ma'lumotlami saralash algoritmlari

DOCX 16 pages 30.4 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 30.4 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

o'zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi toshkent axborot texnologiyalari universiteti farg’ona filiali “ ti va kt ” fakulteti “ po’chta aloqasi texnologiysi ” “ ma'lumotlar tuzilmasi” fanidan mustaqil ishi bajardi: mamaziyayev xurshidbek. qabul qildi: sobirov m. farg’ona – 2024 mavzu: ma’lumotlami saralash algoritmlari. saralash tushunchasi va uning vazifasi. reja: 1. saralash tushunchasi va uning vazifasi. 2. saralash algoritmlarining turlari. 3. saralash algoritmlarining murakkabligi va samaradorligi. 4. saralash algoritmlarining amaliy qo’llanilishi. 5. saralash algoritmlarining rivojlanishi va kelajakdagi trendlari. 6. xulosa. 1. saralash (sorting) – bu ma’lumotlar to’plamini ma’lum bir tartibda joylashtirish jarayonidir. saralash jarayonida ma’lumotlar, odatda, o'sish yoki kamayish tartibida joylashtiriladi. misol uchun, raqamlar o'sish tartibida yoki so'zlar alfabetik tartibda saralanishi mumkin. saralashning vazifasi va ahamiyati: 1. ma’lumotlarni tartibga solish: saralashning eng asosiy vazifasi – ma’lumotlarni tartibga keltirishdir. bu, keyingi ishlov berish yoki tahlil qilishni soddalashtiradi. ma’lumotlar tartibli bo'lganda, ularga ishlov berish va qidirish yanada samarali va tezroq amalga …

2 / 16

hlov berish va resurslarni optimal tarzda taqsimlashga yordam beradi. misol uchun, resurslarni taqsimlashda ma’lumotlar saralangan holda ishlov berish samaraliroq bo’ladi. 5. algoritmlar va kompyuter tizimlarida qo’llanilishi: saralash algoritmlari dasturlashda keng qo’llaniladi. ular kompyuter tizimlarida, ma’lumotlar bazalarida, grafika tahlilida, qidiruv tizimlarida, tarmoqda va boshqa ko’plab sohalarda qo’llaniladi. masalan, tezkor izlash yoki optimallashtirilgan tahlil qilish uchun saralash algoritmlari ishlatiladi. shu bilan birga, saralash jarayoni turli xil algoritmlar orqali amalga oshiriladi, va har bir algoritmning o'ziga xos afzalliklari va kamchiliklari mavjud. biroq, umumiy maqsad – ma’lumotlarni samarali va tezkor tarzda tartibga solishdir. 2. saralash algoritmlari ma’lumotlarni tartibga solish uchun ishlatiladi. ularning har biri ma’lum bir holatda samarali va turli maqsadlar uchun mo'ljallangan. quyida eng keng tarqalgan saralash algoritmlarining turlari va ularning xususiyatlarini ko’rib chiqamiz: 1. bir xil algoritmlar: bu guruhga oddiy va oson tushuniladigan, lekin katta hajmdagi ma’lumotlar bilan ishlashda samarali bo’lmagan algoritmlar kiradi. · bubble sort (pufakcha saralash): · tavsif: bubble sort …

3 / 16

i o’z joyiga joylashtirib, butun massivni tartiblaydi. · murakkablik: o(n²) – kichik ro’yxatlar uchun samarali. · afzalliklari: oddiy va kichik ro’yxatlar uchun yaxshi. · kamchiliklari: katta ro’yxatlar uchun sekin. 2. tezkor algoritmlar: bu algoritmlar katta ma’lumotlar bilan ishlashda samarali bo’lib, ularning vaqti va xotira sarfini optimallashtirishga qaratilgan. · quick sort (tezkor saralash): · tavsif: quick sort algoritmi rekuriv bo’lib, massivni bo’laklarga ajratib, har bir bo’lakni alohida saralaydi. har bir ajratish jarayonida o’zaro solishtirishlar amalga oshiriladi. · murakkablik: o(n log n) – samarali va tez. · afzalliklari: katta ma’lumotlar bilan samarali ishlaydi. · kamchiliklari: yomon holatda (masalan, massiv allaqachon saralangan) o(n²) ga o’tishi mumkin. · merge sort (qo’shish saralash): · tavsif: merge sort rekuriv tarzda massivni kichik bo’laklarga ajratadi va har bir bo’lakni alohida saralab, oxir-oqibat ulardan yangi tartiblangan massiv hosil qiladi. · murakkablik: o(n log n) – samarali. · afzalliklari: katta ma’lumotlar bilan ishlashda samarali va barqaror. · kamchiliklari: yangi …

4 / 16

alash): · tavsif: radix sort, raqamlarning har bir raqamini birma-bir saralash orqali amalga oshiriladi. bu usul faqat raqamli yoki ma'lum formatdagi ma’lumotlar bilan ishlaydi. · murakkablik: o(nk) – k (raqamlar soni) kichik bo'lsa, tez ishlaydi. · afzalliklari: katta ma’lumotlar bilan ishlashda samarali bo'lishi mumkin. · kamchiliklari: faqat raqamli ma’lumotlar bilan ishlaydi va boshqalar uchun qo’llanilmaydi. 6. tashqi saralash (external sorting): · tavsif: bu usul juda katta ma’lumotlar to'plami bilan ishlashda qo’llaniladi, chunki xotira cheklovlari tufayli barcha ma’lumotlarni bir vaqtning o’zida joylashtira olmaymiz. tashqi saralashda ma’lumotlar diskda saqlanadi va ketma-ketlikda saralanadi. · afzalliklari: katta ma’lumotlar bilan samarali ishlash imkoniyatini beradi. · kamchiliklari: diskdan ma’lumotlarni o’qish va yozish jarayoni vaqt talab qilishi mumkin. 3. saralash algoritmlarining murakkabligi va samaradorligi ma’lumotlarni tez va samarali saralashda muhim o‘rin tutadi. algoritmlar turli maqsadlar va sharoitlar uchun ishlatiladi, ularning har biri o'zining murakkablik darajasi, vaqt va xotira sarfi bilan ajralib turadi. quyida saralash algoritmlarining murakkabligi va …

5 / 16

ing ishlash vaqti taxminan 1,000,000 ta operatsiya bajaradi. · o(n log n) murakkablikdagi algoritmlar: · merge sort, quick sort, heapsort kabi samarali algoritmlar bu murakkablikka ega. · bu algoritmlar katta ma’lumotlar bilan ishlashda samarali va tezkor ishlaydi. vaqt murakkabligi n log n bo‘lib, bu n soni ortgan sari ancha samarali hisoblanadi. · misol: agar ma’lumotlar soni n = 1,000 bo‘lsa, ishlash vaqti faqat 10,000 ta operatsiya bo‘lishi mumkin, bu n² ga nisbatan ancha tezdir. · o(n) murakkablikdagi algoritmlar: · counting sort, radix sort kabi algoritmlar o(n) murakkablikka ega bo‘lishi mumkin. bu algoritmlar faqat maxsus sharoitlarda ishlaydi, masalan, ma’lumotlar butun sonlar bo‘lsa va ularning maksimal qiymati kichik bo‘lsa. · misol: agar ma’lumotlar soni n = 1,000 bo‘lsa, bu algoritmlar 1,000 operatsiya bilan ishlashi mumkin. 2. xotira murakkabligi (space complexity) xotira murakkabligi algoritmning ishlashi uchun qancha qo‘shimcha xotira zarur bo‘lishini bildiradi. ba’zi algoritmlar ma’lumotlarni joylashtirishda qo‘shimcha xotira talab qiladi, boshqalari esa o‘z …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma'lumotlami saralash algoritmlari"

o'zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi toshkent axborot texnologiyalari universiteti farg’ona filiali “ ti va kt ” fakulteti “ po’chta aloqasi texnologiysi ” “ ma'lumotlar tuzilmasi” fanidan mustaqil ishi bajardi: mamaziyayev xurshidbek. qabul qildi: sobirov m. farg’ona – 2024 mavzu: ma’lumotlami saralash algoritmlari. saralash tushunchasi va uning vazifasi. reja: 1. saralash tushunchasi va uning vazifasi. 2. saralash algoritmlarining turlari. 3. saralash algoritmlarining murakkabligi va samaradorligi. 4. saralash algoritmlarining amaliy qo’llanilishi. 5. saralash algoritmlarining rivojlanishi va kelajakdagi trendlari. 6. xulosa. 1. saralash (sorting) – bu ma’lumotlar to’plamini ma’lum bir tartibda joylashtirish jarayonidir. sarala...

This file contains 16 pages in DOCX format (30.4 KB). To download "ma'lumotlami saralash algoritmlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ma'lumotlami saralash algoritml… DOCX 16 pages Free download Telegram