korporativ huquq sog'lik bilan majburiyat

DOCX 12 pages 20.5 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 20.5 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

korporativ huquq sog'lik bilan majburiyat tayyorladi: davlatova d savdo faoliyatida moddiy manfaatga erishish uchun qadimdan savdogarlar o’zarobirlashibsherikchilik faoliyatini yo’lga qo’yganlar va bu savdoning rivojlanishiga hamdafoydaningsamarali bo’lishiga yordan bergan. ushbu ijtimoiy munosabatlarni, hozirgi vujudga kelganyirikkorporatsiyalarning ilk hamda soda rivojlanish tarixi desak mubolaga bo’lmaydi. hozirgikunda korporatsiyalar ishtirok etish (a’zolik) tamoyillariga asoslangan tashkilot bo‘lib, uni boshqarish maxsus organlar tizimini tashkil etish orqali, uning ishtirokchilari manfaatlariniamalga oshirish uchun yaratiladi. ingliz huquqida – biznes korporatsiyalarning 5 ta asosiy tarkibiy xususiyatlari mavjud: 1) mustaqil yuridik shaxs (legal personality); 2) cheklangan javobgarlik (limited liability); 3) erkin o‘tkaziladigan ulushlar (aksiyalar) (transferable shares); 4) kompaniya kengashi tarkibida markazlashtirilgan boshqaruv, korporatsiyanomidanuning organlari harakat qilishi (sentralized management under a board structure); 5) hissadorlarning xususiy kapitalga birgalikda egalik qilishi (shared ownershipbycontributors of equity capital savdo faoliyatining shiddat bilan rivojlanishida shaxslarning o’zaro birlashuvi muhimahamiyatga ega, negaki biron - bir yirik tijorat faoliyati bilan shug’ullanishda albattasamaralinatijaga erishish uchun, bir shaxsning mablaglari yetarli hisoblanmaydi. shusababli …

2 / 12

qi rim imperiyasi davrida xususiy shaxslar birlashmalariga berilgandi. korporatsiyalarning rivojlanish tarixi quyidagi davrlarni o’z ichiga oladi. o’rta asrlar - yakka tadbirkor, sheriklar; 19 asrlarda - industrial revolyutsiya – cheklangan mas’uliyat va mustaqil javobgarlikkaasoslanga tadbirkorlik subyektlari; 20 asrlarda - ommaviy ishlab chiqarish - katta korporatsiyalar- boshqaruvvaegalikningbo’linishi, aksiyadorlarning ko’payishi va diversifikatsiyasi; 21 asrlarda - moliyaviylashuvning kuchayishi - globallashuv va kapital oqimlari. korporatsiyalar shaxslarning va kapitallarning birlashuvi natijasida vujudga keladi, jumladanaj,mchj lar kapital birlashuviga, shirkatlar hamda kooperativlar shaxs va kapital birlashuvigaasoslangan korporatsiyalar sanaladi. mas’uliyati cheklangan jamiyat kapital birlashuviga asoslangan korporatsiya hisoblansada, lekinshuni inobatga olish kerakki, jamiyatni sof kapital birlashuvi deb hambo’lmaydi, qismanshaxslar birlashuvini ham o’zida mujassamlashtiradi, buning sababi, ulushlarni sotishvasotibolish orqali jamiyatga kirish va chiqishdagi bazi to’siqlarning mavjudligidir. kontitental yevropa huquqida korporatsiya kengroq maʼnoda tushuniladi. ungakoʻrakorporatsiya deganda xoʻjalik jamiyalari aj va mchj bilan birga shirkatlar (xoʻjalikshirkatlari),sherikchilikka asoslangan boshqa birlashmalar ham tushuniladi. e’tiborli jihati shukiqonunchiligimizda korporatsiya atamasi normativ hujjatlarda deyarli ishlatilmaydi. ushbutushunchaning qonunchilikka kiritilishi …

3 / 12

ijtimoiymunosabatlarni tushunishimiz kerak. har bir ijtimoiy munosabatlarning huquqiy prinsplari bo’lgani kabi, korporativhuquqningasosiy prinsplari quyidagilardan iborat: 1) proporsionallik prinsipi; 2) ko‘pchilik irodasining ozchilik irodasidan ustunligi (demokratizm prinsipi); 3) daromadni taqsimlashda tenglik prinsipi (ulushlarga mutanosib ravishda); 4) korporatsiya boshqaruv organlarining mustaqilligi prinsipi; 5) korporativ huquqlarni suiiste’mol qilmaslik prinsipi; 6) majburiyatni bajarishda iqtisodiy samaradorlik prinsipi; fuqarolik kodeksi yangi loyihasining 76-moddasiga asosan korporatsiyalarningikki turiommaviy hamda ommaviy bo’lmagan jamiyatlar ajratilgan. ommaviy jamiyatalar sifatida aj larini ko’rasatishimiz mumkin, uning ommaviyligi shundaki,jamiyatga ta’luqli ma’lumotlar ochiq hamda ulushlar erkin muomalada bo’ladi. ommaviy bo’lmagan jamiyatlar sifatida mchj va xo’jalik shikkatlarini namoyonbo’ladi.ularning omlmaviy bo’lmagan jamiyatlar sifatida e’tirof etilishining sababi shuki, jamiyatgaoidma’lumotlar yopiq bo’ladi, hamda ulushlarning o’tishiga doir bir qancha cheklovlar mavjudmasalan mchj da jamiyatga yangi ishtirokchining kirishi umumiy yig’ilish qarorigaasosanamalga oshiriladi. ulush – bu korporatsiya ishtirokchisiga mulkiy va nomulkiy huquqlar kompleksini taqdimetadi.ishtirokchi ulushining nominal qiymati – bu pul ifodasidagi shartli abstrakt qiymat bo‘lib,jamiyat tashkil etilganda ishtirokchining qo‘shgan hissasi qiymati bilan …

4 / 12

ri miqdorini belgilaydi.3 ishtirokchiningustavkapitalidagi ulushi ishtirokchining jamiyatga nisbatan mulkiy va nomulkiy huquqlari (korporativhuquqlari) majmui mavjudligini tasdiqlaydi va ulush hajmi bu huquqlar doirasini belgilaydi. ulush quyidagi uch funksiyasi amalga oshiradi: ishtirokchining kompaniyadagi moliyaviy hissa miqdori; ishtirokchining huquqlari ko’rsatgichi; mulk huquqi (sotiladi, garovga qo’yiladi). ulushning huquqiy tabiatiga to’xtaladigan bo’lsak, ulush o’zida mulk huquqi va shartnomaviyhuquq xususiyatlarini ifodalaydi. ulush bu mulkning bir qismiga egalikni bildirmasdan, balkibirqancha huquqlar jamlanmasiga egalikni bildiradi. masalan: ovoz berish; dividend (aj) yoki foyda (mchj) olish; direktorni saylash. mulk huquqi sifatida ulush sotilishi, ijaraga berilishi, garovga qo’yilishi mumkin.shartnomaviyhuquq sifatida esa ma’lum bir majburiyatlarni olishi mumkin. jumladan: sotib olishdagi imtiyozli huquq; sotishga qarshi qo’yilgan ustavdagi cheklovlar. ulush mulk sifatida tavsiflansada ishtirokchi jamiyat mulkiga egalik qila olmaydi, chunkiujamiyatga o’z ulushini kiritgan paytdan e’tiboran, bu ulush ,jamiyatning mulkigaaylanadi.ishtirokchilarning, ulushlari quyidagi usullarda o’tishi mumkin: ta'sis shartnomasini imzolash orqali; kompaniya ulushini ko‘paytirish; mavjud ishtirokchidan ulushni sotib olish orqali; ishtirokchining vafoti natijasida meros orqali yuqorida korporativ …

5 / 12

yoki boshqachatarzdaularning foydasiga voz kechishga haqli. bunday bitimni tuzish uchun, agar jamiyat ustavidaboshqacha qoida nazarda tutilmagan bo‘lsa, jamiyatning yoki jamiyat boshqa ishtirokchilariningroziligi talab qilinmaydi. umumiy qoidaga ko’ra jamiyat ishtirochisi o’z ulushini istalganvaqtdasotishi mumkin biroq, jamiyat ustavida ulushlarning o’tkazilishiga oid maxsus qoidalarhambelgilanishi mumkin. qonuning 20-moddasida “jamiyat ishtirokchisi, agar jamiyatning ustavida taqiqlanganbo‘lmasa,o‘z ulushini uchinchi shaxslarga sotishi yoki boshqacha tarzda ularning foydasiga vozkechishimumkin” degan qoida mustahkamlangan. demak qonunga ko’ra ustavda ulushninguchinchishaxsga sotilishini cheklab qo’yish mumkin. agarda, ustavda ulushning uchinchi shaxslargasotilishi cheklangan bo’lsa, o’z ulushini sotish niyatidagi ishtirokchi boshqajamiyatishtirokchilariga, hamda, jamiyatga ulushni sotishni taklif qilsayu lekin, ular tomonidanuningulushi sotib olinmasa, bunday holda ishtirokchi qanday qilib o’z ulushini sotib jamiyatdanchiqibketishi mumkin. bu o’z navbatida ishtirokchining qonunni 8-moddasida nazardatutilgan“jamiyat ishtirokchisi, jamiyat boshqa ishtirokchilarining roziligidan qat’i nazar, jamiyatningta’sis hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda istalgan vaqtda jamiyatdan chiqish”huquqicheklanishiga sabab bo'lmaydimi. o’z o’zidan ma’lumki qonunda ushbu vaziyat ta’sishujjatlarining qoidalariga ko’ra hal qilinishi kerakligi nazarda tutilmoqda, biroq, ustavdaulushning uchinchi shaxslarga sotilishi …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "korporativ huquq sog'lik bilan majburiyat"

korporativ huquq sog'lik bilan majburiyat tayyorladi: davlatova d savdo faoliyatida moddiy manfaatga erishish uchun qadimdan savdogarlar o’zarobirlashibsherikchilik faoliyatini yo’lga qo’yganlar va bu savdoning rivojlanishiga hamdafoydaningsamarali bo’lishiga yordan bergan. ushbu ijtimoiy munosabatlarni, hozirgi vujudga kelganyirikkorporatsiyalarning ilk hamda soda rivojlanish tarixi desak mubolaga bo’lmaydi. hozirgikunda korporatsiyalar ishtirok etish (a’zolik) tamoyillariga asoslangan tashkilot bo‘lib, uni boshqarish maxsus organlar tizimini tashkil etish orqali, uning ishtirokchilari manfaatlariniamalga oshirish uchun yaratiladi. ingliz huquqida – biznes korporatsiyalarning 5 ta asosiy tarkibiy xususiyatlari mavjud: 1) mustaqil yuridik shaxs (legal personality); 2) cheklangan javobgarli...

This file contains 12 pages in DOCX format (20.5 KB). To download "korporativ huquq sog'lik bilan majburiyat", click the Telegram button on the left.

Tags: korporativ huquq sog'lik bilan … DOCX 12 pages Free download Telegram