chiqaradigan infeksion kasalliklar. infeksion kasalliklar uchun. reja: 1.yuqumli kasalliklar haqida umumiy tushuncha 2.yuqumli kasalliklarning o’ziga xos xususiyatlari 3.yuqumli kasalliklar klassifikatsiyasi 4.yuqumli kasalliklar profilaktikasi 5.yuqumli kasalliklar terapiyasi infeksiya - (lotincha infectio – ifloslanish, yuqish degan ma’noni anglatadi) – bu kasallik tug‘diruvchi mikroorganizmlarning organizmga kirishi bo‘lib, bunda organizm bilan ular orasida murakkab jarayonlar kamplekisi rivojlanadi. infeksion jarayon – bu ma’lum tashqi muhit sharoitlarida kasallik qo‘zg‘atuvchilari ta’siriga javoban organizmda yuzaga keladigan fiziologik himoya va patologik reaksiyalar majmuidir. biologik nuqtai nazardan infeksion jarayon parazitizmning o‘ziga xos bir ko‘rinishi hisoblanadi va bunda har xil yashash sharoitiga (muhitiga) ega bo‘lgan ikki organizm ko’rashadi. yuqumli kasallik – bu biologik, kimyoviy, klinik va epidemiologic tartibdagi o‘zgarishlar va turli belgilar shaklida yuzaga …

2 / 31

infeksiyalar farqlanadi. manifest infeksiya yengil, o‘rta va og‘ir ko‘rinishlarda kechishi mumkin.bu infeksiya ko‘p hollarda ijobiy yakunlanadi(bemor sog’ayadi). 2. subklinik (uncha bilinmaydigan) infeksiya – bu aniq klinik ko‘rinishga ega bo‘lmagan kasallik ko‘rinishidir. bunday vaqtda kasallikni aniqlash juda qiyin kechadi, bu esa kasallikning uzoq vaqt cho‘zilib ketishiga sabab bo‘ladi. infeksiyaning bu shakli juda muhim epidemiologik ahamiyatga ega. chunki bunda bemor kasallik manbai sifatida mehnat qobiliyatini saqlagan holda infeksiya tarqatib yuradi. 3. inapparant(belgilarsiz) infeksiya – kasallikning klinik belgilarsiz kechadigan shaklidir. faqat ular kasallikka xos bo‘lgan qo‘shimcha immunologik(bunda spetsifik antitelolarning oshishi kuzatiladi) va boshqa laboratoriya tahlillarining o‘zgarishlari asosidagina aniqlanishi mumkin. 4. autoinfeksiya (endogen) – organizmning asosiy vazifalarini boshqarib turgan fiziologik mexanizmlar (immunitet, almashinuv jarayonlari va b.)ning buzilishi natijasida rivojlanadigan kasallik. 5. latent infeksiya – uzoq (6 oydan ortiq) davom etadigan yuqumli kasallik bo‘lib, ko‘pincha ijobiy natija bilan yakunlanadi. bu kuchsiz immun javobiga ega bo‘lgan kishilar organizmida uchraydi. uzoq cho‘ziladigan kasallikning shakllanishidagi asosiy sabablardan biri– …

3 / 31

ishlari mumkin (tranzitor tashuvchanlik). bunda organizmda kasallik qo‘zg‘atuvchisining bo‘lishiga qaramay nafaqat kasallik belgilari, balki immunologik o‘zgarishlar ham kuzatilmaydi. yuqumli kasallik yakunida 3 oygacha kasallik qo‘zg‘atuvchisining topilishi o‘tkir rekonvalessent deb yuritiladi, 3 oydan oshsa – surunkali deyiladi. 2.yuqumli kasalliklarning o`ziga xos xususiyatlari. etiologik xususiyati (yuqumli kasallikning o‘zining spetsifik qo‘zg‘atuvchisiga egaligi) epidemiologik xususiyati (yuqumliligi) klinik xususiyati(kasallikning davrlar bilan kechishi) immunologik xususiyati (immunitet paydo bo‘lishi). etiologik xususiyati – yuqumli kasallik qo‘zg‘atish xususiyatiga ega bo‘lgan patogen(kasallik qo‘zg‘atuvchi) mikroblar ya’ni bakteriyalar, viruslar, rikketsiyalar, spiroxetalar vujudga kelishining bevosita sababi hisoblanadi. infeksion jarayonni chaqirish xususiyatiga ega bo‘lgan mikroorganizmlarning asosiy xususiyatlariga quyidagilar kiradi: 1. patogenlik, 2.virulentlik, 3.invazivlik 4.toksigenlik patogenlik – bu mazkur mikrobning kasallik qo‘zg‘ata olish xususiyatidir. bu belgiga ko‘ra mikroorganizmlar patogen, shartli patogen va nopatogen (saprofit) mikroorganizmlarga bo‘linadi. patogenlik faqat ma’lum sharoitda unga moyil organizmda namoyon bo‘ladi. masalan, tovuqlardagi vabo kasalligining qo‘zg‘atuvchilari odam organizmiga patogen ta’sir o‘tkaza olmaydi, gonokokklar va qizamiq virusi esa hayvonlarda kasallik qo‘zg‘ata olmaydi. …

4 / 31

antibakterial terapiyada). 2.virulentlik xususiyati. invazivlik – bu mikroorganizmning to‘qima hamda a’zolarga kira olish va ularda tarqalish xususiyatidir. bu xususiyat ularning gialuronidaza va neyraminidaza kabi fermentlar ishlab chiqarish qobiliyati bilan bog‘liq bo‘lib, bu fermentlar qo‘shuvchi va boshqa to‘qimalar o‘tkazuvchanligini buzadi va mikrobning organizmda tarqalishi uchun sharoit yaratadi. 3.invazivlik xususiyati. toksigenlik – mikrobning toksinlar ishlab chiqarish va ajratish xususiyati. bakteriya hujayrasi ishlab chiqargan toksik moddalar ikki guruhga – ekzotoksinlar va endotoksinlarga bo‘linadi. ekzotoksinlar (oqsil tabiatli moddalar) asosan grammusbat mikroblar, masalan, stafilokokklar, streptokokklar, qoqshol, botulizm, difteriya, gazli gangrena va boshqa mikroblar tomonidan ishlab chiqiladi va tashqi muhitga (to‘liq yoki qisman) ajratiladi. ekzotoksinlar asosan termolabil (yuqori haroratga chidamsiz) hisoblanadi. ekzotoksinlar uchun spetsifiklik xos, ya’ni ular makroorganizmga ta’sir qilganda bu toksinga xos belgilar namoyon bo‘ladi. masalan, qoqshol qo‘zg‘atuvchisi ekzotoksinlari mushaklarning spastik qisqarishiga olib kelsa, difteriya qo‘zg‘atuvchisi toksini nekrotik va paralitik ta’sirga ega. 4. toksigenlik xususiyati. 12 endotoksinlar mikrob hujayrasi bilan mustahkambirikkan bo‘lib, ular ko‘pincha mikrob …

5 / 31

manbai hisoblanadi va atrofdagi kishilar uchun katta xavf tug‘diradi. infeksiya turli yo‘llar bilan yuqishi mumkin (havo, suv va b.). epidemiologik xususiyati. klinik xususiyati.yuqumli kasalliklarga davriylik xos, ya’ni kasallik ma’lum davrlar almashinishi bilan kechadi. kasallikning yashirin (inkubatsion), prodromal (dastlabki belgilarning paydo bo‘lishi), avj olish va rekonvalessensiya (sog‘ayish) davrlari uchraydi. immunologik xususiyati. mikroorganizmlar va ularning zaharlari antigen (yot) xossaga ega, ular ta’sirida organizmda normal fiziologik jarayonlar buziladi va bir vaqtda mikroblar va ularning zaharlarini yo‘qotish va patologik jarayonni to‘xtatish uchun himoya omillari ishga tushadi (immunitet hosil bo‘ladi). immunitetz ta’sirida organizm patogen mikroorganizm va uning zaharidan ozod bo‘ladi. klinik xususiyati va immunologik xususiyati. 3. yuqumli kasalliklar klassifikatsiyasi. yuqumli kasalliklar infeksiya manbai bo‘yicha ikkita katta guruhga bo‘linadi: 1.antroponozlar – faqat odamlar kasallanadigan kasalliklar. bu kasalliklar hayvonlarda uchramaydi. bularga qorin tifi, difteriya, virusli gepatitlar va boshqalar kiradi. 2. zoonozlar – odam va hayvonlar kasallanishi mumkin bo‘lgan kasalliklar. bularga brusellyoz, quturish, kuydirgi va boshqalar kiradi. infeksiyaning …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 31 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tibbiyot mikrobiologiyasi"

слайд 1 mirzo ulug`bek nomidagi o`zbekiston milliy universiteti mikrobiologiya va biotexnologiya kafedrasi tibbiyot mikrobiologiyasi fani fan o`qituvchisi: b.f.d., prof. v.b. q.t.normurodova mavzu: “tibbiyot mikrobiologiyasi” faniga kirish. infeksion jarayon. infeksion kasalliklarning oldini olish(profiliktika) va uning terapiyasi. odamlarda keltirib chiqaradigan infeksion kasalliklar. infeksion kasalliklar uchun. reja: 1.yuqumli kasalliklar haqida umumiy tushuncha 2.yuqumli kasalliklarning o’ziga xos xususiyatlari 3.yuqumli kasalliklar klassifikatsiyasi 4.yuqumli kasalliklar profilaktikasi 5.yuqumli kasalliklar terapiyasi infeksiya - (lotincha infectio – ifloslanish, yuqish degan ma’noni anglatadi) – bu kasallik tug‘diruvchi mikroorganizmlarning organizmga kirishi bo‘lib, bunda organizm b...

Этот файл содержит 31 стр. в формате PPTX (430,3 КБ). Чтобы скачать "tibbiyot mikrobiologiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tibbiyot mikrobiologiyasi PPTX 31 стр. Бесплатная загрузка Telegram