etuklik davri psixologiyasi

PDF 10 pages 522.8 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 522.8 KB

File type PDF

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

8-mavzu: etuklik davri psixologiyasi 1. yoshlik davri va gerontopsixologiya haqida umumiy tushuncha. 2.etuklik davrining birinchi va ikkinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari. yoshlik davri va uning o‘ziga xos psixologik xususiyatlari yoshlik davri 23—28 yoshlarda bo‘lib, bu davrning o‘ziga xos xususiyatlaridan biri ijtimoiy hayotning barcha jabhalarida kamolga erishgan shaxs sifatida faol ishtirok etish va ishlab chiqarishda mehnat faoliyatini amalt oishrishdan iboratdir. yoshlarning mehnat faoliyati quyidash uchta muhim belshsi bilan boshqa yosh davrlaridan farkdanadi: 1) mutaxassislikning mohiyatiga, ishlab chikrrish shart-sharoitiga va mehnat jamoasi a’zolarining xususiyatiga moslashish (ko‘nikish) — mehnat faoliyatining dastlabki yillari (taxminan 1 yildan 3 yilgacha) yoki jamoada o‘z o‘rnini topish va qadr-qimmatga erishish; 2) mutaxassis sifatida o‘zini takomillashtirish uchun ijodiy izlanishni amalga oshirish (mehnat faoliyatining ikkinchi pallasi — 3 yildan 8 yilgacha — ish staji nazarda tutiladi) yoki kasbkorlik mahoratini egallash; 3) mahorat sirlaridan foyda- lanish, tashabbus ko‘rsatish, ishlab chiqarish samaradorligini oshirishda ijtimoiy etuklikni namoyish qilish yoki mehnat faoliyatidagi barqaror ijod …

2 / 10

klar: notanish muhit shart-sharoitlari, shaxslararo munosabatlar, mehnat jamoasining saviyasi, undagi kishilarning xarakger xislatlari, ishlab chiqarish jamoasining qadriyatlari, ma’naviyati, an’analari va hokazo; b) bilim va bilishga oid qiyinchiliklar: maxsus o‘quv yurtida olgan bilimlardagi uzilishlar, saviyaningcheklanganligi, ijodiy izlanish faoliyatining zaifligi, tashabbuskorlikning etishmasligi va boshqalar; v) mutaxassislik bilan bog‘liq o‘ziga xos qiyinchilik- lar; ishlab chikdrishning mohiyash, xususiyash, texnologiya, quriyamalar, asboblar, amaliy ko‘nikmaning bo‘shliga yoki ular bilan etarli darajada tanishmaganlik, kasbningiqgasodiy negazini to‘la anglab etmaslik, xavfsizlik texnikasi, mahsulot ishlab chiqarishning chizma-yoyilmasi va grafik ifodasini taqqoslash murakkabligi, muammolar oldida esankirab qolish. bu qiyinchiliklarni enshsh davrida insonning ruhiy holatlari, jarayonlari va xususiyatlarida miqsor hamda sifat o‘zgarishlari ro‘y beradi. psixofiziolog p.plazarevning fikricha, eshitish, ko‘rish, periferik va kinestetik sezgirlikning o‘zgarishi 20 yoshdan boshlanadi. bu ma’lumotni chet el psixologlari fulds, raven, pako kabilar yanada rivojlantirib, aqliy va mantiqiy qobiliyatning mezoni 20 yosh deb hisobladilar. b.g.anan’ev o‘zining ilmiy- tadqiqotlarida yoshlik davrida yigit va qizlardagi o‘zgarishlarni murakkab shaxs jihatlaridan umumiy ruhiy …

3 / 10

son funksional darajasining oshishi 23—27 yoshdaga yigit va qizlarda 44 foiz, funksional holatining barqarorlashuvi 19,8 foiz, funksional darajaning pasayishi 36,2 foizga tengdir. bu ma’lumotlar kamolot bosqichining turli mikrodavrlarida o‘sish jihatlarining o‘zaro munosabata har xil kechishini ko‘rsatib turibdi. yu.n.kulyutkin katga kishilarningdiqqat, xotira, tafakkur, bilish jarayonlarini birgalikda o‘rgangan. yu.n.kulyutkin o‘z tadqiqotida 0—130 shkalagacha oraliqni tekshirib, 22—25 yoshlarda diqkdt va xotira 100,5, tafakkur 102,5 ballga tengligini, 26—29 yoshlarda esadiqqat 102,8, xotira 97,0, tafakkur 95,0 ball ekanligini isbotlab berdi. amerikalik olim v.shevchuk voyaga etgan odamlarda ijodiy faoliyatning boshlanish nuqgasini tadqiq kilib, 11—20 yoshlar oralishda u 12,5 foiz, 21—30 yoshlarda esa 66 foiz ekanini aniqladi. ziyolilarning ilmiy mahsuli dinamikasini o‘rgangan z.f.esareva uning boshlanishi matematiklarda 18—23, fiziklarda 24— 27, biologlarda 25—31, psixologlarda 27—30, tarixchilarda 27—32, filologlarda 28—33 yoshlarni tashkil qilishini ko‘rsatib o‘tadi. yoshlarning ijtimoiy hayotda qatnashuvini o‘rgangan v.shevchuk ijtimoiy faoliyatga kirishishning eng yuqori cho‘qqisi 25 yosh ekanini aniqlab, bu hol odamlarning 45,4 foizida bo‘lishini ma’lum qiladi. …

4 / 10

iga, qisqa muddatli ko‘rish xotirasi yoki mustahkamlanishi namoyon bo‘ladi: 22—25 yoshlarda ikki xil omillar doirasi vujudga keladi va ular mnemologik (xotira, tafakkur) va atgensional (diqqat xususiyati va xossasining) majmuasidan iborat bo‘ladi. yoshlikdavrida yigit-qizlar kamolotigauchta muhim psixoloshk mexanizm, ya’ni mehnat jamoasi, oila mikromuhiti va norasmiy ulfatlar ta’sir ko‘rsatadi. masalan, mehnat jamoasidagi psixologik muhit, ma’naviyat olami, barqaror maslak, ijtimoiy ong, ijtimoiy qadriyatlar, muayyan an’analar va odatlar yansh a’zoning xarakgerida ijobiy yoki salbiy o‘zgarishni vujudga keltirishi mumkin. mazkur ta’sir natijasida asga-sekin umuminsoniy fazilatlar tarkib topishi yoki muayyan shaxsiy nuqgai nazar yo‘qolishi mumkin. mehnat jamoasit yanga qo‘shilgan a’zo unda o‘z o‘rni va qadr-qimmatini kdror toptirish uchun bir qator yon berishga, o‘z maslagidan sal bo‘lsa-da chetlashishga majbur bo‘ladi. bu yo‘l jamoadagi psixologik muhitga moslashishi maqsadida ichki ruhiy ziddiyatlarga, murakkab kechinmalarga, unsiz tug‘yonga qarshi quyilgan qadam hisoblanadi. shuning uchun yakka shaxs xarakgerini shakllantiruvchi yoki uning mustaxqam ichki rishtalarini emiruvchi omil mehnat jamoasidagi ijgimoiy fikrdir. jamoaga bo‘ysunish …

5 / 10

ishga ham majbur bo‘ladilar, o‘z maslaklari, fikrlari, shaxsiy qarashlariga xilof yo‘l tutadilar. dilkashlik uchun har bir oila a’zosi bilan umumiy "til" topishga intiladilar. shunga ko‘ra, oila muhiti ham yigit va qizlarning ruhiyati hamda ma’naviyatini o‘zgartiradigan omil vazifasini o‘taydi. inson uchun psixologik mexanizm rolini bajaruvchi yana bir omil ulfatlar davrasidir. ulfatlar odatda shaxsiy mayli, qiziqishi, intilishi, orzu-istaga, maqsadi, qarashlari, yoshi va xulqi bir-biriga mos tengdoshlardan iboratdir. ko‘ngilchanlik, do‘stlar ra’yiga qarshi bormaslik tufayli yoshlar xarakterida o‘zgarishlar yuzaga keladi. yuksakhislar, barqaror e’tiqod, ilmiy dunyoqarash, ichki kechinmalar, mustaqillik va tashabbuskorlik tuyg‘ulari poymol bo‘ladi, ya’ni "do‘stinguchun zahar yut" qabilida ish tutiladi. natijada mas’uliyatsizlik, yuzakilik, loqaydlik, ikkiyuzlamachilik, bevafolik singari illatlar tarkib topa boshlaydi. shuni alohida ta’kidlash kerakki, ulfatlar davrasida yangi fazilatlarni, ishbilarmonlikni, amaliy ko‘nikmalarni egallash imkoniyati ham bo‘ladi. shu boisdan ulfatchilikka faqat maishat nuqgai nazaridan yondashmay, uning mazkur imkoniyatlaridan foydalanishga ham harakat qilish ayni mudsaodir. yoshlik davri insonning kuch-quvvatga, orzu-havasga, ijodiy rejalarga, izlash va izlanishlarga, aqliy …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "etuklik davri psixologiyasi"

8-mavzu: etuklik davri psixologiyasi 1. yoshlik davri va gerontopsixologiya haqida umumiy tushuncha. 2.etuklik davrining birinchi va ikkinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari. yoshlik davri va uning o‘ziga xos psixologik xususiyatlari yoshlik davri 23—28 yoshlarda bo‘lib, bu davrning o‘ziga xos xususiyatlaridan biri ijtimoiy hayotning barcha jabhalarida kamolga erishgan shaxs sifatida faol ishtirok etish va ishlab chiqarishda mehnat faoliyatini amalt oishrishdan iboratdir. yoshlarning mehnat faoliyati quyidash uchta muhim belshsi bilan boshqa yosh davrlaridan farkdanadi: 1) mutaxassislikning mohiyatiga, ishlab chikrrish shart-sharoitiga va mehnat jamoasi a’zolarining xususiyatiga moslashish (ko‘nikish) — mehnat faoliyatining dastlabki yillari (taxminan 1 yildan 3 yilgacha) y...

This file contains 10 pages in PDF format (522.8 KB). To download "etuklik davri psixologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: etuklik davri psixologiyasi PDF 10 pages Free download Telegram