yosh davrlari psixologiyasi va pedagogika psixologiyasi

DOCX 5 pages 32.3 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 32.3 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

yosh davrlari psixologiyasi va pedagogika psixologiyasining predmeti r e j a : 1. yosh davrlari psixologiyasi va pedagogik psixologiya fanining predmetihaqida tushuncha. 2. fanning asosiy rivojlanish bosqichlari. psixik rivojlanish talqinida 2 ta asosiy: biogenetik va sociogenetik yo’nalishlar. 3. yosh va pedagogik psixologiyaning asosiy tadqiqot metodlari. ontogenez – organizmning vujudga kelgandan boshlab to umrining oxirigacha bo’lgan individual rivojlanish yo’li. pedologiya – xix asr oxiri xx asr boshlarida psixologiyaning amaliy tarmoqlari va eksperimental pedagogika asosida vujudga kelgan fan bo’lib, uning predmeti bolaning psixologik, anatomo – fiziologik, biologik taraqqiyotidir. fanning predmeti. yosh davrlari psixologiyasining predmeti insonning ontogenezida psixik rivojlanish jarayonini shakllanishi hamda o’zaro munosabatlari qonuniyatlarini o’rganishdir. pedagogik psixologiyaning predmeti esa ta`lim va tarbiya jarayonining psixologik mexanizmlari va qonuniyatlarini o’rganishdir. fanning rivojlanish bosqichlari. o’tgan ajdodlarimizning ham qomusiy asarlarida bola taraqqiyoti va tarbiyasi masalalari katta o’rin egallaydi. abu nosr farobiyning “masalalar mohiyati”, abu rayhon beruniyning “o’tmish yodgorliklari”, ibn sinoning “tib qonunlari” asarlari, a.navoiyning “mahbub ul-qulub” …

2 / 5

psixologiyada psixik taraqqiyot omillarini talqin etuvchi 2 ta yo’nalish: biogenetik va sociogenetik yo’nalish vakillari yuzaga keldi. biogenetik yo’nalish vakillari uchun psixik rivojlanishni belgilovchi irsiy biogenetik va ijtimoiy omillar yonmayon turadi, lekin etakchi rolni biologik ya`ni irsiy omillar bajaradi. bunday qarashning ko’zga ko’ringan vakillaridan biri amerikalik psixolog s.xolle (1844-1924) bo’lib, u gekelning biogenetik qonunini psixologiyada bevosita ko’chiradi. bu nazariyaga ko’ra bola o’z psixik taraqqiyotida insonning tarixiy rivojlanish bosqichlarini qisqargan holda boshdan kechiradi. sociogenetik yo’nalish vakillari esa ijtimoiy omillarni etakchi deb hisoblaydilar. g’arbda keng tarqalgan nazariyalar jumlasiga rollar nazariyasi k.levinning “fazoviy zarurat maydoni” nazariyasi va boshqalar kiradi. xx asrning 20-30 yillaridan boshlab rossiyada yosh psixologiyasi va pedagogik psixologiya intensiv rivojlandi. shu davrda l.v.vigotskiyning oliy psixik funkciyalarini rivojlanish nazariyasiyaratildi. jumladan l.s.vigotskiy psixik taraqqiyotni 2 zonaga: real va yaqin zonaga bo’lib o’rgandi. barcha boshqa psixologiyaning tarmoqlari singari yosh psixologiyasi va pedagogik psixologiya ham o’z tadqiqot metodlariga ega. yosh va pedagogik psixologiyaning asosiy empiric metodlari …

3 / 5

, kettel, veksler, anastazi, roven va boshqalarning testlari kiradi; - biografiya metodi insonning hiyoti, faoliyati, ijodi haqidagi og’zaki va yozma ma`lumotlarni to’plashdir; - anketa metodi vositasida esa turli yoshdagi odamlarning psixologik xususiyatlari narsa va hodisalarga munosabati o’rganiladi; - faoliyat mahsulotlarini tahlil qilish metodikasi kuzatish metodining bir ko’rinishi sifatida bolalarning chizgan rasmlari, yasagan o’yinchoqlari kabi faoliyat mahsulotlariga asoslanib uning psixik rivojlanishi haqida xulosa chiqarish imkoniyatini beradi; - sociometrik metod kichik guruh a`zolari o’rtasidagi munosabatlar va shaxsning guruhdagi statusini aniqlash metodidir. @@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@ mavzu: psixik rivojlanish va uni davrlashtirish muammosi r e j a : 1. taraqqiyotni harakatlantiruvchi kuchlar. 2. yosh davrlar haqidagi tushuncha. 3. psixik taraqqiyot qonuniyatlari. 4. yosh krizislari va etakchi faoliyati. senzitiv davr – biror psixik funkciya yoki xususiyatning rivojlanishidagi eng tez va qulay davr. interiorizaciya – avval tashqariga, boshqa odamlarga qaratilgan psixik funkciyaning shaxsning ichki funkciyasiga aylanishi. akseleraciya – bolalar va o’smirlarda ma`lum davrlarda somatik va fiziologik o’sishning tezlashuvi. …

4 / 5

rayoni ham shaxs oldiga yangi vazifalarni qo’yadi, faoliyatning yangi motivlarini hosil qiladi. psixologiya fanida yosh davrlarini tabaqalash bo’yicha qator nazariyalar mavjud. masalan, psixodinamika nazariyasini yorqin vakillaridan biri e.erikson nazariyasiga ko’ra inson umri 8 davrga bo’linadi: 1-davr – go’daklik; 2-davr – ilk bolalik; 3-davr – o’yin yoshi; 4-davr – maktab yoshi; 5-davr – o’spirinlik; 6-davr – yoshlik; 7-davr – etuklik; 8-davr – qarilik davri. e.shpinger, k.byuler, a.maslou va boshqalar personologik nazariyaning vakillari bo’lib, ular yosh davrlarini shaxs “men” xususiyatlarining shakllanishi bosqichlari deb hisoblaydilar. kognitivistik yo’nalishning asoschilari qatoriga j.piaje, dj.kelli va boshqalarni kiritish mumkin. j.piaje intellektni quyidagi rivojlanish davrlariga ajratadi. 1) sensomotor intellekti ( tug’ulishdan 2 yoshgacha) 2) operaciyalardan ilgari tafakkur davri (2 yoshdan 7 yoshgacha) 3) konkret operaciyalar davri (7-8 yoshdan 11-12 yoshgacha) 4) formal (rasmiy) operaciyalar davri. sobiq sovet psixologlari l.s.vigotskiy, l.i.bojovich, d.b.el`konin, a.a.lyublinskaya, v.a.kruteckiy, a.v.petrovskiylar ham yosh davrlarini o’ziga xos tabaqalash nazariyalarini yaratdilar. ular orasida d.b.el`koninning tasnifi alohida o’rin …

5 / 5

kinchisiga o’tish bosqichlarida yosh krizislari yuz beradi. krizislar ikki yosh davri oralig’ida yuz berganligi sababli 1 yosh davrining tugashi va ikkinchi yosh davrining boshlanishiga to’g’ri keladi. barcha yosh krizislari ba`zi umumiy belgilarga ega. bolalar krizislar davrida qaysar, asabiy bo’lib qoladilar, kattalar bilan nizolar paydo bo’ladi, avvalo bajaradigan ishlarini qilishdan bosh tortadilar. krizislar davrida paydo bo’ladigan yangi ehtiyojlari qondirilmaydigan bolalar shunday reakciya namoyon qiladilar. shaxsning ontogenezidagi ijtimoiy rivojlanish 2 yo’nalishda: ijtimoiylashuv va individuallashuv ko’rinishida bo’lib turli yosh davrlaridagi krizislar ham mos ravishda turli xarakterga ega. masalan: 1, 6, 15 yoshlilar krizislari ijtimoiy tajribani o’zlashtirish muhitda o’z poziciyalarini mustahkamlash bilan bog’liq bo’lsa 0, 3, 10, 17 yoshdagi krizislar esa o’zini anglash, ko’rsatish, atrofdagilarning tan olishi uchun kurashish asosida yuzaga keluvchi krizislardir. 8 bola avval ma`lum darajaga etib, keyin tarbiyalanmaydi, balki ta`lim va tarbiya jarayonida psixik rivojlanadi. bunda psixologlar vigotskiy tomonidan aniqlangan qoidaga, ya`ni ta`lim berish bola ko’lga kiritib bo’lgan rivojlanish darajasini ko’zlamasdan, …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yosh davrlari psixologiyasi va pedagogika psixologiyasi"

yosh davrlari psixologiyasi va pedagogika psixologiyasining predmeti r e j a : 1. yosh davrlari psixologiyasi va pedagogik psixologiya fanining predmetihaqida tushuncha. 2. fanning asosiy rivojlanish bosqichlari. psixik rivojlanish talqinida 2 ta asosiy: biogenetik va sociogenetik yo’nalishlar. 3. yosh va pedagogik psixologiyaning asosiy tadqiqot metodlari. ontogenez – organizmning vujudga kelgandan boshlab to umrining oxirigacha bo’lgan individual rivojlanish yo’li. pedologiya – xix asr oxiri xx asr boshlarida psixologiyaning amaliy tarmoqlari va eksperimental pedagogika asosida vujudga kelgan fan bo’lib, uning predmeti bolaning psixologik, anatomo – fiziologik, biologik taraqqiyotidir. fanning predmeti. yosh davrlari psixologiyasining predmeti insonning ontogenezida psixik rivojlanish ja...

This file contains 5 pages in DOCX format (32.3 KB). To download "yosh davrlari psixologiyasi va pedagogika psixologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: yosh davrlari psixologiyasi va … DOCX 5 pages Free download Telegram