topografik anatomiya

PDF 360 pages 7.3 MB Free download

360 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.3 MB

File type PDF

Pages 360

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 360

topografik anatomiya o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi n.h.shomirzayev, s.x.nazarov, r.j.usmonov akademiya toshkent 2005 o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi nomonidan tibbiyot oliy o‘quv yurtlari talabalari uchun darslik sifatida tavsiya etilgan 2 taqrizchilar : f.n. bohodirov , tta odam anatomiyasi, operativ jarrohlik va topografik anatomiya kafedrasi mudiri, professor o‘.m. mirsharapov , tta odam anatomiyasi kafedrasi mudiri, professor n.h.shomirzayev, s.x.nazarov, r.j.usmonov. topografik anatomiya. tibbiyot oliy o‘quv yurtlari talabalari uchun darslik. akademiya, toshkent, 2005-yil. “topografik anatomiya” tibbiyotni o‘rganish jarayonida alohida ahamiyat kasb etadigan fanlardan biri. zero ushbu fanni o‘zlashtira olmagan talaba malaka- li shifokor bo‘lishi amri mahol. mazkur darslik hozirgi vaqtda o‘zbek tilida to- pografik anatomiya bo‘yicha darslik va o‘quv qo‘llanmalarning tanqisligini hisobga olgan holda yozilgan. amaldagi fan bo‘yicha namunaviy dastur asosida yozilgan ushbu darslik tibbiyot oliy o‘quv yurtlari talabalari uchun mo‘ljallangan. © akademiya, toshkent, 2005-y. 3 so‘z boshi mamlakatimiz iqtisodiy, ijtimoiy va ma’naviy taraqqiyotining hozirgi bos- qichida …

2 / 360

arslik va qo‘llanmalarning ak- sariyati, birinchidan, rus tilida nashr etilgan, ikkinchidan, bu kitoblar juda kam qolgan. bu hol shu soha mutaxassislari, shifokorlar, ayniqsa talabalarga muayyan qiyinchiliklar tug‘dirmoqda. shularni nazarda tutib, toshkent tibbiyot akademiyasining mutaxassislari hozirgi kunda amalda qo‘llanayotgan dastur asosida “topografik anatomiya” dars- ligini tayyorladilar. darslikdagi ma’lumotlar imkon darajasida tibbiyot amaliyoti talablariga javob beradigan holda bayon etildi. darslikda 1955-yilda parijda o‘tkazilgan jahon anatomiya anjumanida qabul qilingan atamalar o‘zbek va lotin tillarida berilgan, shuningdek, keng tarqalgan ayrim anatomik eponimlar ham kelti- rilgan. bundan tashqari, kitob 200 dan ortiq turli rasmlar bilan boyitilgan bo‘lib, ularning aksariyatini chizma tarzidagi bezaklar tashkil etadi. bizning fikrimizcha, bunday yondashuv qiyin topografik-anatomik munosabatlarni o‘zlashtirib olish va tushunish imkonini beradi. darslikni nashrga tayyorlashda yordam bergan mutaxassislarga, jumladan, kafedramiz assistenti i.j.gulmanovga o‘z minnatdorchiligimizni bildiramiz. ushbu darslik mazkur fanga oid o‘zbek tilidagi dastlabki urinishlardan biri bo‘lganligi bois ayrim kamchiliklardan holi bo‘lmasligi mumkin. shu sababli mualliflar kitobxonlarning barcha tanqidiy fikr-mulohazalari va …

3 / 360

bilimlar juda zarurdir. jarroh biror operatsiyani amalga oshir- ishi uchun tananing shu operatsiya bajarilishi kerak bo‘lgan muayyan sohasi tuz- ilishini kompleks holatda, ya’ni shu sohada joylashgan barcha a’zo va to‘qimalarni ular operatsiya paytida qanday ko‘rinsa, xuddi shunday o‘zaro bir-biriga bog‘langan, bir butun holatda o‘rganishi zarur. odam tanasidagi muayyan bir so- haning anatomik tuzilishini shu tarzda o‘rganuvchi fan “topografik anatomiya” (grekcha “topos” - joy va “grapho” - yozaman) deb ataladi. normal anatomiyani o‘zlashtirgach, olingan bilimlarni klinik ehtiyojlarga moslashtirish mumkin bo‘ladi. shu sababli normal anatomiyaga asoslangan to- pografik anatomiyani amaliy (klinik) anatomiya deyish mumkin. shu jumladan, tana a’zolarini hamda ularning o‘zaro joylashuvini jarrohlik aralashuvi talab etiladigan patologiya holatlarida o‘rganuvchi fan “jarrohlik anatomiyasi” deb ataladi. masalan, topografik anatomiya chov kanalining tuzil- ishini sog‘lom odamda o‘rgansa, jarrohlik anatomiyasi esa ushbu kanalning tuzil- ishini chov churralari kasalliklarida o‘rganadi. shunday qilib, jarrohlik anatomi- yasi topografik anatomiyaning tarkibiy qismidir. n.i.pirogov esa ayrim tana a’zolarining joylashuvini jarrohlik amaliyoti …

4 / 360

- gan o‘rni va o‘lchamlarining kishi yoshiga, jinsiga, qomatining tuzilishiga nisbatan hamda patologik jarayonlar natijasida o‘zgarishini, shuningdek, organlarning qon bilan ta’minlanishi, innervatsiyasi va limfa tizimi xususiyatlarini o‘rganadigan fandir. jarrohlik operatsiyasini bajarish uchun faqat topografik anatomiyani bilish kifoya qilmaydi, albatta, buning uchun operatsiya qilish texnikasini o‘rganish ham zarurdir. buni esai “operativ jarrohlik” fani o‘rganadi. 5 “jarrohlik” (xirurgiya) so‘zi – grekcha “xir” - qo‘l va “ergon” - ish, ya’ni qo‘l ishi, qo‘l hunari ma’nosini anglatadi. bu fan turli jarrohlik operatsiyalari texnikasini o‘rganadi. jarrohlik faqat hunargina emas, uning yana bir qancha muhim sifatlari borki, ular jarrohlikni fan darajasiga yetkazgan. odam organizmining tuzilishi – anatomiyasini bilmay turib, unda jarrohlik operatsiyasini o‘tkazish mumkin emas. shunday ekan, operativ jarrohlik va to- pografik anatomiya bir-biriga uzviy bog‘langan, yagona fandir. dastlab operatsiya qilish texnikasini murdalarda o‘zlashtirish maqsadga mu- vofiqdir. bunda a’zo va to‘qimalar topografiyasini shoshilmasdan mufassal o‘rganish, yumshoq to‘qimalarni kesish, tikish, suyaklarni arralash va boshqa jar- rohlik texnikasini …

5 / 360

jarrohlik” fani doirasi bilangina chegaralanib qolmaydi, chunki tibbiyotning har qanday sohasi, jarrohlik kabi, topografik-anatomik ma’lumotlarga muhtojdir. masalan, ichki kasalliklar shifokori (terapevt) turli yoshda va jinsda bo‘lgan, har xil qomatli kishilardagi tana a’zolarining patologik holati to‘g‘risida fikr yuritish uchun ularning aks-tas- viri (chegaralari), joylashgan o‘rni, fiziologik siljish hududlari, a’zolar shakli qan- day ko‘rinishda bo‘lishi mumkinligini bilishi, asab shifokori esa biror patologik jarayonning (o‘sma, qon quyilishi) lokalizatsiyasini aniqlash uchun bosh va orqa miya hamda ularning o‘tkazuvchi yo‘llari topografiyasini bilishi zarur va h.k. fanga oid qisqacha tarixiy ma’lumotlar topografik anatomiya to‘g‘risidagi dastlabki ma’lumotlar xvii–xix asrlarda yevropada paydo bo‘la boshlagan. o‘sha davr jarrohlari boshqa mutaxassislarga nisbatan o‘z amaliy faoliyatlarida bunday ma’lumotlarga ko‘proq zarurat sezganlar. jarrohlik amaliyotida topografik anatomiya elementlari qo‘llanganligi tufayli bu fan dastlab jarrohlik anatomiyasi deb atalgan. jarrohlik anatomiyasining taraqqiy etishiga velpo, malgen, blanden kabi farang jarroh-olimlari, i.f.bush, x.x.solomon, i.v.buyalskiy kabi rus jarroh va anatomlari katta hissa qo‘shganlar. biroq o‘sha davr topografik anatomiyasiga …

Want to read more?

Download all 360 pages for free via Telegram.

Download full file

About "topografik anatomiya"

topografik anatomiya o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi n.h.shomirzayev, s.x.nazarov, r.j.usmonov akademiya toshkent 2005 o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi nomonidan tibbiyot oliy o‘quv yurtlari talabalari uchun darslik sifatida tavsiya etilgan 2 taqrizchilar : f.n. bohodirov , tta odam anatomiyasi, operativ jarrohlik va topografik anatomiya kafedrasi mudiri, professor o‘.m. mirsharapov , tta odam anatomiyasi kafedrasi mudiri, professor n.h.shomirzayev, s.x.nazarov, r.j.usmonov. topografik anatomiya. tibbiyot oliy o‘quv yurtlari talabalari uchun darslik. akademiya, toshkent, 2005-yil. “topografik anatomiya” tibbiyotni o‘rganish jarayonida alohida ahamiyat kasb etadigan fanlardan biri. zero ushbu fanni o‘zlashtira olmagan talaba malak...

This file contains 360 pages in PDF format (7.3 MB). To download "topografik anatomiya", click the Telegram button on the left.

Tags: topografik anatomiya PDF 360 pages Free download Telegram