axmoniylar, arshakiy va sosoniy davri tangalari

DOCX 8 pages 32.0 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 32.0 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

mavzu:axmoniylar, arshakiy va sosoniy davri tangalari reja: · ahmoniylar davrida zarb qilingan tangalar · arshakiy parfiya podshohlari tangalari · sosoniy davlati tangalari ahamoniylar davlatiga qadimgi fors podshohlari xonadoni — ahamoniylar vakili kir ii asos solgan. miloddan avvalgi 558-yil kir ii fors qabilalari ittifoqiga rahbar boʻlib, 553-yil midiyaliklar hukmronligiga qarshi qoʻzgʻolon koʻtargan. forslar 550-yil gʻalaba qozonganlar va midiyani egallab, keyingi uch yil mobaynida sobiq midiya davlati tarkibiga kirgan mamlakatlarni bosib olganlar, 546-yil esa lidiya va kichik osiyodagi yunon shaharlarini zabt etganlar. 545-539-yillar oraligʻida kichik osiyoning katta qismi, 538-yilda bobil, 525-yilda misr, 519-512-yillar oraligʻida egey dengizidagi orollar, frakiya, makedoniya va hindistonning shimoli-gʻarbiy qismi boʻysundirilgan. ahamoniylar davlati doro i davrida shakllangan murakkab byurokratik tizim orqali boshqarilgan. doroning maʼmuriy-pul islohotlari bosib olingan mamlakatlar ustidan boshqaruv va nazoratni yanada takomillashtirdi: davlat 20 ta harbiy-maʼmuriy satrapiya (okrug)larga boʻlinib, ularning tepasida maxsus amaldorlar (satraplar) turgan. ular fors podshosiga ulkan miqdorda soliqlar (pul va natura holda) toʻlashgan. doro …

2 / 8

yozuv va tillarni saqlab qolgan. mahalliy tillar qatorida ahamoniylar davlatining rasmiy idora tili boʻlgan oromiy tili ham keng tarqalgan. darik — qadimda eron oltin tangasi. darikning paydo boʻlishini axomaniylar podshosi doro i (mil. av. 522—486) nomi bilan bogʻlaydilar. bir darik (ogʻirligi 8,4 g) 5,6 g ogʻirlikdagi 20 ta kumush tanga qiymatiga teng boʻlgan. doro iii kodoman davrida (mil. av. 336—330) ikki hissa ogʻirlikdagi dariklar (16 g) chiqarilgan. dariklarga keng bichimli sharq kiyimi va kungurali toj kiygan, kamon va nayza ushlab turgan jangchining tasviri tushirilgan. bunday tangalarning mamlakatimiz hududidan topilishi oʻrta osiyo bilan eron oʻrtasida qadimdan savdo aloqalari mavjudligini koʻrsatadi. arshakiylar — parfiya podsholari sulolasi (miloddan avvalgi 250 — milodiy 224). sulolaga kaspiy dengizining janubi-sharqiy qismida yashagan parn qabilasining boshligʻi arshak asos solgan. beruniy arshakiylarni xorazmning mifologik qahramoni siyovushdan tarqagan deb hisoblaydi. oʻrta osiyo ilk pul paydo boʻlgan joylar sirasiga kirmaydi. buning asosiy sababi ijtimoiy iqtisodiy rivojlanishning sustligidir. bu yerda tanga …

3 / 8

ech shak shubha o’sha davrdayoq oʻrta osiyo xalqlarining koʻpchlik qismi ma’dan pulini yahshi bilgan ammo bu yerdagi ijtimoil siyosiy taraqqiyotning ma’lum shart-sharoitlari tufayli bu pullar savdo – sotiq vositasiga allanmay qolgan. hozirgacha o’rta osiyo hududida miloddan avvalgi vi-iv asrlarga oid dalil qilib ko’rsatishga arzigulik tanganing biron -bir namunasi haqida habar yoʻq. oʻtga asrda karki (turkmaniston) shahrining atrofida ahamonillar davlatining oltin darigi topilgani haqidagi habar bundan mustasno. qadimdan bu tangalarni” tirandoz” deb atashardi, chunki tanganing bir tomonida tiz chukkan kuyi kamon otayotgan podsho yoki askarning tasviri ask ettirilgan. tadqiqotchilarning fikriga qaraganda ahamonillar davlatining oltin tangalariga berilgan” darik” nomi miloddan avvalgi 522-486 yillar hukmronlik qilgan podsho doriy gistasp nomi bilan bog’liq, chunki dastlab bu tangalar usha paytdan boshlab muomalaga chiqarilgan. milloddan avvalgi iv asrning uchinchi choragida qudratli ahamoniylar saltanati aleksandr makedonskiy qoʻshinlari zarbasidan quladi. millodan avvalgi 330-327 yillarda qadimgi zamonning eng zabardast lashkarboshisi oʻrta osiyoni zabt etish bilan band bo’ldi. tub yerlik …

4 / 8

yi fondidan olingan bo’lib ellada tangashunosligida eng nodir nushalaridan biri hisoblanadi. uning ung tomonida kiyofasi aleksandrga oʻxshab ketadigan, arslon terisi yo’pingan gerakl, tanganing ters tomonida qo’lida qum tutgan zevsning tahtda o’tirganqiyofasi tasvirlangan. parfiya tangalarida tasvir etilgan shohlarning siymolarini har bir shoh surati uchun individual bulgan tiara (qadimgi sharq podshohlari hamda rim papalarining bosh kiyimlari) shakli orqali farqlasa bo’ladi. parfiya shaharlarini boshkalardan farklaidigan belgi bu parfiya tipi deb nom olgan kalin uzun, tulkinsimon turuzchi sokoldir. tanganing chal tomonida besh asr davomida o’zgarmay qolgan rasmda uzatilgan oʻng qoʻli bilan yoy tutgan shohning taxtda o’tirgani ifodalangan. uning chor atrofida grekcha yozuvlar, (miloddan avvalgi i asrdan boshlab tangalarda parfiya tilidagi yozuvlar paydo boʻsla boshladi). yozuvlarning mazmuni bir hil hokimi mutloqning sifatlari hamda parfiya podsholirining asoschisi arshakning nomi, goho podshoning o’z nomi zikr etilgan, monogrammada ko’pincha tanga qachon va parfiya davlatining qaysi tanga zarb etilgani haqidagi ma’lumotlar yozilgan boʻladi. parfiya shahonshohi mitradati, tangaları bundan tashqari …

5 / 8

arb etish yo’lga qo’yildi. ularning ungida boshida hukmdor toji, sosoniylar shahonshohlarining yon tomondan olingan ta’sviri, tersida esa mukaddas olov quriqchilari mobedlarning tasviri tushirilgan. tangalardagi yozuv sug’d xatining buhoro shakli bulib,” buhoro shohi” ma’nosini anglatadi. hozirgi shimolly afg’oniston, oʻzbekiston va tajikistonning janubiy rayonlarida joylashgan bu ilk urta asr ulkasida tangalar, hususan, kumush tangalar zarb qilish sosonillarning kuchli ta’siri ostiada edi. bu erda sosoniilarning turli tuman tangalari tarqalishi peroz (feruz) va husravlar ashushirvanlarning mahalliy tangalari paydo bo’lishiga olib keldi. bu hil tangalarda qisqa-qisqa baktriya, ba’zan sug’d yozuvlaridan iborat nadche-kachlar tavki (ya’ni tamga ramzi, raqamlar va harflar) hilma hil bosh kiyimi kiygan hukmdorlarning yon tomonidan olingan miniatyura suratlari, hatto hayavonlar tasvirlari diqqatga sazovordir. tahminan shu davrning o’zida chagʻniyonga qoʻshni boʻlgan termiz shohlarining chogʻroq saltanatida gʻaroyib shaklli tangalar zarb qilina boshlagan. ularning ba’zi birlari oʻta sifatli bo’lib, yong’oq puchog’i shaklida bolib, boshqalari yassiroq, o’ngida kanotll chambar kiygan hukmdor siymosi, tersida tamg’a tasviri, yozuvlari yo’q …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "axmoniylar, arshakiy va sosoniy davri tangalari"

mavzu:axmoniylar, arshakiy va sosoniy davri tangalari reja: · ahmoniylar davrida zarb qilingan tangalar · arshakiy parfiya podshohlari tangalari · sosoniy davlati tangalari ahamoniylar davlatiga qadimgi fors podshohlari xonadoni — ahamoniylar vakili kir ii asos solgan. miloddan avvalgi 558-yil kir ii fors qabilalari ittifoqiga rahbar boʻlib, 553-yil midiyaliklar hukmronligiga qarshi qoʻzgʻolon koʻtargan. forslar 550-yil gʻalaba qozonganlar va midiyani egallab, keyingi uch yil mobaynida sobiq midiya davlati tarkibiga kirgan mamlakatlarni bosib olganlar, 546-yil esa lidiya va kichik osiyodagi yunon shaharlarini zabt etganlar. 545-539-yillar oraligʻida kichik osiyoning katta qismi, 538-yilda bobil, 525-yilda misr, 519-512-yillar oraligʻida egey dengizidagi orollar, frakiya, makedoniya va hind...

This file contains 8 pages in DOCX format (32.0 KB). To download "axmoniylar, arshakiy va sosoniy davri tangalari", click the Telegram button on the left.

Tags: axmoniylar, arshakiy va sosoniy… DOCX 8 pages Free download Telegram