elektrkimyo asoslari.potensiometriya.

PPTX 27 pages 437.3 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 437.3 KB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

elektrkimyo asoslari.potensiometriya. elektrkimyo asoslari.potensiometriya. bajardi:rustamov j qabul qildi: tojiboyeva i reja: 1.potensial nima.diffuziya potensiali haqida 2.membrana va oksidlaninsh-qaytarilish potensiali deganda nimani tushunasiz 3.potensiallarning tibbiyotdagi o`rni bunda vodoroddan yuqori turgan metallar manfiy zaryadlanadi, vodoroddan pastda joylashgan metallar esa musbat zaryadga ega bo‘ladi. o‘z tuzining eritmasiga botirilgan metal yuzasida hosil bo‘ladigan potensial elektrod potensial deb ataladi. elektrod potensialnig qiymati e nernst tenglamasidan hisoblab topiladi: e=e+rt/zflna bu erda: e - standart elektrod potensial (298 k da), r – universal gaz doimiysi; z - metall valentligi; f - faradey soni (96500 kl); ln a eritmadagi metall ionlari aktiv kosentratsiyasining natural logarifim berilgan qiymatlar hisobga olinib, natural logarifm o`nli logarifmga o`tkazilganda formula quyidagi ko`rinishga kiradi: e=e+0.058/zlga elektrodlarda sodir bo‘ladigan jarayonlarga bir qator omillarlar, jumladan ionlarning gidratlanishi, erituvchi molekulalari va eritmadagi boshqa ionlar (ularning ion kuchi) va hokazolar ta’sir etadi. diffuziya potensiali – konsentrasiyasi bilan farq qilgan ikki eritmaning chegarasida hosil boʻladi. tez harakatlanuvchi vodorod ionlari …

2 / 27

elektrolitlar, konsentrasiyalari farqi hisobiga, hujayradan tashqariga yoki hujayra ichiga diffuziyalanadi. shunda tabiati boʻyicha diffuziya potensiali boʻlgan - shikastlanish potensiali hosil boʻladi uning qiymati 30–40 mv ni tashkil qiladi. sekin-asta bir soat davomida uning qiymati nolgacha tushadi. odatda, shikastlangan toʻqima shikastlanmaganga qaraganda manfiy zaryadlanadi. membrana potensiali membrana potensiali – membrananing ikki tarafida, ionlar konsentratsiyasining farqi hisobiga hosil boʻladigan potensial. odam organizmidagi biologik jarayonlar turli xil elektrokimyoviy hodisalar bilan bogʻliq. “hujayra-atrof muhit” chegarasida har doim potensiallar ayirmasi mavjud. u tinch holat potensiali deyiladi. hujayra ichida kaliy ionlari koʻproq va natriy ionlari kamroq boʻladi. hujayradan tashqarida bunga teskari holat boʻladi. hujayra membranasi orqali faqat kaliy ionlari oʻtib membrana tashqarisida musbat, ichkarisida esa manfiy zaryad hosil bo shuning natijasida hosil boʻlgan elektrostatik kuchlar musbat zaryadlarni chiqishini davom etishiga toʻsqinlik qila boshlaydi va membrana chegarasida tinch holat potensiali hosil boʻladi. turli toʻqimalar hujayralari uchun bu potensial qiymati turlicha: asab toʻqimalarida 60–80 mv, mushak toʻqimalarida – …

3 / 27

rini tutgan eritma chegarasida hosil boʻladi. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari borayotgan eritmaga inert metall (platina, oltin, paladiy, iridiy va boshqalar) tushirilganda ikki faza chegarasida potensiallar ayirmasi vujudga keladi. masalan, pt|fecl3 |fecl2 ; pt|sncl4 |sncl2 . qaytarilgan shakldagi moddalarni saqlagan eritmalar oksidlanishqaytarilish sistemalari yoki redoks sistemalar deb yuritiladi. bunday sistemalarda potensiallar ayirmasining vujudga kelishining sababini pt|fecl3|fecl2 misolida koʻrib chiqamiz. bu sistemada quyidagicha reaksiya boradi: fe+3 + e → fe+2. agar eritmada fe+3, ya’ni oksidlangan shakl koʻp boʻlsa u elektroddan 1 ta elektron qabul qilib fe+2 ga aylanadi, bunda elektrod musbat zaryadlanib qoladi va aksincha agar fe+2, ya’ni qaytarilgan shakl koʻp boʻlsa u elektrodga 1 ta elektronini beradi va fe+3 ga aylanadi, u holda elektrod manfiy zaryadlanadi. natijada yuqoridagi tenglama yoki oʻng tomonga yoki chap tomonga, toki yangi muvozanat qaror topmaguncha siljiydi. shu paytda elektrodda potensiallar ayirmasi vujudga keladi va bu potensial redoks-potensial deb ataladi. uning qiymati ham nernst (fe+3 / fe+2 sistemasi uchun …

4 / 27

i qiymatiga asoslanib redoks jarayonning yoʻnalishini aniqlash mumkin. masalan, fe+3 / fe+2 juftining potensiali +0,771 v boʻlsa sn+4/sn+2 juftiniki +0,153 v ni tashkil qiladi (17.3-jadval). bu degani fe+3 ionining oksidlovchilik xususiyati sn+4 ionnikidan kuchliroq ekan va fe+3 + sn+2 fe+2 + sn+4 oksidlanish-qaytarilish sistemasidagi muvozanat koʻproq chapdan oʻngga siljigan boʻladi. shunday qilib, standart oksidlanish-qaytarilish potensiallarini bir-biri bilan solishtirib oksidlanish-qaytarilish jarayonlar borish-bormasligi ehtimolligini oldindan potensiometrik titrlashda ishchi eritmani quygan sari aniqlanayotgan eritmaning elektr yurituvchi kuchi yoki ph qiymati oʻlchanib boriladi. shisha elektrodi eritmalar phini 2–12 oraligʻida potensiometrik usul bilan oʻlchaganda ishlatiladi. buning uchun quyidagi galvanik element tuziladi masalan, kislotani ishqor bilan titrlashda vodorod ionlarining konsentratsiyasi kamayib borgani sari sistemaning eyuki sekin-asta kamayadi, phi esa ortib boradi. ekvivalent nuqtada eyuk keskin kamayib, ph esa keskin ortadi. ekvivalent nuqtadan keyin yana sekin-asta oʻzgaradi potensiallarning tibbiyot va biologiyadagi ahamiyati biologik ob’ektlarda ham diffuziya potensiali paydo bo‘ladi: hujayralarning qobig‘i zararlanganda ularning tanlab o‘tkazuvchanligi buziladi va …

5 / 27

paydo bo‘ladi. ta’sir toklarining paydo bo‘lishini hujayra membranalarining o‘tkazuvchanligi turli ionlar turlicha ekanligi natijasi deb qaraydigan nazariya bor. shuning natijadida membrananing ikkala tomonida ionlar konsentratsiyasi bir xil bo‘lmaydi. qo‘zg‘alish vaqtida (mushaklarning qisqarishi va boshqalar) membranalarning tanlab o‘tkazuvchanligi yo‘qoladi va ular orqali ionlar oqimi o‘tib, elektr toki yuzaga keladi. 1944 yilda rus olimlari d. n. nasonov bilan v. ya. aleksandrov bioelektrik potensiallar paydo bo‘lish nazariyasini yaratdilar. ular tinchlikda hujayra ichidagi elektrolitlar oqsillar bilan tanlanib birikadi, natijada protoplazma bilan elektrolitning suvdagi eritmasi o‘rtasida potensiallar farqi (tinchlik potensiali) paydo bo‘ladi deb hisoblaydilar. hujayra qo‘zgalganda yoki zararlanganda protoplazma oqsillarining fazali xossalari o‘zgaradi, ionlarning taqsimlanishi boshqacha bo‘ladi va shunga yarasha potensial ham o‘zgaradi (ta’sir yoki zararlanish potensiali paydo bo‘ladi). biroq, bu nazariyaning ko‘p kamchiliklari bor, jumladan bu nazariya hujayra satxidagi membrana potensialini hisobga olmay, qo‘zg‘alish va zararlanish ta’siri mexanizmini bir xil deb qaraydi va hokazo biopotensial va biotoklar paydo bo‘lishining boshqa nazariyalari ham bor. bu …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektrkimyo asoslari.potensiometriya."

elektrkimyo asoslari.potensiometriya. elektrkimyo asoslari.potensiometriya. bajardi:rustamov j qabul qildi: tojiboyeva i reja: 1.potensial nima.diffuziya potensiali haqida 2.membrana va oksidlaninsh-qaytarilish potensiali deganda nimani tushunasiz 3.potensiallarning tibbiyotdagi o`rni bunda vodoroddan yuqori turgan metallar manfiy zaryadlanadi, vodoroddan pastda joylashgan metallar esa musbat zaryadga ega bo‘ladi. o‘z tuzining eritmasiga botirilgan metal yuzasida hosil bo‘ladigan potensial elektrod potensial deb ataladi. elektrod potensialnig qiymati e nernst tenglamasidan hisoblab topiladi: e=e+rt/zflna bu erda: e - standart elektrod potensial (298 k da), r – universal gaz doimiysi; z - metall valentligi; f - faradey soni (96500 kl); ln a eritmadagi metall ionlari aktiv kosentratsiyasinin...

This file contains 27 pages in PPTX format (437.3 KB). To download "elektrkimyo asoslari.potensiometriya.", click the Telegram button on the left.

Tags: elektrkimyo asoslari.potensiome… PPTX 27 pages Free download Telegram