genetik injeneriya va uning tibbiyotdagi ahamiyati

PDF 14 pages 276.6 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 276.6 KB

File type PDF

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

gen injeneriyasi va uning tibbiyotdagi ahamiyati 1-son davolash ishi fakulteti 213"b"guruh talabasi orziqulova dilyoraning mikrobiologiya fanidan tayyorlagan mustaqil ishi genetik injeneriya  bir molekula oqsilning biologik sinteziga javobgar bo’lgan, dnk zanjiridagi nukleotidlar qatorini gen deb ataladi. murakkab biologik jarayon ketma-ketligini boshqarishda ishtirok etadigan, genetik tuzilishi bo’yicha deyarli bir- biriga o’xshash bo’lgan bir necha genlar — genlar majmuasi yoki oilasini tashkil qiladi.  organizmlar genlari yoki genlar majmuasining faoliyatini inson manfaatlarini ko’zlagan holda o’zgartirilishiga gen injeneriyasi yoki genetik injeneriya deb ataladi.  gen injeneriyasi fanining maqsadi genlam ing ichki tuzilishini va xromosomada tutgan o’rnini ehtiyojga mos ravishda o’zgartirib, ularning faoliyatini idora etishdir. natijada har qanday tirik mavjudotni, albatta imkoniyat darajasida, maqsadga yana ham ko’proq muvofiqlashtirish yo’li bilan sanoat miqyosida oqsil m oddalar ishlab chiqarish, o’sim lik va hayvon turlarini inson ehtiyojiga mos ravishda o’zgartirish, irsiy va yuqumli kasalliklarni aniq va tez tashxis qilish ham da sabablarini aniqlash usullari yaratildi.  genetik …

2 / 14

ismli yoqimtoygina qizaloq paydo bo‘ldi. o‘sha paytdagi kongressmenlardan biri jorj braun uni kengash a’zolariga tanishtirar ekan «ro‘parangizda mo‘jizaning tirik isboti turibdi», dedi». xo‘sh, bunda gap qanday mo‘’jiza haqida bormoqda? ma’lum bo‘lishicha, bu qizaloq irsiy kasallik bilan og‘rigan. 1990 yilning sentyabrida uni gen terapiyasi usuli bilan davolashni boshlashgan. natijada oradan bir necha yil o‘tgach, ashanti de silva sog‘ayib, tengdoshlari qatori maktabga qatnab yuribdi.  tibbiyotda gen terapiyasi yo‘nalishi paydo bo‘lgach, ungacha davolash ancha murakkab bo‘lgan kasalliklarni ham muvaffaqiyatli muolaja qilish borasida fikrlar tug‘ila boshlagani rost. hattoki, saraton, oits, sil kabi qator kasalliklardan shifo topish mumkinligi borasida dadil fikrlar ilgari surildi. ammo har ishda bo‘lgani kabi dastlabki amaliy natijalar kutilganidek bo‘lmadi, muvaffaqiyatlar boshidanoq olimlarni xushnud etmadi. misol uchun, vestern reserv universiteti tad- qiqotchilari tomonidan 1989 yili insonning klonlashtirilgan genlarini hujayralarga ko‘chirish tajribalari o‘tkazildi. aytish kerakki, bu insonni gen terapiyasi yordamida davolashga ilk urinish edi. french anderson, maykl blez va stiven rozenberg boshchiligidagi …

3 / 14

sligi kasalligi topilgan har to‘rtinchi odam gen terapiyasi usuli bilan davolana boshlandi. 2003 yilga kelib kaliforniya universiteti tadqiqotchilari guruhi shaklan o‘zgartirilgan genlarni bosh miya neyronlariga ko‘chirishning uddasidan chiqishdi. hozir esa mazkur texnologiyaga tayangan holda parkinson kasalligi(keksalarda markaziy asab tizimi xastaligi)ga qarshi gen terapiyasi usullari ishlab chiqilmoqda. 2006 yili ilk marta saratonga qarshi gen terapiyasi yordamida samarali kurashish usuli namoyish etildi. merilend shtati(aqsh)dagi salomatlik milliy instituti ilmiy xodimlari genetik o‘zgartirilgan zarralardan foydalanib, organizmida tezkor ravishda kattalashayotgan melanoma (o‘sma) aniqlangan ikki nafar bemorni muvaffaqiyatli davolayotgani haqida ma’lumot berildi. xuddi shu yili milandagi san-rafaelo gen terapiyasi institutining luiji naldini va brayn braun boshchiligidagi olimlari sohada ulkan burilish yasagani haqida e’lon qildi. mazkur olimlarning ilmiy yutug‘i tufayli endilikda immunitet tizimi tanaga kiritilgan «yot» hujayralarni osonlikcha qabul qilish usuli ishlab chiqildi. 2007 yili murfilds ko‘z shifoxonasi va london oftalmologiya instituti tadqiqotchilari tug‘ma leber amavrozi (ko‘z to‘rpardasining zararlanishi irsiy xastaligi)ga qarshi gen terapiyasining ilk sinovlari o‘tkazilganini …

4 / 14

ilan og‘rigan 4 yashar qizaloqqa uning limfotsitlari kiritilgan. davolashning ijobiy samarasi bir necha oy davomida kuzatilgach, tibbiy muolaja qaytadan o‘tkazildi. keyingi uch yil davomida qizcha yana 23 marotaba shunday muolajadan o‘tdi. natijada bemorning sog‘lig‘i shunchalik yaxshilanib ketdiki, u hech qanday infektsiyalardan qo‘rqmagan holda odatiy hayot tarzini kechira boshladi. keyingi yillarda bunday tashxisli yana qator bemorlar ham gen terapiyasi usullari yordamida shifo topdi. bugungi kunda mazkur xastalikning gen terapiyasi yordamidagi tibbiy sinovlari italiya, frantsiya, buyuk britaniya va yaponiyada o‘tkazilmoqda. ma’lumot o‘rnida aytish zarurki, gen muhandisligiga oid ko‘plab loyihalarning aksariyat qismi(80 foizi), asosan, onkologik kasalliklar va oitsni davolashga qaratilgan. mazkur sohadagi tadqiqotlar borasida yuqori rivojlanish kuzatilayotgan mamlakatlarda izlanishlar hisobotlari tegishli idora va muassasalarning majburiy tekshiruvidan o‘tkaziladi. xususan, aqshda ushbu vazifa rekombinant dnk bo‘yicha konsultativ markaz, dori-darmonlar va oziq- ovqat mahsulotlari boshqarmasi hamda sog‘liqni saqlash milliy instituti tomonidan amalga oshiriladi. ko‘hna qit’ada esa hujjatlar genlarni ko‘chirish va gen terapiyasi bo‘yicha yevropa ishchi guruhi …

5 / 14

genetik injeneriya va uning tibbiyotdagi ahamiyati - Page 5

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "genetik injeneriya va uning tibbiyotdagi ahamiyati"

gen injeneriyasi va uning tibbiyotdagi ahamiyati 1-son davolash ishi fakulteti 213"b"guruh talabasi orziqulova dilyoraning mikrobiologiya fanidan tayyorlagan mustaqil ishi genetik injeneriya  bir molekula oqsilning biologik sinteziga javobgar bo’lgan, dnk zanjiridagi nukleotidlar qatorini gen deb ataladi. murakkab biologik jarayon ketma-ketligini boshqarishda ishtirok etadigan, genetik tuzilishi bo’yicha deyarli bir- biriga o’xshash bo’lgan bir necha genlar — genlar majmuasi yoki oilasini tashkil qiladi.  organizmlar genlari yoki genlar majmuasining faoliyatini inson manfaatlarini ko’zlagan holda o’zgartirilishiga gen injeneriyasi yoki genetik injeneriya deb ataladi.  gen injeneriyasi fanining maqsadi genlam ing ichki tuzilishini va xromosomada tutgan o’rnini ehtiyojga mos ravishda o’zg...

This file contains 14 pages in PDF format (276.6 KB). To download "genetik injeneriya va uning tibbiyotdagi ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: genetik injeneriya va uning tib… PDF 14 pages Free download Telegram