bufer sistemalar

PPT 14 pages 309.5 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 309.5 KB

File type PPT

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

презентация powerpoint tibbiy kimyo bufer sistemalar kislota-asosli muvozanat. bufer sistemalar bufer sistemalarning tarkibi. bufer sistemalarning tibbiyotdagi ahamiyati reja 1 2 3 kislota va asos eritmalarining ph qiymati vaqt o‘tishi bilan o‘zgarib qoladi. bunga asosiy sabab havodagi turli gazlarning kislota yoki asos eritmasiga yutilishi yoki idish devorlaridan ba’zi moddalarning erib eritmaga otishidir. masalan, havodagi co2 ning erishi tufayli naoh ph qiymatining o‘zgarishiga asosan quyidagi reaksiya sababchi bo‘ladi: naoh + co2 = nahco3 odam organizmida vodorod ionlarining konsentratsiyasi o`zgarmaydi. biologik suyuqliklarni bu hususiyati izogidriya deyiladi. masalan, odam qonining ph i 7,36 ga teng. bu ko‘rsatkichni saqlab turish bir qancha fizik-kimyoviy va fiziologik mexanizmlarga bog‘liq, eng muhimi organizm bufer sistemalarining birga ta’sir etishidir bufer sistemalar (buferlar) deb, kislota yoki ishqor qo‘shilganda ham, suyultirilganda ham vodorod ionlarining konsentratsiyasini etarlicha darajada o‘zgartirmay saqlab turish xossasiga ega bo‘lgan sistemalarga aytiladi. bufer sistemalarning tarkibi. bufer sistemalar (aralashmalar yoki eritmalar) tarkibi jihatidan ikki asosiy turga bo‘linadi: a) kuchsiz …

2 / 14

miy anion va asos bilan umumiy kationga ega bolgan tuz konsentratsiyasiga ham bog`liqdir. bu bog`liqlikni buffer sistemalarning ph ini hisoblash formulasi ifodalaydi. bufer eritmaning ph qiymatini hisoblash formulasini keltirib chiqarishni atsetatli bufer eritma misolida ko‘ramiz. hozirgi zamon osmometrlari tehnik rivoglanish bilan birga hamqadam rivojlanib bormoqda. ularning asosida ham tanlab o`tkazish nazariyasi yotadi bu aralashmada quyidagicha ionlanish sodir bo‘ladi: ch3cooh ch3coo- + h+ ch3coona ch3coo - + na + bufer aralashmadagi vodorod ionlarining konsentratsiyasi kislota molekulasining ionlanish darajasiga bog‘lik. massalar ta’siri qonuniga ko‘ra, kislotaning ionlanish doimiysini quyidagicha yozish mumkin: sirka kislota kuchsiz kislota bo‘lgani uchun ionlanish darajasi juda kichik, ya’ni eritmada ionlanmagan molekulalarning miqdori ko‘p. bu eritmaga natriy atsetat qo‘shilsa, u na+ va ch3coo- ionlariga yaxshi ionlanib, sirka kislotaning ionlanishini yanada kamaytiradi. eritmada ionlanmagan molekulalar ko‘pligini e’tiborga olib, [ch3cooh] ni kislotaning umumiy konsentratsiyasiga teng deb, qabul qilamiz. bufer sistemalarni suyultirishning ph ga ta’siri. ko‘pincha, oz miqdordagi biologik suyuqliklarni ma’lum hajmgacha suyultirib …

3 / 14

rinib turganidek, kuchli kislota ekvivalent miqdordagi kuchsiz kislota bilan almashtiriladi (bu holda hcl ch3cooh bilan almashtiriladi). ostvaldning suyultirish qonuniga muvofiq, sirka kislota konsentratsiyasining ortishi bilan uning dissotsilanish darajasi pasayadi, buning natijasida esa buferdagi h+ ionlarining konsentratsiyasi kam o‘zgaradi bufer eritmaga ishqor qo‘shilganda vodorod ionlarining konsentratsiyasi va ph ham kam o‘zgaradi. ayni vaqtda ishqor buferning boshqa tarkibiy qismi (ch3cooh) bilan neytrallanish reaksiyasiga kirishadi: ch3cooh + na+ + oh- → ch3coo- + na+ + h2o buning natijasida qo‘shilgan ishqor reaksiya muhitiga birmuncha kam ta’sir qiladigan kuchsiz asos tuzining ekvivalent miqdori bilan almashtiriladi (gidrolizga qarang) ana shu tuzning dissotsiyalanishidan hosil bo‘ladigan ch3coo- anionlari sirka kislota dissotsilanishiga birmuncha susaytiruvchi ta’sir ko‘rsatadi. bu reaksiya jarayonida sirka kislota sarf bo‘lgani uchun, h+ ionlarining ancha kamayishini kutish kerak edi. biroq, aralashma (ph) ning faol kislotaliligi deyarli o‘zgarmaydi chunki reaksiyaga kirishgan kislota ionlari h+ va ch3coo- o‘rniga potensial kislotalilik hisobiga yangi h+ va ch3 coo- ionlari hosil bo‘ladi. …

4 / 14

chetga chiqishi turli sabablarga ko‘ra kelib chiqishi mumkin. bu sabablarni umumlashtirgan holda uch turga bo‘lish mumkin: 1) o‘pkadan co2 ajratib chiqarish jarayonining buzilishi; 2) metabolizm jarayonlarining o‘zgarishi natijasida ko‘p miqdorda kislota yoki asos xossali moddalarning hosil bo‘lishi. 3) kislota yoki asos xossasiga ega bo‘lgan moddalarning buyrak orqali tashqi muhitga chiqarib yuborilishining buzilishi. ko‘p hollarda odam organizmidagi kislota-asos muvozanatining buzilishi bu uch turning birgalikdagi ta’siri natijasida kelib chiqadi. respirator yoki nafas atsidozi organizm uchun eng xavfli bo‘lgan kislotaasos muvozanatining buzilishiga olib keladi.uning kelib chiqishiga nafas olishning bir minutdagi umumiy hajmining kamayishi sabab bo‘ladi va qator kasalliklar (bronxit, bronxial bug‘ma (astma), o‘pka emfizemasi va atalektaza, mexanik tabiatli asfiksiya, qon aylanishining susayishi va h.) natijasida shakllanadi. bu holat alveolalardagi gaz diffuziyasi bo‘lganda ham kelib chiqadi. bunday holatlarni keltirib chiqaradigan kasalliklarga surunkali diffuz interstitsial fibroz, o‘pka sarkoidozi, berillioz, asbestoz va boshqalarni misol tariqasida keltirish mumkin. (dastlab, yuqorida keltirilgan kasalliklarda o‘pkaning kompensator giperventilyasiyasi kuchayishi kuzatiladi …

5 / 14

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bufer sistemalar"

презентация powerpoint tibbiy kimyo bufer sistemalar kislota-asosli muvozanat. bufer sistemalar bufer sistemalarning tarkibi. bufer sistemalarning tibbiyotdagi ahamiyati reja 1 2 3 kislota va asos eritmalarining ph qiymati vaqt o‘tishi bilan o‘zgarib qoladi. bunga asosiy sabab havodagi turli gazlarning kislota yoki asos eritmasiga yutilishi yoki idish devorlaridan ba’zi moddalarning erib eritmaga otishidir. masalan, havodagi co2 ning erishi tufayli naoh ph qiymatining o‘zgarishiga asosan quyidagi reaksiya sababchi bo‘ladi: naoh + co2 = nahco3 odam organizmida vodorod ionlarining konsentratsiyasi o`zgarmaydi. biologik suyuqliklarni bu hususiyati izogidriya deyiladi. masalan, odam qonining ph i 7,36 ga teng. bu ko‘rsatkichni saqlab turish bir qancha fizik-kimyoviy va fiziologik mexanizmlarga...

This file contains 14 pages in PPT format (309.5 KB). To download "bufer sistemalar", click the Telegram button on the left.

Tags: bufer sistemalar PPT 14 pages Free download Telegram