psixologiyada shaxs tushunchasi

DOCX 21 pages 47.9 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 47.9 KB

File type DOCX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

shaxs psixologiyasi shaxs reja: 1. psixologiyada shaxs tushunchasi 2. shaxsning tuzilishi, tarkib topishi 3. shaxs faoliyatining yo`nalishi 4. shaxsni shakllanishida o`z-o`ziga baho berish. 5. shaxs taraqqiyotini harakatga keltiruvchi kuchlar 6. o`quvchi shaxsni o`rganish metodlari 1. insonning shaxs sifatida tarkib topishi, unga ta’sir etuvchi omillar, uning mexanizmlari haqida psixologiya fani aniq ma’lumotlarga ega. jamiyat taraqqiyotida bosh omil hisoblanuvchi, shu jamiyatning rivojlantiruvchisi bo`lib hisoblanuvchi inson odam sifatida dunyoga keladi. uning shakllanishi o`ziga xos xususiyatlari u yashab turgan jamiyatda tarbiyalanadi, yuz beradi. odam insoniyat vakili sifatida baholanuvchi termin bilan xarakterlanadi. hamma odamlar, u yangi tug`ilgan yoki katta, sog`lom yoki kasal bulsa ham, uning sifatlari va xususiyatlaridan qat’iy nazar individ deb ataladi. “individ” tushunchasida odamning nasl-nasabi mujassamlashgandir. demak, individ qachonki, ongli ravishda va maqsad sari ma’lum bir faoliyatda atrof-muhitni anglasa va yaratuvchanlik hissasini qo`shsa, uni sub’ekt deb atash mumkin bo`ladi. ammo ayrim faoliyatda ishtirok etuvchi individ hamma vaqt shu faoliyatning sub’ekti bo`la olmaydi, chunki …

2 / 21

alganlar. a.n.leont’ev shaxsan individ tomonidan egallab olingan alohida fazilat, inson munosabatlari to`lqinidagi sistemali “g`ayrihissiy” fazilatlar egasi ekanligini ta’kidlagan. shaxs sifatida kamolga erishmagan individ bo`ladi. bunga hayvonlar orasida tarbiyalangan bolalarni misol kilishimiz mumkin. ammo individni shaxsga aylanishida qanday omillar mavjud. rus psixologi s.l.rubinshteyn: odam o`zidagi takrorlanmas xususiyatlariga ko`ra individualdir. uni o`z atrofidagilariga, borliqqa bo`lgan ongli munosabati, biror faoliyat bilan shug`illanishi uning shaxs ekanligidan dalolat beradi. individ bo`lib tug`ilgan insonni shaxsga aylanishi uchun nimalar zarur? 1. ijtimoiylik 2. ongga ega bulish 3. faollik 4) insonni falollikga undovchi narsa ehtiyojdir. shaxs tushunchasiga psixolog olimlar tomonidan berilgan qator (50 ga yaqin) tavsiflar mavjud. shulardan quyidagilarni keltiramiz: «shaxs- ijtimoiy munosabatlarning sub’ekti va ob’ektidir» (a.g.kovalyov). «shaxs individlararo munosabatlarning sub’ekti sifatida» (a.v.petrovskiy) «shaxs - jamiyatda o`z o`rnini anglovchi faoliyatga qodir a’zosidir» (k.k.platonov) «shaxs faoliyat sub’ektidir» (a.n. leontev) juda ko`plab ta’rif va tushunchalar orasida amerikalik psixolog g. ollportning ta’rifi e’tiborga loyiqdir: «shaxs bu hayot jarayonida shakllanuvchi individual o`ziga …

3 / 21

shda muhim ahamiyatga ega. birinchidan, ijtimoiy muhitdagi turli hodisalar odamning ongiga bevosita ta’sir qilib, unda chuqur iz qoldiradi. ikkinchidan, tashqi ijtimoiy muhim ta’sirining chqkurroq va mustahkamroq bo`lishiga odamning o`zi yordam beradi. ayrim g`ayritabiiy hodisalar inson shaxsining tarkib topishida tashqi muhit ta’sirining hal qiluvchi ahamiyatga ega ekanligini to`la tasdiqlaydi. tasodifan odam bolalarning yovvoyi hayvonlar muhitiga tushib qolish hodisasi nazarda tutilgan. a.g.asmolov: “tarixiy-evolyutsion yo`nalish targ`ibotchisi sifatida shaxs rivojlanishida 2 ta omil; a) nasliy; b) ijtimoiy omillar muhim hisoblanishi ta’kidlangan. shuningdek, shaxsni hayotdagi maqsadi - yashash uchun xayotdagi me’yoriy tenglikni saqlash bo`lib, uning individual xususiyatlari bir butunlikda shaxs tuzilishini tashkil etadi. shaxsni tuzilishini va uni yuzaga kelishini bilmasdan turib usib kelayotgan inson shaxsini proektlashtirish va diagnostika qilish, shakllanishi uchun eng maqbul sharoit, samarali yo`llarini aniqlab olish qiyin masaladir. inson shaxsi yuqorida ta’kidlab o`tkanimizdek, o`zini o`rab turgan narsalar va ijtimoiy muhit bilan faol munosobat jarayonida tarkib topadi. odamning ontogenetik tarraqqiyoti va shaxsning tarkib bo`lishida …

4 / 21

intraindividlik) – u insonni temperamenti, xarakteri, qobiliyatini tuzilishida o`z aksini topib, u zarur, lekin shaxs psixologiyasini bilish uchun etarli emas. 2. shaxsni real mavjud bo`lishi uchun uni predmetlar bilan faoliyat jarayondagi munosabatini o`z ichiga olib, insonni ma’lum xarakteristikalarini fazoda individni organik tanasidan tashqarida izlash lozim bo`lib, u shaxsning interindivid tuzilmasini tashkil qiladi. 3. individ usti (metaindivid) tuzilma markazida insonni faoliyat jarayonida insonlardan muloqat jarayonida boshqalarga ta’sir va boshqalardan olinadigan ta’siri sifatida namoyon bo`lib, u persona ravishda namoyon bo`ladi. a.v.petrovskiy o`z strukturasiga 3 tuzilmani kiritgan. bu shaxs individualligi, uni shaxslararo munosabatlarda namoyon bo`lishi va boshqa insonlargan ta’sir eta olishi bo`lib, shaxs doimo shu uchlikda namoyon bo`lishi va individlararo, ijtimoiy munosabatlar sub’ekti sifatida mavjud bo`lishi lozim. s.l.rubeshteyn bo`yicha shaxs strukturasi quyidagi ko`rinishga ega: ehtiyojlar, qiziqishlar, ideal, e’tiqod, etakchi motivlar, xulq-atvor va dunyoqarashda namoyon bo´ladi. yo´nalganlik bilish, o`qish faoliyati natijasida hayot jarayonida orttiriladi bilim, ko´nikma va malaka temperament, xarakter va qobiliyatdan namoyon bo´ladi …

5 / 21

eallari, qadriyatlari, e’tiqodlari va printsiplari namoyon bo`ladi. e’tiqod – insonni anglangan ehtiyoji bo`lib, u faoliyatga undaydi. ideal – bu namuna, intilishlarning eng yuqori cho`qqisi. intilish – birlamchi qiziqish, ehtiyojni hissiy kechirilishi, ob’ektga intilishidir. inson o`z ehtiyojlarini qondirish uchun atrof muhit, tabiat, kishilar bilan o`zaro ta’sirga kirishadi. ularni o`zgaradi, o`z faoliyatini yo`naltiradi. ijtimoiy qonun-qoidalar, muhit, jamiyat talablariga rioya qilgan tarzda o`z - o`zini yo`altiradi, o`z oldiga maqsad qo`yadi, maqsadga intilish yo`lida uchraydigan kiyinchilik va to`siqlarni engib o`tishga harakat qiladi. maqsadga yo`naltirilgan ongli faoliyatini amalga oshirishda moddiy, ma’naviy olam bilan faol tarzda muloqotga kirishadi. ehtiyojlar asosida odamda faoliyatning motivlari, muayyan ehtiyojlarini qondirish bilan bog`liq ichki turtki kuchlar paydo bo`ladi. motiv odamni faoliyatiga, faolikka yo`naltiruvchi sababdir. shaxs inson aniq maqsad sari intiladi, muayyan ishni bajaradi, uni natijasiga ega bo`lishga, uni qo`lga kiritishga o`z-o`zini yo`naltiradi. shaxsning faolligining yo`nalishi turli ehtiyojlar: kelib chiqishi, predmetiga ko`ra a) tabiat - inson o`zini, avlodini saqlab qolishdagi faolligi; b) …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixologiyada shaxs tushunchasi"

shaxs psixologiyasi shaxs reja: 1. psixologiyada shaxs tushunchasi 2. shaxsning tuzilishi, tarkib topishi 3. shaxs faoliyatining yo`nalishi 4. shaxsni shakllanishida o`z-o`ziga baho berish. 5. shaxs taraqqiyotini harakatga keltiruvchi kuchlar 6. o`quvchi shaxsni o`rganish metodlari 1. insonning shaxs sifatida tarkib topishi, unga ta’sir etuvchi omillar, uning mexanizmlari haqida psixologiya fani aniq ma’lumotlarga ega. jamiyat taraqqiyotida bosh omil hisoblanuvchi, shu jamiyatning rivojlantiruvchisi bo`lib hisoblanuvchi inson odam sifatida dunyoga keladi. uning shakllanishi o`ziga xos xususiyatlari u yashab turgan jamiyatda tarbiyalanadi, yuz beradi. odam insoniyat vakili sifatida baholanuvchi termin bilan xarakterlanadi. hamma odamlar, u yangi tug`ilgan yoki katta, sog`lom yoki kasal buls...

This file contains 21 pages in DOCX format (47.9 KB). To download "psixologiyada shaxs tushunchasi", click the Telegram button on the left.

Tags: psixologiyada shaxs tushunchasi DOCX 21 pages Free download Telegram