emotsiya haqida umumiy tushuncha

DOCX 5 pages 17.1 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.1 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

mavzu: 4. insonning ruhiy faoliyati idrok,emotsiya ,tafakkur iroda diqqat ,ong,xotira intelektning turli kasalliklarida o`zgarishlari emotsiya haqida umumiy tushuncha kishi biror narsani idrok va tasavvur qilganda, eslab qolganida va esga tushirganida, fikr qilganida va gapirganidahamda harakat qilganida biror yoqimli (xush) yoki yoqimsiz(noxush) holatni kechiradi, bu holat huzur qilish yokiranjishdan, maza qilish yoki qiynalishdan iborat bo`ladi.bu kechinmalarda odamning o`z tevarak-atrofidagi narsalarga (hodisalarga), odamlarga va o`ziga nisbatan subyektiv munosabati ifodalanadi. yoqimli yoki yoqimsiz kechinmahissiyotimizning elementidir. «emotsiya» lotincha emotion so‘zidan olingan bo`lib, to`lqinlanmoq ma`nosini bildiradi. voqelikning ayrim hodisalari kishini quvontiradi, ayrim hodisalar xafa qiladi; ba`zi hodisalarga kishi qoyil qoladi, ba`zi hodisalardan g`azablanadi, odam ba`zi hodisalarni ko`rib jahli chiqadi, ba`zilaridan esa qo`rqadi. xursandlik, xafalik, qoyil qolish, g`azablanish, qahr, qo`rquv va shu kabilarning hammasi emotsional kechinmalarning xilma-xil turlaridir, odamning voqelikka bo`lgan turli subyektiv munosabatidir. subyektiv kechinmalardan iborat bo`lgan emotsiyalar ijobiy va salbiy hissiyotlarga bo`linadi.emotsional kechinmalar organizmdagi alohida fiziologik arayonlar, o`zgarishlar bilan bog`liq ekanligini har kungitajriba ko`rsatib …

2 / 5

logik asosi, avvalo,bosh miya po`stlog`ida sodir bo`ladigan jarayonlardir. tajribaasosida shu narsa aniqlanganki, emotsional faoliyatning tarkibtopishida quyidagi tizimlar, chunonchi gippokamp, ko‘rish do‘mboqchalari, gipotalamus, retikulyar formasiya, limb sistemasi ishtirok etadi. bu hosilalarning hammasi katta yarimsharlarni miya dastagining oldingi chekkasi bilan birlashtiruvchimiya gumbazi atrofida joylashadi. ko‘ndalang kesma qilib ko`rilganda, bu tizimga kiruvchi hosila gumbaz atrofida joylashgan bo`ladi. bu shartli ravishda papes doirasi, deb yuritiladi.insonlardagi barcha emotsional reaksiyalarning retseptiv zonasi yoki kollektori miya gumbazi ustida bo`ladigan kamarsimon burmadir. emotsional impulslar kamarsimon burmalardan miya qobig‘ining turli zonalariga tarqaladi, bu esa, insondagi emotsional reaksiyalar boyligi va ravonligini ta’minlaydi. emotsiyalar paydo bo‘lish tezligi, kuchi va davomiyligi (barqarorligi) jihatidan bir-biridan farq qiladi. emotsional kechinmalar turli hollarda turlicha tezlik bilan paydo bo`ladi. lekin shunday emotsional kechinmalar borki,ularning qay darajada tez paydo bo`lganligini belgilash qiyin yoki butunlay belgilab bo`lmaydi. emotsional kechinmalar ma`lum kuchga ega bo`ladi. emotsiyaning kuchi, avvalo,yoqimli yoki yoqimsiz tuyg`ularning naqadar kuchli bo`lishidadir. shuning uchun ham «juda xursand bo‘ldim», …

3 / 5

eskinpasayib ketgan qo`zg`aluvchanlikni kuzatishimiz mumkin.bunda hatto kuchli ta`sirlovchilar ham emotsiyalar keltiribchiqarmaydi (depressiyalar, shizofrenik nuqson).emotsiyalar beqaror bo`lganda yoki emotsional zaiflikdakayfiyatning mayda tashqi ta’sirotlar ta’sirida yoki hatto ularbo‘lmaganida ham doimiy o`zgarib turishi ro`y beradi. yig`iketidan kulgu kelishi miyaning tomir kasalliklari uchun xos.boshqa hollarda sevgi, nafrat, do`stlik, adovat yetarli darajadachuqur ifodalangan va ayni vaqtda beqaror bo‘lishi ehtimol.bu psixopatiyalarning ayrim turlari uchun xos.kayfiyat buzilishlari emotsional sohaning tez-tez bo`libturadigan buzilishlari qatoriga kiradi. kayfiyat buzilishining uch asosiy turi: disforiya, depressiya va eyforiya tafovut qilinadi.disforiyada odam injiq, o`zidan va atrofdagilardan ko‘nglito‘lmaydigan, asabiylashgan bo`ladi. bu alomatlarga tundlik,adovat va jahldorlik qo`shilishi mumkin.depressiya doimo g`amgin, yomon kayfiyatda yurishdir.bunda bemorlar boshqalarga aralashib ketolmaydi, kamgapiradi, ko`pincha ko`ziga yosh oladi. uning dili ma`yus,yomon fikrlar va xayollar bilan band bo`ladi. hozirgi ahvoli,o`tgan kunlari va kelajagi unga qorong`i bo`lib tuyuladi.dunyoga qora ko‘zoynakdan qaraganday qaraydi. depressivkayfiyat turmushdagi muvaffaqiyatsizliklar va ruhiy shikastlaroqibatida kelib chiqqan bolishi ham mumkin. ularning sababi bolganda va bu holat unchalik yaqqol bo`lmagandauni normal …

4 / 5

foriya normal reaksiyahisoblanadi. bordi-yu, eyforiya uchun psixologik asoslar bolmasa yoki u hatto salbiy hayotiy hodisalarda ham paydo bolsa, uni patologik holat, deb kozdan kechirish kerak. iroda jarayonlari va uning o‘zgarishi òibbiyot xodimining taktikasiinsonning xatti-harakatlari va amallari beixtiyor va ixtiyoriybolishi mumkin. beixtiyor amallarida ongning ishtiroketishi shart emas. beixtiyor harakatlardan farqli ravishdairoda yoki ixtiyoriy harakatlar oldimizga qo‘yilgan aniq maqsadga erishish uchun ularni ongli ravishda tartibga solishga qaratilgan holda amalga oshiriladi. beixtiyor harakatlarga shartsiz va qisman shartli reflekslar kiradi. ixtiyoriy harakatlar negizida, i.p. pavlov ta’biri bilan aytganda, ikkinchi signal sistemasi yordamida amalga oshiriladigan zanjirsimon reflekslar yotadi.orttirilgan ko‘nikmalar misolida ixtiyoriy va beixtiyorharakatlar o‘rtasida uzilish yo‘qligini ko‘rish mumkin. aksincha, ular bir-biri bilan bog‘liq bo‘ladi. bundan tashqari,avtomatik (beixtiyor) faoliyatimizda biz istalgan paytda ongnazoratini ishga solishimiz mumkin. iroda va avtomatlashgan harakatlarning murakkab tarzda qoshilib kelishiga royaldamusiqa chalish, avtomobil va boshqa murakkab apparatlarniboshqarish misol bo`ladi. malumki, i.p. pavlov instinktlarnimurakkab halqasimon reflekslar sifatida ko‘zdan kechirgan. oddiy shartsiz va shartli …

5 / 5

ar oddiy harakatlariniqila olmaydilar. masalan, o`rinlaridan tura olmaydilar, yuzqo`llarini yuva olmaydilar va kiyina olmaydilar va h.k. chunonchi, narkotik moddadan intoksikatsiyaga uchragan bemor nihoyatda chanqoqligiga qaramay, yonginasida turganbir piyola suvni bir soat ichida olib ichishga jazm qila olmagan. irodaning bo‘shligi yoki yo‘qligi gipobuliya va abuliya,deb ataladi. odamning irodasi tarbiya, o`qish va mehnat faoliyatida vujudga keladi va mustahkamlanadi. turmushda uchraydigan qiyinchiliklar iroda bilan yengiladi. bunda bolalikdagi tarbiyaning ahamiyati beqiyos. bolani yoshligida taltaytirib yuborib,unda mehnatga havas uyg‘otmaslik, ogzidan chiqishi bilanhamma narsani muhayyo qilish irodasiz bo‘lib o‘sishiga sabab bo`ladi. bunday bolalar irodasiz bo‘lib qolishadi. ular birorishni mustaqil bajara olmaydilar va yangi sharoitlarga tushib qolganda qiynalib qoladilar. va, aksincha, agar bolalar o‘z holiga tashlab qo‘yilsa, ota-onasi va yaqin qarindoshlari ulargaloqaydlik qilib tarbiyasi bilan shug‘ullanmay qo‘ysalar, bu ham salbiy oqibatlarga olib keladi. bolaning xarakteri, xulqatvori yomonlashadi, unda yaramas odatlar va salbiy mayllar paydo bo`ladi.odamning ijobiy iroda fazilatlariga qat’iyatlik, sabot-matonat, tashabbuskorlik, gayratlilik, intizomlilik, mardlik vajasorat kabilar kiradi. …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "emotsiya haqida umumiy tushuncha"

mavzu: 4. insonning ruhiy faoliyati idrok,emotsiya ,tafakkur iroda diqqat ,ong,xotira intelektning turli kasalliklarida o`zgarishlari emotsiya haqida umumiy tushuncha kishi biror narsani idrok va tasavvur qilganda, eslab qolganida va esga tushirganida, fikr qilganida va gapirganidahamda harakat qilganida biror yoqimli (xush) yoki yoqimsiz(noxush) holatni kechiradi, bu holat huzur qilish yokiranjishdan, maza qilish yoki qiynalishdan iborat bo`ladi.bu kechinmalarda odamning o`z tevarak-atrofidagi narsalarga (hodisalarga), odamlarga va o`ziga nisbatan subyektiv munosabati ifodalanadi. yoqimli yoki yoqimsiz kechinmahissiyotimizning elementidir. «emotsiya» lotincha emotion so‘zidan olingan bo`lib, to`lqinlanmoq ma`nosini bildiradi. voqelikning ayrim hodisalari kishini quvontiradi, ayrim hodisal...

This file contains 5 pages in DOCX format (17.1 KB). To download "emotsiya haqida umumiy tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: emotsiya haqida umumiy tushuncha DOCX 5 pages Free download Telegram