атом ядросининг тузилиши ва характеристикаси радиактивлик ходисаси

DOC 62.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403790100_47380.doc атом ядросининг тузилиши ва характеристикаси радиактивлик ходисаси режа: 1. атом ядросининг тузилиши. 2. тургун ва тургун булмаган ядролар. 3. атом ядросини богланиш энергияси 4. cолиштирма богланиш энергияси 5. радиактивлик ходисаси фараз килайлик атом ядроси протон ва электрондан ташкил топган булсин. е=1,6 · 10-19 кл =4,8 · 10-10 сгсе з.б - электрон заряди. mе = 9,1· 10 -31 кг - электрон массаси, mp =1836· mе =1,67 · 10-27 кг - протонннинг массаси. протоннинг заряди электроннинг мусбат зарядига тенг. атом ядросини радиуси r≈ 10-15 м булсин, шундай электронни импульсини бахолайлик. рэ = ∆ p = rh = 10-20 кг · м/c электроннинг импульси. рр = m · c ≈10-22 кг м/c. протоннинг импульси. рэ билан рр нисолиштирсак рэ > рр демак ядрони ичида электрон булса уни харакати ультрарялевистик булар экан ультрарялевистик электронни энергиясини бахолайлик. h е= ∆ е =рс = — · с = 40 мэв. r юкоридаги энергияли электронни ядро …
2
35 239 атом ядросидаги нейтронлар сони доимий булса (n = const) бундай ядроларга изотонлар дейлади. 3 4 h , he 1 2 агар нуклидлардаги масса сон (а) доимий булса яъни (а=const) булса бундай группа нуклидларига изобарлар дейлади. 7 7 агар бирор ядродаги протонлар сони иккинчи ядродаги нейтронлар сонига тенг булса бундай ядрога кузгу ядролар дейлади 1) тургун ядролар. 2) тургун булмаган ядролар (радиоактив). тургун ядролар узок вакт давомида бирор радиактивлик турига дучор булмайди. тургун булмаган ядролар киска вакт давомида бирор радиоактивлик турига дучор булади. бундан ташкари табий ва сунъий ядролар хам мавжуд. элементлар менделев даврий системасидаги 84 элементдан юкори ядролар радиоактив тургун булмаган элементлардир. табиатдаги мавжуд ядроларни хактерловчи асосий катталиклар. 1. атом ядросининг массаси м. 2. атом ядросининг заряди z. 3. атом ядросининг радиуси r. 4. атом ядросини богланиш ва солиштирма богланиш энергияси атом ядросининг емирилиш доимийси λ. 6. атом ядросининг уртача яшаш вакти τ. 7. атом ядросининг ярим емирилиш …
3
богланиш энергияси жуда катта булади, тургун булмаган ядроларни богланиш энергияси эса жуда кичик булади. битта нуклонга тугри келган богланиш энергияси солиштирма богланиш энергияси деб аталади. солиштирма богланиш энергияси куйидаги формула асосида хисоблаб топилади. ∆w ∆μc2 [zmp +(a-z) mn-ma]c2 е= —— = ――– = —————————— а а a cолиштирма богланиш энергияси (0 ч 8,8) mэв кийматларда булиб уртача киймати 8 мэв га тугри келади. солиштирма богланиш энергияси масса сонига богликдир. 1) солиштирма богланиш энергияси купчилик ядролар учун узгармас булиб унинг уртача киймати 8 мэв га тугри келади. 2)солиштирма богланиш энергиясини масса сонига богликлигидан шу нарса куринадики, огир ядролар учун энергетик жихатдан булиниш функцияси кулай ва бу реакция эгзотермик реакция булиб хисобланади. 3)cолиштирма богланиш энергиясини масса сонига богликлигидан шундай нарса куринадики, енгил ядролар учун энергетик жихатдан синтез реакцияси кулайдир ва бу реакция экзотермик реакция булиб хисобланади. 2 та енгил ядро берилган булсин. 2 та енгил ядро кушилиб урта еки огир ядро хосил …
4
ом ядросига айтилади. радиактивлик ходисаси деганда атом ядросини уз-узидан бирор-бир турдаги зарраларни чикариш жараенига айтилади. бу ходисани 1896 йилда беккерел аниклади.беккерел уран тузини олиб фотопластинкани устига куйганда уран тузига кушимча доглар хосил булганлигини пайкади беккерел хосил булган доглар хеч кандай рентген хусусиятга боглик булмасдан у ядрони узидаги хусусиятлар деб хулоса килади. беккерел ишини кюрий давом эттирди. бу ходисани хусусияти куйидагича булиши мумкин. бирор бир радиактив емирилиш руй бериши учун бирламчи ядрони массаси mf>mf+m булиши керак. бунда mf -емирилиш туфайли хосил булган ядрони массаси m- учиб чиккан зарраларни массаси. радиактивлик ходисасини ядро реакцияларидан конкрет фарки йук чунки радиактивлик хам бомбардимон килиш натижасида хосил килинади. табиатда асосан 3 хил радиактивлик тури мавжуд булар www.qmii.uz/e-lib 52 - a емирилиш b - емирилиш g - нурланиш радиактивлик ходисасининг мухум хусусиятларидан бири баъзи бир учиб чиккан заррачаларни энергияси кичик булса хам уларни уртача яшаш вакти ва ярим емирилиш даври жуда катта булади. бу ходиса шундай …
5
массаси. e-радиактивлик вактида ажралган еки ютилган энергия. радиактивлик емирилш конуни фараз килайлик, вактнинг t=0 моментида бошлангич ради-актив ядроларнисони n0 булсин, мана шу радиактив ядроларни бирор t вакт утгандан кейинги сони n булади. dt вакт оралигида радиактив ядроларни сонини узгариши dn булсин. тажрибаларнинг курсатишича вакт утиши билан радиактив ядроларни узгариши dn=-lndt булар экан. бу ерда l -пропорционаллик коэффиценти. “-“ ишораси хеч кандай математик мазмунга эга булмасдан вакт утиши билан радиактив ядроларни сонини камайиб бо-ришини курсатар экан. юкоридаги ифодадан dtndnl - = бундан lnn=-lt+lnc юln tcnl - = демак n=c e-lt бошлангич шартдан фойдалансак n=n0e-lt бу ифодага радиактив емирилиш конуни дейлади. демак, бошлангич ядролар сони ехр конун буйича кама- йиб борар экан емирилиш доимийси деб ата- лади, уни физик мазмуни нимадан иборат. dtndnl = , l=dtdwndtdn= , w=ndn w -емирилиш эхтимоли. бундан куйидагича хулоса чикариш мумкин. емирилиш доимийси бу бирлик вакт ичидаги емирилиш эхтимоллигини курсатувчи асосий катталик экан. радиактив емирилиш натижасида хосил …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "атом ядросининг тузилиши ва характеристикаси радиактивлик ходисаси"

1403790100_47380.doc атом ядросининг тузилиши ва характеристикаси радиактивлик ходисаси режа: 1. атом ядросининг тузилиши. 2. тургун ва тургун булмаган ядролар. 3. атом ядросини богланиш энергияси 4. cолиштирма богланиш энергияси 5. радиактивлик ходисаси фараз килайлик атом ядроси протон ва электрондан ташкил топган булсин. е=1,6 · 10-19 кл =4,8 · 10-10 сгсе з.б - электрон заряди. mе = 9,1· 10 -31 кг - электрон массаси, mp =1836· mе =1,67 · 10-27 кг - протонннинг массаси. протоннинг заряди электроннинг мусбат зарядига тенг. атом ядросини радиуси r≈ 10-15 м булсин, шундай электронни импульсини бахолайлик. рэ = ∆ p = rh = 10-20 кг · м/c электроннинг импульси. рр = m · c ≈10-22 кг м/c. протоннинг импульси. рэ билан рр нисолиштирсак рэ > рр демак …

DOC format, 62.5 KB. To download "атом ядросининг тузилиши ва характеристикаси радиактивлик ходисаси", click the Telegram button on the left.