bolalar o’sish va rivojlanishi buzulishlari semiotikasi

PDF 4 pages 117.2 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 117.2 KB

File type PDF

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

3-mavzu. bolalar o’sish va rivojlanishi buzulishlari semiotikasi. nazariy qism: jismoniy rivojlanish jarayonini buzilishi. pediatr faoliyatida vazn va bo’y ko’rsatgichlarining normadan o’zgarishi tez-tez uchrab turadigan hol. buning zaminida nasliy, ekzogen (ovqatlanishni, kun tartibini, jismoniy va asabiy faoliyatni buzilishi, o’tkazilgan surunkalik kasalliklar, iklim o’zgarishi va boshqalar) yotishi mumkun. bular vazn va bo’y ko’rsatgichlarini munosabatini o’zgarishiga olib kelishi mumki n. ayrim paytlarda yangi tug’ilgan chaqaloqni bo’yi normada bo’lishiga qaramasdan og’irligi past bo’ladi. ushbu holat ona qornidagi rivojlanish paytida uchraydigan salbiy o’zgarishlar bilan chambarchas bog’langan bo’lib, «ona qornida rivojlanish paytida orttirilgan gipotrofiya» tushunchasiga kiritiladi. ushbu holatni bo’yi og’irligiga mos ravishda kamaygan (ko’pgina chala tug’ilgan bolalarda) holatlardan farq qila bilish kerak. bo’y og’irlik ko’rsatkichi deganda bo’y bilan og’irlik orasidagi munosabatni, yoki boshqacha deganda 1 sm bo’yiga qanday og’irlik, to’gri kelishini hisoblashimiz kerak. yangi tug’ilgan o’gil bolalarda bu ko’rsatkich normada bo’yni 1 sm ga vaznni 55,5g dan 68 grammgacha, qiz bolalarda 65,5 g dan 67,0 grammgacha …

2 / 4

10-15% ga kamayadi, ii -darajali gipotrofiyada esa 15-30% ga, agarda vazni yetishmovchiligi 30% dan oshsa - bu iii-darajali gipotrofiya holati deyiladi. bolalarda bo’yiga o’sishi o’zgarishlari ko’pincha umumiy rivojlanishni o’zgarishlari bilan bir vaqtda kuzatiladi. kamdan-kam holatlarda umumiy rivojlanishi o’zgarmasdan bo’yiga o’sishni buzulishi g’masalan nanizmdag’ yoki teskarisi: rivojlanish o’zgarishlari alohida uchrashi g’masalan so’zlashish kobiliyatini buzilishi va x.k.g’ mumkin. quyida v.i.malchanov 1970 yil taklif etgan bo’yiga o’sishni buzilishi klassifikatsiyasini keltpramiz: 1. nanizm va subnanizim. 2. gigantizm va subgigantizm. bularning har bittasi proporsional noproporsioial bo’lishi mumkin. bolalarda bo’y o’zgarish dara jasini ul arning yoshiga normal bo’y ko’rsatgichlariga taqqoslab baholanadi. patalogik bo’yi pastlikni hamma turlarini bir so’z bilan ifodalasa - mikrosomiya - pakanalik g’yunon tilida «mikros» - kichkina, «soma» - tanag’ deyiladi. bo’y yetishmovchiligi ko’p bo’lsa - nanosomiya yoki nanizm g’grek tilida-«nanos»- karlikg’ deyiladi. karlik bilan normani orasidagi bo’y o’zgarishlari subnanizm deyiladi. agarda bolani bo’yi normadagidan ortiq bo’lsa, bu holat gigantizm deb aytiladi. normadagi bilan …

3 / 4

rivojlanmay qolgan holati, ikkilamchi jinsiy belgilani rivojlanmasligi yoki kech paydo bo’lishi kuzatiladi. terisi yumshok nam bo’ladi, aqli o’zgarmagan, ko’pinchalik ko’krak va tos sohalarida ortikcha yog’ to’planish ho lati bo’lib, terisida ajinlar vaqtli paydo bo’lishi mumkin. ushbu o’zgarishlar gipofizni oldingi qismini funksiyasi pasayib ketganligi bilan tushuntiriladi. 4.distrofik nanizm - tug’ilgan paytda normal bo’lgan bola surunkali kasalliklari ta’sirida o’sib rivojlanishdan orqada qoladi. 5.aralash va noaniq formalar - bo’larga daun kasalligini misol qilsa bo’ladi. ushbu kasallikda bolaming t o’zilishi kichkina, ikki ko’z orasi keng, tili katta, ko’zlari esa gilaylashgan bo’lib, esi pastligi bilan farq qiladilar. noproporsional nanizmga quydagilar kiradi: 1.xondrodistrofiya yunon tilida «xondrion» - tog’ay, «trofiya» - ovqatlanish, umumiylashtirib aytganda tog’ayni ovqatlanishini buzilishig’. ushbu kasallikda togaydan rivojlanib kelayotgan suyak bo’yiga sekin o’sib, eniga esa o’sish periostal suyak hosil bo’lishi jarayonig’ o’zgarmaydi. kasallarni oyoq-qo’llari kalta, panjalari kvadrat shaklida bo’lib, kallasi katta, bel umurtqasida lordozi kuzga tashlanadi. 2.suyaklarni tug’ma mo’rtligi -osteogenisis imferifecte congenita (ya’ni suyakni …

4 / 4

isol bo’lishi mumkin. ko’pinchali bunday bolalarni o’sishi 10-12 yoshgacha boshqa bolalardan farq qilmaydi. pubertat yoshida esa ularda gipofizni oldingi bo’limini giperfunksiyasi natijasida o’sish jarayoni avj oladi. ko’pincha bunda akromegaliya belgilari paydo bo’lib bemorni burni, jag’ suyaklari, qo’l oyoq panjalari haddan ziyod kattalashib ketadi. bolalarda jismoniy rivojlanishnint buzilishini o’z vaqtida aniqlash, keraklik davolash va profilaktik choralarini muttasil ko’rib borish, bolalarni sog’lomlashtirib borishda muhim o’rin tutadi. akseleratsiya jarayoni to’g’risida tushuncha. xx asr davomida ko’pchilik davlatlarda bolalarda jismoniy o’sish va rivojlanishning tezlashuvi kuzatilgan. bu jarayonni 1935 yilda nemis olimi kox «akseleratsiya» deb atagan. bu jarayon har bir yoshdagi bolalarda, hatto homilani o’sib rivojlanishida ham kuzatilgan. jumladan ohirgi 40-50 yil davomida yangi tug’ilgan chakalokning bo’yi 1-2 sm ga ortib, vazni 150g dan 500 g gacha ko’payishi kuzatilgan. vazni 4000 g ortiq bo’lgan chaqaloklarning soni 10-16% ni tashkil etgan. bir yoshgacha bo’lgan bolalar bo’yi 4-5 sm ga, vazni esa 1-2 kg, ga ortgan. oxirgi 100 …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalar o’sish va rivojlanishi buzulishlari semiotikasi"

3-mavzu. bolalar o’sish va rivojlanishi buzulishlari semiotikasi. nazariy qism: jismoniy rivojlanish jarayonini buzilishi. pediatr faoliyatida vazn va bo’y ko’rsatgichlarining normadan o’zgarishi tez-tez uchrab turadigan hol. buning zaminida nasliy, ekzogen (ovqatlanishni, kun tartibini, jismoniy va asabiy faoliyatni buzilishi, o’tkazilgan surunkalik kasalliklar, iklim o’zgarishi va boshqalar) yotishi mumkun. bular vazn va bo’y ko’rsatgichlarini munosabatini o’zgarishiga olib kelishi mumki n. ayrim paytlarda yangi tug’ilgan chaqaloqni bo’yi normada bo’lishiga qaramasdan og’irligi past bo’ladi. ushbu holat ona qornidagi rivojlanish paytida uchraydigan salbiy o’zgarishlar bilan chambarchas bog’langan bo’lib, «ona qornida rivojlanish paytida orttirilgan gipotrofiya» tushunchasiga kiritiladi. ...

This file contains 4 pages in PDF format (117.2 KB). To download "bolalar o’sish va rivojlanishi buzulishlari semiotikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalar o’sish va rivojlanishi … PDF 4 pages Free download Telegram