ma’ruza: asosiy vositalar va nomoddiy aktivlar hisobi

DOCX 17 pages 65.8 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 65.8 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

ma’ruza: asosiy vositalar va nomoddiy aktivlar hisobi reja: 1. nomoddiy aktivlar hisobining vazifalari, ularni turkumlash va baholash 1. nomoddiy aktivlar harakatini hisobga olish 1. nomoddiy aktivlar amortizatsiyasi (eskirishi) hisobi tayanch so‘z va iboralar: asosiy vositalar va nomoddiy aktivlar, ularning turlari va baholanishi, ularga eskirish hisoblash tartibi va ularning taqsimoti, asosiy vositalarning modernizatsiyasi, asosiy vositalarning foydali xizmat muddati, asosiy vosita va nomoddiy aktivlarni hisobdan chiqarish tartibi 1.nomoddiy aktivlar hisobining vazifalari, ularni turkumlash va baholash o‘zbekiston respublikasining negizida mulkning davlat shakli bo‘lgan rejali iqtisodiyotdan xo‘jalik yuritishning bozor modeliga o‘tish jarayonida yangi mulk shakllg jumladan xususiy mulkning paydo bo‘lishi sababli buxgalteriya hisobi tizimida ham o‘zgarishlar qilish zaruriyati tugildi. hisobining har bir bo‘limi va analitik uslublarning ko‘pchiligi amalda nazar uslubiy yondoshishni va asoslashni talab qiladi. lekin buxgalteriya hisobining nazariy asoslari, ularning mohiyati va maksa o‘zgarmasdan qoldi. moliyaviy hisobotlarning elementlari bo‘lgan aktiv va passivlarnn yangi kurinishlari, ularni baholash uslublari, moliyaviy natijalarni hisob-kitob kilish va harajatlarni …

2 / 17

shyoviy mazmunga ega bulmagan, xo‘jalik yurituvchi subyekt tomonidan xujalik faoliyatida foydalanish maqsadida nazorat qilinadigan, shuningdek uzoq vaqt (bir yildan ko‘p) ishlatish uchun mo‘ljallangan mol-mulk obyektlari. nomoddiy aktivlar tarkibiga jismoniy, oshkora (ko‘rinib turadigan) shaklga ega bulmagan. lekin korxonaga daromad keltiradigan vositalar kiradi. umumiy tarzda nomoddiy aktivlar deganda sanoat va akliy mulk obyektlarining qiymati. mulk huquqi obyekti sifatida tan olinadigan boshqa shunga o‘xshash mulkiy shuningdek uzoq muddatli chiqimlar tushuniladi. nomoddiy aktivlar ta’rifi aktivdan xo‘jalik faoliyatida foydalanilishi va jismoniy mohiyatga ega bo‘lmasligi (pul emasligi)ni taqozo qiladi. aktivlarni yuridik huquqlar, shu jumladan, mulk huquqi tarzida bo‘lgan va ulardan uzoq muddat davomida foydalanish mumkin bo‘lgan holda jismoniy ko‘rinishga ega bulmagan aktivlar nomoddiy aktivlar ta’rifiga javob beradi. aktivning yuridik huquqini belgilaydigan shartnoma ushbu huquq bilan ifodalash yuli bilan belgilanishi mumkin emas. bunday aktivlar muhim ekanligini belgilash uchun xo‘jalik yurituvchi subyektga ushbu aktivdan qanday foydalar olinishini aniqlash imkonini beradigan bir kator omillarni hisobga olish lozim. xo‘jalik yurituvchi …

3 / 17

diy aktivlarni boshqa aktivlardan ajratilgan holda guruhlarga bulib, ularni hisobgaolishni tashkil qilish; nomoddiy aktivlarni joriy hisobda va buxgalteriya balansida tegishli andozalarga doir me’yoriy hujjatlarga asosan to‘g‘ri va o‘z vaqtida baholash; korxonaga mavjud va kamyob tushgan nomoddiy aktivlar bo‘yicha buxgalteriya hisobi ozalariga va me’yoriy hujjatlarga asosan amortizatsiya hisoblash; mavjud nomoddiy aktivlardan zarur joyda tadbirkorlik va ishbilarmonlik bilan samarali foydalanishni tashkil qilish; eskirgan, xo‘jalik uchun oshikcha bo‘lgan nomoddiy aktivlarni o‘z vaqtida hisobdan chiqarishni ta’minlash; hisobdan chiqarilgan nomoddiy aktivlar bo‘yicha moliyaviy natijalarni to‘g‘ri va o‘z vaqtida aniqlash. buxgalteriya hisobida nomoddiy aktivlarni hisobga olishni soddalashtirish maqsadida ularni turkumlab olish maqsadga muvofiq hisoblanadi. amaliyotda nomoddiy aktivlarning quyidagi turlari mavjud: patentlar — korxona tomonidan muayyan mahsulotni ishlab chiqarish va sotish uchun ;foydalaniladigan, krnun bilan ximoyalangan guvoxnoma hisoblanadi. patent korxona tomonidan belgilangan me’yoriy hujjatlar asosida sotib olinadi; nou-xau — ishlab chiqarish-xo‘jalik faoliyati davomida foyda keltiruvchi yangi texnologiyalardir. uni ta’sischilar kelishuvida aniqlangan klimat bo‘yicha korxona ustav o‘ kapitaliga …

4 / 17

yoki yassi tasvir-sanoat nakshlari (gazlama, gilam gullari, shriftshakli va xokazo) misol bo‘la oladi; dasturiy ta’minot — texnik dastur vositalari, avtomatlashtirilgan boshqarish tizimi bo‘yicha texnik va foydalanish hujjatlari yigindisi; gudvill — korxonani harid qilish chog‘ida yuzaga keladi va sotib olinayotgan korxona uchun xaq hamda uning sof (majburiyatlarini chegirgan holdagi) aktivlarining baholovchi (bozor) klimata o‘rtasidagi farq; tashkiliy harajatlar — yangi xo‘jalik yurituvchi subyektni barpo etish harajatlari, ya’ni ishni boshlash harajatlari; franshizalar — bir korxona tomonidan boshqasiga unga karashli aktivlardan, shu jumladan, savdo markalari va atamalari kabi nomoddiy aktivlardan foydalanish huquqining berilishi, buning ustiga, bevosita belgilanishi bo‘yicha mazkur aktivlardan foydalanish hamda taqdim etiladigan xizmatlar (tovarlar)ning belgilangan sifat standartlariga rioya qilish bunday xukuq berilishlarining majburiy sharti hisoblanadi; mualliflik huquqlari — ilmiy, adabiy, musikd yoki boshqa asarlarni nashr qilish, ijro etish yoki boshqa turdagi foydalanish huquqi; er va tabiat resurslaridan foydalanish huquqi — xo‘jalik yoki boshqa maksadlarda er va boshqa tabiiy resurslardan foydalanishni ta’minlovchi xuquq, …

5 / 17

ing dastlabki qiymati ekspe nuli bilan bozor narxida baxrlangan qiymat bo‘yicha tan olinadi. tekinga oling nomoddiy aktiv kirim qilingan sanada amal kilgan narx asosida joriy bozor kiyma shakllantiriladi. amaldagi narx to‘g‘risidagi ma’lumotlar ham hujjatlar va ekspert yu bilan tasdiklanishchi kerak sotish qiymati nomoddiy aktivlarni bitim paytida manfaatdor taraflar urtasi ayirboshlash mumkin bo‘lgan summadir. tugatilish qiymati chiqib ketishga doyr kutilayotgan harajatlarni chiqar] tashlagan xrlda aktivning foydali xizmati natijasida uni tugatish paytida pay, bo‘ladigan aktivlarning taxmin kilinayotgan qiymatidir. qoldiq qiymati aktiv hisob va hisobotda aks ettiriladigan jamgarilp amortizatsiyani chiqarib tashlangan xrlda nomoddiy aktivlarning dastlabki yoki jor* qiymatidir. o‘rnini koplash qiymati korxona aktivdan keyinchalik foydalanish hisobi koplashni muljallayotgan summa, shu jumladan tugatilish qiymati. nomoddiy aktiv pul harid kilinsa, uning qiymati kontraktda ikqilamchi bozorda faol ishlayotgan shu singar aktivga aniqlangan bozor narxi bo‘yicha ko‘rsatilishi mumkin. nomoddiy aktiv xo‘jalik yurituvchi subyektning o‘zi tomonidan yaratilgan va un yaratish chiqimlarini aniq belgilash mumkin bo‘lgan xrllarda nomoddiy aktiv …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma’ruza: asosiy vositalar va nomoddiy aktivlar hisobi"

ma’ruza: asosiy vositalar va nomoddiy aktivlar hisobi reja: 1. nomoddiy aktivlar hisobining vazifalari, ularni turkumlash va baholash 1. nomoddiy aktivlar harakatini hisobga olish 1. nomoddiy aktivlar amortizatsiyasi (eskirishi) hisobi tayanch so‘z va iboralar: asosiy vositalar va nomoddiy aktivlar, ularning turlari va baholanishi, ularga eskirish hisoblash tartibi va ularning taqsimoti, asosiy vositalarning modernizatsiyasi, asosiy vositalarning foydali xizmat muddati, asosiy vosita va nomoddiy aktivlarni hisobdan chiqarish tartibi 1.nomoddiy aktivlar hisobining vazifalari, ularni turkumlash va baholash o‘zbekiston respublikasining negizida mulkning davlat shakli bo‘lgan rejali iqtisodiyotdan xo‘jalik yuritishning bozor modeliga o‘tish jarayonida yangi mulk shakllg jumladan xususiy mulkni...

This file contains 17 pages in DOCX format (65.8 KB). To download "ma’ruza: asosiy vositalar va nomoddiy aktivlar hisobi", click the Telegram button on the left.

Tags: ma’ruza: asosiy vositalar va no… DOCX 17 pages Free download Telegram