tabiatning sog‘lomlashtiruvchi kuchlari va gigiyenik omillar

DOCX 5 pages 28.3 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 28.3 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

vi bob tabiatning sog‘lomlashtiruvchi kuchlari va gigiyenik omillar § 6.1 tabiatning sog‘lomlashtiruvchi kuchlari jismoniy tarbiya jarayonida havo, quyosh nuri, suv tabiatning sog‘lomlashtaruvchi kuchlaridan vosita sifatida foydalaniladi. insonning moddiy va ma’naviy hayot sharoiti, turmushi davomidagi moddiy ne’mat yaratish, yashashi jarayoni tashqi muxitning har xil holatiga to‘g‘ri kelishi mumkin. bunga ko‘nikish, unga tayyor bo‘lish muhim ahamiyatga ega. shuning uchun tabiatning in’omi - havo, suv, quyosh nuri inson ish qobiliyatini oshirish, salomatligini mustaxkamlashning asosiy vositasi, deb qaraladi. jismoniy tarbiya jarayoni mashg‘ulotlari ochiq havoda, quyosh nurida va boshqalardan ijobiy foydalanish bilan tashkillansa, jismoniy mashqlarning samaradorligi ortadi. quyosh nuri, havoning namligi yoki quruqligi, suv-yomg‘ir ostida mashqlanish, mehnat qilish, shug‘ullanuvchi organizmiga turlicha ta’sir ko‘rsatadi. faqat jismoniy yuklamaning ortishi yoki kamayishi bilangina emas, organizmda kechadigan modda almashinuvi va boshqa funktsional almashinuvlarga ta’sir qilishi amalda isbotlangan. cho‘milish, oftobda toblanish, havoning issiq-sovug‘i organizmni tabiatning yoki tashqi muhitning zararli oqibatlariga bardoshlilikka o‘rgatash jismoniy tarbiya jarayonini tashkillashda jonajon diyorimizning geografik, ijtimiy …

2 / 5

hunga ko‘ra oftobda toblanish yoki qanday haroratda necha soat shug‘ullanish, havo namligi darajasining necha foyizi organizmning funktsional tayyorgarligiga ijobiy ta’sir ko‘rsatishi mumkinligi ilmiy asoslanmagan. jismoniy mashqlarning me’yori, yuklamaning umumiy miqdori, mashqning intensivligini e’tibordan chetda qoldirish, yoshi, jinsi va boshqa individual xususiyatlarini xisobga olmasdan suv, havo namligi yoki quruqligi, quyosh nurida toblanish tabiatning sog‘lomlashtiruvchi kuchlaridan foydalanishda salbiy natijalarga olib kelishini unutmasligimiz lozim. shug‘ullanuvchilarga quyosh vannasi, suvda chiniqishning nazariy bilimlari va ulardan tizimli foydalanish, havoning o‘zgarishi organizmning issiq-sovuqqa, keskin o‘zgarishlarga tez moslashishi individning yoshligidan yo‘lga qo‘yishning samarasi katta. har tomonlama chiniqtirish tabiatning sog‘lomlashtiruvchi omillarini turli jismoniy mashqlarni bajarish bilan qo‘shib olib borilishi tashqi muxitning salbiy ta’sirlariga organizmning qarshilik ko‘rsata olish qobiliyatini yanada oshiradi. jismoniy tarbiya jarayonida erishilgan chiniqishning samarasi “ko‘chuvchan” bo‘ladi, ya’ni u insonning boshqa faoliyati (asosan, mehnat, harbiy xizmat)da namoyon bo‘ladi va jismoniy tarbiya jarayonining hayotiy amaliyligini isbotlaydi. qolaversa ruhiy irodaviy xislatlarini ham kuchaytiradi. ayniqsa chayqalish tebranish, me’yorsiz yuklamaga chidash, vaznsizlik …

3 / 5

shaxsiy va jamoat gigiyenasi gigienik omillar jismoniy tarbiya jarayonining umumiy maqsadini, vazifalarini hal qilishning vositalaridan biri. gigiyena- bu salomatlik to‘g‘risidagi, uni saqlash, mustahkamlash hamda tevarak-atrofdagi omillarning unga ko‘rsatadigan zararli ta’sirini bartaraf etish vositalari va usullari to‘g‘risidagi fandir. gigiyena iqlimni, mikroiqlimni, havoning, suvning va tuproqning holatini, ovqatlanish sharoitlarini, kiyim-kechak, turar joy, mehnat va dam olishga qo‘yiladigan shartlarni, jismoniy tarbiya hamda sport mashg‘ulotlari o‘tkaziladigan shart-sharoitlarni va boshqa bir qator masalalarni o‘rganadi. odamning mehnat, dam olish va sportdagi faoliyatining biror sohasi yo‘ki, ular gigienik jihatdan tartibga solib turilmaydigan bo‘lsin. odam salomatligiga ta’sir ko‘rsatadigan omillarni normalashtirib, ya’ni ularning miqdorini (me’yorini) belgilab turish gigiyena fanining asosiy maqsadi hisoblanadi. gigienik normalar cheklab qo‘yilgan (masalan; havoda, suvda, tuproqda zararli moddalarning yo‘l qo‘yish mumkin bo‘lgan miqdorini belgilash shaklida) yoki optimal holatga keltirish (masalan, jismoniy yuklamalar, ovqat ratsionining optimal miqdorini (me’yorini) belgilash) xarakterida bo‘lishi mumkin. jismoniy tarbiya gigiyenasi- gigiyena fanining bo‘limlaridan biridir. jismoniy tarbiya va sport mashg‘ulotlarida odam va …

4 / 5

0 asrning boshlarida odamlar sog‘lig‘ini va hayotini saqlashda sanitariya gigiyenaning ommaviy tarzda saqlanadigan yuqumli kasalliklarning oldini olishga qaratilgan tadbirlarni (vodoprovodlar qurish, kanali-zatsiya o‘rnatish, shaharlarni toza tutish va boshqalar) asosiy rol o‘ynagan bo‘lsa, hozirgi vaqtda aholining kasallanishi va o‘limi to‘g‘risida yurak-tomir kasalliklari, modda almashinuv asab tizimi kasalliklari yetakchi o‘rin tutadi. bunday kasalliklarning paydo bo‘lishida kasal xafining asosiy omili sifatida gipodinamiya katta rol o‘ynaydi. shuning uchun ham gipodinamiyaning oldini olish maqsadida jismoniy mashqlarning qo‘llanilishi gigiyenada yetakchi ahamiyat kasb etadi. shug‘ullanuvchilar salomatligi profillaktikasini yo‘lga qo‘yish, organizmning optimal hayotiy faoliyati uchun lozim bo‘lgan sharoitlarni yaratish, sog‘liqni yaxshilash va uning uzoq umr ko‘rishini ta’minlash orqali hayoti davomida yuqori ishchanligini oshirishga yordam berishdan iborat. gigienik omillar shaxsiy va jamoat gigiyenasi talablarini o‘zida mujassamlashtiradi. shaxsiy gigiyena umumiy gigiyena qoidalarini o‘z ichiga oladi, ular: aqliy va jismoniy mehnatni to‘g‘ri navbatlashtirish, jismoniy madaniyat mashg‘ulotlari bilan shug‘ullunish, ovqatlanishning sifati va me’yori, mehnatning aktiv dam olish bilan to‘g‘ri navbatlashuvi, to‘laqonli uyqu. …

5 / 5

onining moddiy-texnik bazasini, sport anjomlari, jihozlar va mavjud kiyimboshlardan belgilangan muddat davomida foydalanishga imkoniyat yaratadi. jismoniy mashqlar, tabiatning sog‘lomlashtiruvchi kuchlari va gigienik omillarni rotsional qo‘llash inson salomatligini mustaxkamlaydi va jismoniy qobiliyatlarini me’yorli rivojlanishiga zamin yaratadi. mashg‘ulotlar inson hayotiy faoliyatining organik qismiga aylansa, jismoniy tarbiya tizimi o‘zining maqsadi va vazifalarini ijobiy hal qilishga qodir jismoniy tarbiya vositalariga ega degan xulosa qilish o‘rinli bo‘ladi. salomatlikni saqlash va mustahkamlashda atrof muhitni ozoda saqlash, ratsional tarzda ovqatlanish, faol ravishda optimal harakatlar qilish hamda asab-hayajonlanish haddan oshib ketadigan hayajon holat-larining oldini olish singari tadbirlar bilan bir qatorda, jismoniy tarbiya ham eng muhim va istiqbolli omillardan biriga aylanib bormoqda. shaxsiy gigiyena - gigiyenaning bir boʻlimi; shaxsiy hayot va mehnat faoliyatida amal qilinishi zarur boʻlgan gigiyenik rejim yoʻli bilan odam sogʻligʻini saqlash va mustahkamlash masalalarini ishlab chiqadi. shaxsiy gigiyena har bir kishining oʻziga va yoshiga bogʻliq boʻlib, aqliy va jismoniy mehnatni toʻgʻri yoʻlga qoʻyish, jismoniy tarbiya bilan …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tabiatning sog‘lomlashtiruvchi kuchlari va gigiyenik omillar"

vi bob tabiatning sog‘lomlashtiruvchi kuchlari va gigiyenik omillar § 6.1 tabiatning sog‘lomlashtiruvchi kuchlari jismoniy tarbiya jarayonida havo, quyosh nuri, suv tabiatning sog‘lomlashtaruvchi kuchlaridan vosita sifatida foydalaniladi. insonning moddiy va ma’naviy hayot sharoiti, turmushi davomidagi moddiy ne’mat yaratish, yashashi jarayoni tashqi muxitning har xil holatiga to‘g‘ri kelishi mumkin. bunga ko‘nikish, unga tayyor bo‘lish muhim ahamiyatga ega. shuning uchun tabiatning in’omi - havo, suv, quyosh nuri inson ish qobiliyatini oshirish, salomatligini mustaxkamlashning asosiy vositasi, deb qaraladi. jismoniy tarbiya jarayoni mashg‘ulotlari ochiq havoda, quyosh nurida va boshqalardan ijobiy foydalanish bilan tashkillansa, jismoniy mashqlarning samaradorligi ortadi. quyosh nuri, hav...

This file contains 5 pages in DOCX format (28.3 KB). To download "tabiatning sog‘lomlashtiruvchi kuchlari va gigiyenik omillar", click the Telegram button on the left.

Tags: tabiatning sog‘lomlashtiruvchi … DOCX 5 pages Free download Telegram