organik kimyo fanidan laboratoriya mashg‘ulotlar uchun o’quv uslubiy qo‘llanma

DOCX 32 sahifa 429,6 KB Bepul yuklash

32 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 429,6 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 32

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 32

32 o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi muqimiy nomidagi qo’qon dаvlаt pedagogika instituti tabiiy fanlar fаkultеti «kimyo o’qitish meto’dikasi» kаfеdrаsi “organik kimyo” fanidan laboratoriya mashg’ulotlari uchun o’quv uslubiy qo‘llanma 2-qism qo’qon-2019 ushbu uslubiy ko’rsatma o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligining 2017-yil 25 iyundagi 437-sonli buyrug’i bilan tasdiqlangan fan dasturi asosida tuzilgan. n. t. xo’jayeva, x.v.qoraboyev organik kimyo fanidan laboratoriya mashg‘ulotlar.o’quv uslubiy qo‘llanma. «organik kimyo»dan o’quv uslubiy qo‘llanma oliy o’quv yurtlarining kimyo yo’nalishlari uchun mo‘ljallangan dastur asosida yozilgan bo‘lib, dasturga ko‘ra organik kimyo kursiga tegishli laboratoriya mashg‘ulotlarni, nazariy qismni o‘z ichiga oladi. undan kimyoni chuqur o‘rgatuvchi akademik lisey o‘qituvchilari, qishloq xo‘jaligi va tibbiyot institutlarining talabalari ham foydalanishi mumkin. taqrizchilar: k.f.d. professor v. u. xo’jayev(qdpi) dotsent m isaqov (qdpi) tuzuvchilar: n. t. xo’jayeva x.v.qoraboyev kafedra yig’ilishining 20__ yil __ _________kungi №__sonli yig’ilishida muhokama qilinib, ma’qullangan. kafedra mudiri: k.f.n. dotsent g’ m ochilov qo’qon davlat pedagogika instituti tabiiy fanlar …

2 / 32

rikmalarning nomenklaturasini, izomeriyasini, olinish usullarini, fizikaviy va kimyoviy xossalarini sinchkovlik bilan o‘rganishlari talab qilinadi. buning uchun ular: ugleovodorodlar va funksional guruhlar o‘rtasidagi genetik bog‘lanishni, organik birikma molekulasini kimyoviy tuzilishini, elektron tuzilishini, qutblanish va orbitallarni tuzilishini, organik birikma molekulalari o‘rtasidagi boradigan reaksiyalar, reaksiya mexanizmlari, muhitning ta’siri hamda olingan bilimlarni amaliy jihatdan qo‘llay bilishlari kerak. organik kimyo fani bo‘yicha laboratoriya mashg‘ulotlarni bajarishdan avval talaba shu mavzuga oid moddalarning kimyoviy xossalari bilan tanish bo‘lishi, tajriba bajarilishiga ko‘rsatilgan sharoit va reaktivlarning miqdoriga e’tibor berishi, laboratoriyada ishlash qoidalariga, texnika xavfsizligiga to‘la rioya qilishi kerak. ularning xossalarini bilmaslik, laboratoriyada ishlash qoidalari va texnika xavfsizligiga rioya qilmaslik, yong‘in chiqishi, zaharlanish kabi hodisalarga olib kelishi mumkin. shu sababli avval mavzuga taalluqli nazariy qismni, moddalarning xossalarini, ish uslubini yaxshilab o‘zlashtirib o‘qituvchi suhbatidan o‘tgandan keyin ishlash tavsiya qilinadi. mazkur o‘quv qo‘llanmada dasturga ko‘ra o‘n yettita mavzuga tegishli laboratoriya ishlari kiritilgan bo‘lib, har bir mavzudan keyin tegishli laboratoriya mashg‘ulotlarni bajarish uchun …

3 / 32

$romli suv bilan reaksiyasi. probirkaga 4-5 ml bromli suv va 2-3 tomchi olein kislota solib yaxshilab chayqatiladi. bromli suv rangsizlanadi, brom olein kislotadagi qo’sh bog’ bilan bog’langan uglerod atomlariga birikib dibromstearin kislota hosil qiladi. ch3-(ch2)7-ch═ch-(ch2)7-cooh+br2→ ch3-(ch2)7-chbr-chbr -(ch2)7-cooh olein kislota dibromstearin kislota 2-tajriba. olein kislotaning oksidlanishi probirkaga kmno4 ning soda qo’shib ishqorlangan eritmasidan 4-5 ml solib uning ustiga 2-3 tomchi olein kislota qo’shiladi.aralashma qattiq chayqatiladi. natijada kmno4 eritmasi rangsizlanib olein kislota dioksistearin kislotaga oksidlanadi va kmno4 qaytarilib mno2 hosil qiladi: 3ch3-(ch2)7-ch═ch-(ch2)7-cooh + 2kmno4 + h2o→ 3ch3-(ch2)7-ch(oh)-ch(oh) -(ch2)7-cooh + 2koh + 2mno2 3-tajriba. olein kislotaning elaidin kislotaga aylanishi probirkaga 2 ml olein kislota, natriy nitratning to’yingan eritmasidan 3 ml va suyultirilgan sulfat kislotadan 0,5 ml quyiladi. probikani yaxshilab chayqatib, keyin bir oz tindiriladi. nitrat kislota ta’sirida suyq olein kislota qattiq elaidin kislotaga izomerlanadi va massa qotadi: ch3-(ch2)7-ch═ch-(ch2)7-cooh→ ch3-(ch2)7-ch═ch-(ch2)7-cooh olein kislota(sis izomer) elaidin kislota(trans izomer) bu izomerlarning mavjud bo’lishiga sabab, qo’sh bog’ bo\lganligi …$

4 / 32

larning umumiy soniga ko’ra esa, ikki atomli va ko’p atomli kislotalarga bo’linadi. oksikislotalarning atomliligini aniqlashda karboksil guruhining gidroksili hisobga olinadi. masalan: sut kislotasi ch3-choh-cooh - bir asosli ikki atomli kislota, olma kislotasi - hooc-ch2 –choh-cooh - ikki asosli uch atomli kislota. karbon kislotalar kabi oksikislotalar ham radikalning tuzilishiga ko’ra asiklik, karbosiklik va geterosiklik bo’lishi mumkin. oksikislotalar ham spirtlar uchun, ham karbon kislotalar uchun, shuningdek oksikislotalarning o’ziga xos reaksiyalarni beradi.oksikislotalarning o’zigagina xos bo’lgan reaksiyalardan biri ularning qizdirishga munosabati hisoblanadi. xossalari. oksikarbon kislotalarning dastlabki vakillari suvda yaxshi eruvchan qovushqoq suyuqlik yoki kristall moddalardir. oksikarbon kislotalar o’ziga mos keladigan to’yingan yog’ kislotalarga nisbatan kuchli kislotalardir. oksikislotalar bifunksional moddalar (molekulasida ham gidroksil, ham karboksil gruppasi) bo’lganligi sababli spirtlarga va kislotalarga xos barcha reaksiyalarga kirishadi. 1 - tajriba. оksikislоtаlаrgа hоs sifаt rеаksiyasi reaktiv va materiallar: 0,1n fecl3, fеnоlning suvdаgi to’yingаn eritmаsi, sut kislоtаsi, prоbirkа. prоbirkаgа tеmir (iii) xlorid eritmаsining 0,1n eritmаsidаn 0,5 ml quying vа …

5 / 32

ut kislotasi bo’ladi va uning hisobiga sut zardobi temir (iii)-xlorid ta’sirida o’ziga xos rang hosil qiladi. 3 - tajriba. vinо kislоtаsining o’rtа tuzini hоsil qilish reaktiv va materiallar:2,0 n vinо kislоtаsi, o’yuvchi kаliy eritmаsi, fеnоftаlеin,prоbirkа, shishа tаyoqchа, prоbirkаgа vinо kislоtаsining suvdаgi 2,0 n eritmаsidаn 0,5 ml, o’yuvchi kаliy eritmаsidаn 2,0 ml vа 1 tоmchi fеnоftаlеin quyib qаttiq chаyqаting. bir оzdаn so’ng kаliy tаrtrаtning оq cho’kmаsi hоsil bo’lаdi. аgаr cho’kmа tushmаsа prоbirkа dеvоrlаrini shishа tаyoqchа bilаn ishqаlаng. so’ng gilоs rаng hоsil bo’lgunchа o’yuvchi kаliy eritmаsidаn tоmchilаtib quying.vinо kislоtаsining kaliyli tuzi hosil bo’ladi: cооh-chоh-chоh-cооh + 2kоh → cооk-chоh-chоh-cооk + h2о vinо kislоtаsining kaliyli tuzi 4 - tajriba. gidrоksikislоtаlаrni pаrchаlаnishi rеаktiv vа mаtеriаllаr: sut kislоtаsi, kоnsentrlangan sulfаt kislоtаsi, prоbirkаlаr, pipеtkа, isitish аsbоbi. quruq prоbirkаgа 2 tоmchi sut kislоtа sоling vа ungа 10-12 tоmchi kоnsеntrlаngan sulfаt kislоtа qo’shib qizdiring. sut kislоtаsi sulfаt kislоtа tа’siridа chumоli kislоtа bilаn sirkа аldеgidgа pаrchаlаnаdi. bаrchа gidrоksikislоtаlаr pаrchаlаngаndа chumоli …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 32 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"organik kimyo fanidan laboratoriya mashg‘ulotlar uchun o’quv uslubiy qo‘llanma" haqida

32 o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi muqimiy nomidagi qo’qon dаvlаt pedagogika instituti tabiiy fanlar fаkultеti «kimyo o’qitish meto’dikasi» kаfеdrаsi “organik kimyo” fanidan laboratoriya mashg’ulotlari uchun o’quv uslubiy qo‘llanma 2-qism qo’qon-2019 ushbu uslubiy ko’rsatma o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligining 2017-yil 25 iyundagi 437-sonli buyrug’i bilan tasdiqlangan fan dasturi asosida tuzilgan. n. t. xo’jayeva, x.v.qoraboyev organik kimyo fanidan laboratoriya mashg‘ulotlar.o’quv uslubiy qo‘llanma. «organik kimyo»dan o’quv uslubiy qo‘llanma oliy o’quv yurtlarining kimyo yo’nalishlari uchun mo‘ljallangan dastur asosida yozilgan bo‘lib, dasturga ko‘ra organik kimyo kursiga tegishli laboratoriya mashg‘ulotlarni, nazariy qismni o‘z...

Bu fayl DOCX formatida 32 sahifadan iborat (429,6 KB). "organik kimyo fanidan laboratoriya mashg‘ulotlar uchun o’quv uslubiy qo‘llanma"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: organik kimyo fanidan laborator… DOCX 32 sahifa Bepul yuklash Telegram