irsiy kasalliklar

PPTX 22 pages 1.6 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

irsiy kasalliklar:gen va irsiyatga moyil kasalliklar.nikoh turlari.tibbiy genetik maslahat. irsiy kasalliklar:gen va irsiyatga moyil kasalliklar.nikoh turlari.tibbiy genetik maslahat. bajardi: jòraqulova nigina irsiy kasalliklar irsiy kasalliklar(i.k.) – genetik informatsiya (irsiy axborot) ning buzilishi natijasida kelib chiqadigan kasalliklar; asosan, xromosomalar yoki genlardagi mutatsiyalar tufayli paydo boʻlib, nasldannaslga oʻtadi. mutatsiyalar tashqi muhit omillari (ionlashtiruvchi nurlar, ayrim biologik faol kimyoviy birikmalar) hamda organizm va hujayralardagi salbiy taʼsirlar oqibatida roʻy berishi mumkin. irsiy kasalliklar, asosan, klinikgenealogik usul bilan oʻrganiladi, bunda avlodlar shajarasi tuziladi. bu usul yordamida i. k. (autosomdominant, autosom-retsessiv va jins bilan bogʻliq kasalliklar)ning turli yoʻllar bilan nasldannaslga utishi aniqlanadi. autosomdominant kasalliklarda, kasallik autosomada joylashgan dominant genlar orqali nazorat qilinadi. bunda kasallik har avlodda 50% dan ortiq hollarda uchraydi. braxidaktiliya, araxnodaktiliya, retinoblastoma, psoriaznnng maʼlum bir turlari va b. shu yoʻl bilan nasldannaslga oʻtadi. araxnodaktiliya (lotincha: arachnodactylia ; qadimgi yunoncha: ἀράχνη — oʻrgimchak + grekcha: δάκτυλος barmogʻi) "oʻrgimchak barmoqlari" deb ham ataladi — patologik holat …

2 / 22

stit, adnek-sit va boshqa oqibatida kelib chiqishi, "suyak surishi" mumkin. koʻpincha boshning sochli qismi, tizza, tirsak va qoʻl-oyoq yuzasida paydo boʻladi. gen kasalliklari molekular darajadagi mutatsiyalar natijasida kelib chiqadi. hozirgi vaqtda ikki mingdan ortiq gen kasalliklari aniqlangan bolib, ularning soni tobora ortib bormoqda. bunday kasalliklar molekular kasalliklar deb ham ataladi. gen mutatsiyalari kopincha fermentlar faolligiga tasir qilganligi tufayli ferment topatiyalar deb ataladi. jumladan, aminokislotalar almashinuvi buzilishiga fenilketonuriyani misol qilib keltirish mumkin. u autosomali retsessiv tipda nasldan naslga òtadi. fenilalanin aminokislotasini parchalovchi fermentning yetishmasligiga olib keluvchi gen mutatasiyasi natijasida kelib chiqadi. gemofiliya , daltonizm , òroqsimon hujayrali kamqonlik , sindaktiliya , polidaktiliya , anoftalmiya , galaktozemiya , fruktozuriya kasalliklari gen mutatsiyalari natijasida kelib chiqishi aniqlangan . bazi kasalliklar bir emas, balki bir nechta genlar tasirida yuzaga chiqadi. bu holat polimeriya deyiladi. ularga gipertoniya kasalligi , podagra, ateroskleroz, qandli diabet kasalliklari misolboladi. bu xil dagi kasalliklar , agar qulay muhit sharoitlari yaratilsa …

3 / 22

sidagi nikohlar. 2.musbat- assortativ nikohlar - ayrim belgilari bilan o‘xshash bo‘lgan shaxslar orasida quriladi (kar-soqovlar, pakana bo‘ylilar, novcha bo‘ylilar, aqli zaif shahslar orasida nikohlar). 3.manfiy assortativ nikohlar - belgilari bilan farqlanadigan shaxslar o‘rtasida quriladi. (sog‘lom shaxslar bilan kar-soqovlar, pakanalar bilan novchalar orasidagi nikohlar). 4.insestlar - juda yaqin qarindoshlar orasidagi nikohlar (aka-singil, opa-uka orasidagi nikohlar). tibbiy genetik maslahat tibbiy-genetik maslahat berish. tibbiy genetika uchun turli irsiy kasalliklar bo'yicha geterozigota tashuvchilami aniqlash katta ahamiyatga ega. chunki getero-zigota tashuvchi organizm irsiy kasalliklar bilan o'zlari og'rimaydi. agar geterozigota tashuvchilar bir xil irsiy kasallikka ega bo'lsa, bunday kishilar nikohidan tug'ilgan bolalarning irsiy kasallik bilan tug'ilish ehtimoli ko'pdir. juda ko'p yoshlar genetika fanini o'rgangan bo'lishlaridan qat'iy nazar turmush qurayot-gan paytda, ayrim kasalliklar irsiy bo'lishi haqida o'ylashmaydi ham. .buning oldini olish uchun maxsus tibbiy-genetik maslahat markazlari tashkil etilib, oila qurishga qaror qilgan yoshlarga, ular oilasida tug'iladigan farzandlar salomatligi haqida tushuntirish ishlari olib borish shart. odam irsi-yatiga, belgi …

4 / 22

5 / 22

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "irsiy kasalliklar"

irsiy kasalliklar:gen va irsiyatga moyil kasalliklar.nikoh turlari.tibbiy genetik maslahat. irsiy kasalliklar:gen va irsiyatga moyil kasalliklar.nikoh turlari.tibbiy genetik maslahat. bajardi: jòraqulova nigina irsiy kasalliklar irsiy kasalliklar(i.k.) – genetik informatsiya (irsiy axborot) ning buzilishi natijasida kelib chiqadigan kasalliklar; asosan, xromosomalar yoki genlardagi mutatsiyalar tufayli paydo boʻlib, nasldannaslga oʻtadi. mutatsiyalar tashqi muhit omillari (ionlashtiruvchi nurlar, ayrim biologik faol kimyoviy birikmalar) hamda organizm va hujayralardagi salbiy taʼsirlar oqibatida roʻy berishi mumkin. irsiy kasalliklar, asosan, klinikgenealogik usul bilan oʻrganiladi, bunda avlodlar shajarasi tuziladi. bu usul yordamida i. k. (autosomdominant, autosom-retsessiv va jins bilan...

This file contains 22 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "irsiy kasalliklar", click the Telegram button on the left.

Tags: irsiy kasalliklar PPTX 22 pages Free download Telegram