psixodiagnostika fanining predmeti

DOCX 98 pages 219.1 KB Free download

98 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 219.1 KB

File type DOCX

Pages 98

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 98

1. psixodiagnostika fanining predmeti. psixodaignostika: diagnostika grekcha dia- o’zaro, orqali va gnosis-aniqlash so’zilaridan olingan. diagnostikos-aniqlash usullari. ammo adabiyotlarda uning turlicha tahlil etish uchraydi. shundan kelib chiqib, psixodiagnostika shaxsning individual psixologik xususiyatlarini o’lchash va aniqlash usullarini o’rganadi degan mulohazani berish mumikn. o’z navbatida shaxs psixikasining o’ziga xos xususiyatlarini o’rganish uchun metodikalarni ishlab chiqish, ularning amaliyotga tatbiq etish talablari va mezonlarini ham o’rganadi. psixodiagnostika predmeti umumiy, tibbiyot, pedagogik, yosh, sosial psixologiyalar va psixoogiyaning boshqa tarmoqlari bilan uzviy aloqadorlikda. ushbu fanlarda o’rganiladigan hodisalar, xususiyatlar va xossalar psixodiagnostika usullari yordamida amalga oshiriladi. 2. proektiv metodlar va uning tarixi. proektiv metod — shaxsni o‘iganish metodlaridan biri. unda shunday eksperimental vaziyatlar yaratiladiki, bu vaziyatlar sinaluvchilar tomonidan talqin etilishi mumkin bo‘ladi. aynan sinaluvchining bergan talqinini tahlil etish orqali uning shaxsi haqida muayyan xulosalar chiqariladi. chunki muayyan eksperimental vaziyatni talqin etar ekan proeksiya mexanizmi tufayli sinaluvchi o‘z ichki kechinmalari, o‘y-xayollari, orzulari, qo‘rquv va xavotirlarini tashqariga chiqaradi. makatbgacha yoshdagi …

2 / 98

metodlari haqida tushuncha. kasbiy qiziqishlarni aniqlash metodikalari haqida. 4. bezovtalikni aniqlash metodlari тейлорнинг безовталанишни аниклаш даражаси методикаси т.а.немчинов 5. intellekt psixodiagnostikasi intellekt – bu intellektual testlar orqali aniqlanadigan jarayon. intellekt – bu umumlashtirilgan ta’lim olish qobiliyati. intellekt – bu majoziy abstrakt fikrlash qobiliyati. intellekt – bu murakkab muhitga moslashuv, unda o’zini tutish samaradorligini ta’minlaydigan jarayon. shuni ta’kidlab o’tish joizki, testlarning kuchli sinfi ongni o’lchovchi xususiyatiga ega emas. bugungi kunda o’zimizning va xorij adabiyotlarida ham quyidagi iboralar ishlatiladi: omma va ko’pchilik qo’llaydigan – “intellekt testlari” (intellegence tests) yoki uning eskirmagan turi – “aql testlari” (mental tests). bular bilan birgalikda quyidagi turlar ham ishlatiladi: “maxsus qobiliyatlar o’lchaydigan testlar” (special abilities tests ili attitudes tetst), “umumiy intellekt testlari” (general tests) yoki sinonim sifatida “umumiy qobiliyat testlari” (abilities tests). umuman olganda tarixan testlar umumiy intellektni o’lchash, qobiliyatni o’lchashga bo’lingan va bugungi kunda bu “kognitiv testlar” kabi yangi klassifikasiyalarga ehtiyoj yo’q. testdagi topshiriqlarga qarab, ular …

3 / 98

gi madaniyat tarixini o’rganish bunga yaqqol misol bo’la oladi. qadimgi xitoyda xristos tug`ilishidan 2200 yil oldin shasxning ko’p xususiyatlarini qamrab olgan amaldorlarni tanlash tizimi yaratilgan. bunda amaldorlarning ko’pgina xislatlariga: jumladan, chiroyli yozuvdan - kundalik xulq-atvorigacha e`tibor berilgan. platon insonlarni bir-biridan farqlaydigan tug`ma layoqatlarning ahamiyatini yaxshi tushungan. xix asrning birinchi yarmida psixologiyada o’lchash g`oyasi ommalashadi. bu davrda inson haqidagi empirik psixologik bilimlarni aniqlashda vrachlar katta rol o’ynadilar. vrach-psixiatrlar evropa kasalxonalarida ruhiy kasallar va nevrozlarni doimiy kuzatib, o’z kuzatish natijalarini yozib bordilar va bu yozuvlar tahlil qilindi. bu vaqtda psixodiagnostikaning kuzatish, so’rovnoma, hujjatlarni tahlil qilish metodlari paydo bo’ldi. bu davrda psixodiagnostika qat`iy bo’lmagan, ixtiyoriy xarakterga ega bo’lib, bir bemorni bir xil metod yordamida vrachlarning kuzatishlariga asoslangan. bu davrda psixodiagnostika metodlari sifat xarakteriga ega bo’ldi. masalan, frantsuz shifokori j.eskirol aqli zaiflikning har xil shakllarini o’rganib, intellektni o’lchashda nutqning rivojlanishiga e`tibor berish kerak degan xulosaga keldi (e.segen aqli zaif bolalarni tashxis qilish testini ishlab …

4 / 98

ish tutish, diqqat, ziyraklik, qurish, yasash xususiyatlarini o‘rganishga mo‘ljallangan. bu metodika d.wechslerning (1939, 1955) metodikasiga aqlni tekshirish subtesti sifatida kiritilgan. odatda uni kattalarni tekshirishda qo‘llashadi, lekin bunday topshiriqlarni bolalar ham qiziqib o‘ynaydilar. bolalar berilgan namunaga ko‘ra kubiklardan figuralar yasashlari kerak(5-ilova). tajriba o‘tkazish uchun bir xilda bo‘yalgan plastmassa yoki yog‘och kubiklar kerak bo‘ladi. kubiklarning kattaligi 3x3 sm, shakli va rangi har xil figuralar chizilgan 10 ta rasm zarur. sinaluvchi uchun ko‘rsatma: «shunday figurani to‘rtta kubikdan yasab ko‘r». rasmning birinchi namunasi ko‘rsatiladi va sinaluvchi taklif etilgan figurani kubiklardan yasay boshlaydi. kubiklarni rasmning ustiga qo‘yib, topshiriqni bajarish man etiladi. vaqt hisobga olinadi. topshiriqni bajarishning aniqligiga va uzoqligiga bog‘liq ravishda miqdoriy baho qo‘yiladi. bog‘cha yoshidagi va boshlang‘ich sinfdagi bolalar topshiriqni bajarishganda ozroq yordam berish mumkin. bola agar qiynalsa, 1-2 figurani yasab ko‘rsatish kerak. bunda eksperimentator faqatgina yasab ko‘rsatmasdan, qurish printsipini ham tushuntiradi. figurani yasab bo‘lgach, eksperimentator kubiklarni buzib tashlaydi va sinaluvchiga mustaqil kubiklarni yasashni …

5 / 98

ytiladi. topshiriqni bajarish vaqtida sinaluvchining ziyrakligiga, uquvchanligiga, tez bajarishiga, hissiyotiga ahamiyat beriladi. bularni hammasi oldindan tayyorlangan tadqiqot qaroriga yozib qo‘yiladi. sinaluvchi qurish usulini qanchalik tez o‘zlashtirganligi ham yozib qo‘yiladi, uch tomondan ham qizil kubikchani burchaklariga, bitta ham qizil tomoni yo‘q kubikni o‘rtaga joylashtirish kerak. sinaluvchi 3-4 kubikni qo‘liga olib, qurish usulini yaxshi tushunmagan bo‘lsa, unga aytib yordam ko‘rsatiladi. lekin bu bolaning ziyrakligi oz rivojlanganligidan dalolat beradi. eksperimentator bola topshiriqni bajarayotganida uning harakatlarini, xatolarini, diqqati xususiyatlarini kuzatib, yozib boradi. masalan, diqqatdagi xatolar quyidagicha bo‘lishi mumkin: a) bu kubikning joyini to‘g‘ri aniqlab, sinaluvchi uni noto‘g‘ri aylantirib yuboradi, shundan so‘ng xatoni to‘g‘rilash qiyin bo‘ladi; b) o‘rtaga ikki tomoni qizil kubik qo‘yib qo‘yilsa ham shunday xato bo‘lishi mumkin, o‘rtaga faqat bir tomonida qizil bor kubiklarni qo‘yish kerak. bu xatolar diqqatning parishonligidan, barqaror emasligidan dalolat beradi. (s.ya.rubinshteyn, 1970). bu vazifani bajarishda bolalar ikki usulni qo‘llaydilar. birinchisi, muvafaqqiyatsizroq bo‘lib, sinaluvchi navbatdagi joyni to‘ldirish uchun kubik izlaydi. …

Want to read more?

Download all 98 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixodiagnostika fanining predmeti"

1. psixodiagnostika fanining predmeti. psixodaignostika: diagnostika grekcha dia- o’zaro, orqali va gnosis-aniqlash so’zilaridan olingan. diagnostikos-aniqlash usullari. ammo adabiyotlarda uning turlicha tahlil etish uchraydi. shundan kelib chiqib, psixodiagnostika shaxsning individual psixologik xususiyatlarini o’lchash va aniqlash usullarini o’rganadi degan mulohazani berish mumikn. o’z navbatida shaxs psixikasining o’ziga xos xususiyatlarini o’rganish uchun metodikalarni ishlab chiqish, ularning amaliyotga tatbiq etish talablari va mezonlarini ham o’rganadi. psixodiagnostika predmeti umumiy, tibbiyot, pedagogik, yosh, sosial psixologiyalar va psixoogiyaning boshqa tarmoqlari bilan uzviy aloqadorlikda. ushbu fanlarda o’rganiladigan hodisalar, xususiyatlar va xossalar psixodiagnostika usu...

This file contains 98 pages in DOCX format (219.1 KB). To download "psixodiagnostika fanining predmeti", click the Telegram button on the left.

Tags: psixodiagnostika fanining predm… DOCX 98 pages Free download Telegram