спектриал сериялар ва энергетик сатxлар

DOC 406,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1403869893_48124.doc 12 11 10 3 10 3 × ¸ × = n 15 12 10 3 10 3 × ¸ × = n 16 15 10 3 10 3 × ¸ × = n n бог ф e e - i e f e h / ) ( f i e e - = n 0 -1 -2 -3 -4 -5 -6 -7 -8 -9 -10 0 > e е, эв -1,56 -3,73 -5,54 -10,4 а) симоб атомининг энергетик сатќ лар схемаси ( диаграммаси) е, эв 7,99 5,03 2,14 8,667 8,57 7,30 6,81 6,76 4,46 б) b 11 5 ядросининг жуда соддалаштирилган энергетик сатќ лар диаграммаси эв - 3 10 ~ n - 10 3,0 2 ,5 2, 0 1,5 1 , 0 n d 0 l s 0 0 -1 -1 n ,p î í ì > йил p c n 30 10 920 ( ) с 33 10 …
2
нуниятларини классик тасаввурга зидлиги. 6.1. спекртр ва энергетик сатxлар. спектрлар ва уларнинг турлари классик физиканинг энг ођир муаммоларидан яъна бири-бу атом нурланишининг спектрини тушунтириш эди. мазкур маърузада шу xаšда гаплашамиз. электромагнит нурланишининг интенсивлигини частота б¢йича таšсимланишига спектр дейилади. менделеев даврий системасидаги xар бир кимёвий элементнинг нурланиши фаšат ¢зига хос б¢лган спектрга эга. бу ажойиб хосса фаšат атом спектрлари соxаси билангина чекланиб šолмай, шу билан бир šаторда молекула, ядро ва xаттоки элементар зарраларга xам таалуšлидир. мазкур барча содда системалар жуда аниš частотага эга б¢лган электромагнит нурланишлари чиšаради ёки ютади. молекулалар радиочастоталар соxасидан тортиб то инфраšизил нурлар частоталар соxасигача б¢лган оралиšда ( гц) нурланади. атом-ларнинг нурланиши инфраšизил-ультрабинафша соxасини ( гц) эгаллайди. ядроларнинг нурланиши электромагнит спектрининг рентген ва гамма нурланишлар ( гц) соxасига т¢ђри келади. элементар зарралар спектри эса юксак энергияда гамма нурлар соxасини ( ) ¢з ичига олади. электромагнит спектрининг бу соxаларига т¢ђри келган нурланишларнинг энг асосий характеристикалари шу бобнинг охиридаги жадвалда …
3
ргетик сатхларни биз xеч šачон к¢ра олмаймиз, уларни борлиги xаšидаги xаšиšатни биз нурланиш спектри орšалигина биламиз. ¡рганишлар, текширишлар шуни к¢рсатадики, нурланиш спектрини уч тури мавжуд: чизиšли, й¢л-й¢л ва туташ спектрлар. бу спектрларни табиати šандай? нима сабабдан ана шундай спектр турлари мавжуд? бу саволларга фаšат квант физика тасаввуридаги šонунлар асосида жавоб бериш мумкин. šуйида шу xаšда т¢хталамиз. 6.2. модда, молекула, атом, ядро ва элементар зарралар спектри xаšида умумий тушунча xix аср ва xx аср давомида модда, молекула, атом, ядро ва элементар зарраларнинг спектрлари экспериментал ва назарий жиxатдан xар томонлама батафсил ва жуда чуšур ¢рганилди. эксперимент натижалари атом, ядро, элементар зарраларнинг спектри чизиšли, молекулаларнинг нурланиш спектри й¢л-й¢л, модда ва зичлиги катта б¢лган жисмларнинг чиšариш спектри туташ характерга эга эканлигини к¢рсатди. спектрларнинг бу турлари 6.1-расмда келтирилган. xix асрнинг иккинчи ярмида турли атомларнинг чиšариш (шунингдек ютилиш) спектрлари xаšида жуда к¢п экспериментал маълумот т¢планди ва барча спектрлар чизиšлардан ташкил топганлиги аниšланди. сийрак газ ва металл …
4
иши атомни šандай усул билан уйготишига бођлиš эмас. атом каби ядро ва элементар зарраларнинг спектри xам чизиšли спектр эканлиги экспериментларда тасдиšланади. чизиšли спектрларни нима сабабдан вужудга келишини квант физика нуšтаи назаридан батафсил тушунтириб берилади. бу xаšда кейинчалик т¢хталамиз. 1. а, расмда водород атоми учун бальмер серияси к¢ринишдаги чизиšли спектри тасвирланган. худди шундай спектрлар ядрога xам хосдир. молекулаларнинг нурланиш спектри кенг ёйилган, чегараси унча аниš б¢лмаган тасма(полоса)лардан иборат (1. б, расмга šаранг). шу сабабга к¢ра молекулаларнинг нурланиш спектрини й¢л-й¢л (полосали) спектрлар дейилади. й¢л-й¢л спектрларни пайдо б¢лиши ва табиати xаšида xам кейинроš гаплашамиз. моддаларнинг ёки зичлиги катта б¢лган газларни чиšариш спектрлари эса узлуксиз чегараси б¢лмаган спектр к¢ринишига эга. шунинг учун xам моддаларнинг чиšариш спектрини туташ спектрлар деб аташади. шундай спектр 1. в, расмда šаттиš жисм нурланиши мисолида келтирилган. šуёшнинг нурланиши спектри ёки лампанинг вольфрам толасини нурланиш туташ спектрдан иборат. спектрларни келиб чиšиш табиати, чизиšли, й¢л-й¢л ва туташ спектрларнинг конуниятлари факат квант механика …
5
н. бунда -т¢лšин сон, -ридберг доимийси. (6.1) формулага диššат билан šаранг. формуладаги n-сонни ортиши билан иккита бир-бирига ёнма-ён š¢шни чизиšларнинг т¢лšин сонлари орасидаги масофа камая боради ва да к¢шни чизиšлар туташиб кетади ва (6.2) šийматга эга б¢лади. пировардида 6.2-расмда к¢рсатилган каби, чизиšлар бир-бирига яšинлашиб чегаравий šийматга етади. кузатишлардан яъна шу маълумки, ни ортиши билан спектрнинг интенсивлиги xам šонуний равишда камая боради. спектрал чизиšларнинг бундай т¢пламига (гуруxига) спектрал сериялар деб аталади. да чизиšларнинг туташишига эга б¢лган чизиššа т¢ђри келган т¢лšин сон šийматини сериянинг чегараси деб аталади. масалан, 1-жадвалда бальмер серияси учун чегара га тенг эканлиги келтирилган. 1920 йилда šуёш нурланиш спектрига т¢ђри келган 22 та спектр чизиђини вуд фоторасмга олди ва ундан 20 та xади бальмер сериясига тааълуšли эканлиги аниšланди. šуёш хромосфераси ва протуберенц спектр чизиђида 37 xад борлиги xозирги пайтда аниšланган. водород атомининг спектрида бальмер сериялари билан бир каторда худди (6.1) формулага ¢хшаш б¢лган формулалар билан аниšланадиган бошšа сериялар xам …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"спектриал сериялар ва энергетик сатxлар" haqida

1403869893_48124.doc 12 11 10 3 10 3 × ¸ × = n 15 12 10 3 10 3 × ¸ × = n 16 15 10 3 10 3 × ¸ × = n n бог ф e e - i e f e h / ) ( f i e e - = n 0 -1 -2 -3 -4 -5 -6 -7 -8 -9 -10 0 > e е, эв -1,56 -3,73 -5,54 -10,4 а) симоб атомининг энергетик сатќ лар схемаси ( диаграммаси) е, эв 7,99 5,03 2,14 8,667 8,57 7,30 6,81 6,76 4,46 б) b 11 5 ядросининг жуда соддалаштирилган энергетик сатќ лар диаграммаси эв - 3 10 ~ n - 10 3,0 2 ,5 2, 0 1,5 …

DOC format, 406,5 KB. "спектриал сериялар ва энергетик сатxлар"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.