qonning fiziko-kimyoviy xossalari

PPTX 34 pages 2.4 MB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.4 MB

File type PPTX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

toshkent tibbiyot akademiyasi 1-son davolash fakulteti 213-b guruh talabasi nabiyev sardorning normal fiziologiya fanidan mustaqil ishi toshkent tibbiyot akademiyasi 1-son davolash fakulteti 213-b guruh talabasi nabiyev sardorning normal fiziologiya fanidan mustaqil ishi mavzu: organizmning biologik suyuqliklari. qonning fizik-kimyoviy xossalari reja: ichki muhit suyuqliklari fiziologiyasi qon tizimi qonning asosiy vazifalari qon hajmi va tarkibi qonning fizikaviy-kimoviy xossalari qonplazmasi plazma oqsillari va ularning ahamiyati ichki muhit suyuqliklari fiziologiyasi yuqori darajada rivojlangan hayvonlarning hujayralari ular protoplazmasida va atrofidagi suyuqlikda harorat, bosim, vodorod ionlari miqdori, oziq moddalar, kislorod va boshqa moddalar miqdori nisbatan doimiy bo`lgandagina faollik ko‘rsatishi mumkin. bu sharoitni yuzaga chiqishi qon, to‘qima suyuqligi, limfa va boshqa biologik suyuqliklarning doimiyligini ta‘minlovchi murakkab gomeostatik mexanizmlarga bog‘liq. ichki muhitning doimiyligini saqlab turishda juda ko‘p a‘zo va jarayonlar ishtirok etadi. ulardan birinchi galda, teri, shilliq pardalar, buyraklar, o‘pka, jigar, taloqni aytib o‘tish mumkin. asosiy ichki muhit suyuqliklari bo`lmish qon, to‘qima suyuqligi, limfa, endolimfa va perilimfa hamda …

2 / 34

qolgan eritrotsitlarning qondan ajratib olinishi va ularning qayta ishlanishi taloq faoliyatiga bog‘liq. limfa tugunlarida oq qon tanachalari rivojlanib yetiladi. bu jarayonda taloq va timus ham ishtirok etadi. qon tizimi faoliyatini boshqarishda maxsus gumaral omillar – eritropoetinlar, leykopoetinlar va trombopoetinlar katta ahamiyatga ega. nerv tizimi ham bu jarayonda ishtirok etadi. qonning asosiy vazifalari nafas oldirish faoliyati. bu faoliyat o‘pkadan to‘qimalarga kislorod yetkazib berish va ularda hosil bo`lgan karbonat angidridni o‘pkaga olib borishdan iborat. kislorod tashilishini eritrotsitlardagi gemoglobin bajaradi. karbonat angidridning tashilishida ham eritrotsitlar katta ahamiyatga ega. ovqatlantirish faoliyati. qonning ovqatlantirish faoliyati oziq moddalarni hazm tizimi a‘zolaridan to‘qimalarga yetkazib berishdan iborat. iste‘mol qilingan ovqat tarkibidagi murakkab polimer moddalar me‘da va ingichka ichakda fermentlar ta‘sirida parchalanib, so‘rilishi mumkin bo`lgan sodda monomer moddalarga aylanadi. glyukoza, fruktoza, galaktoza, aminokislotalar, tuzlar va suvda eruvchi boshqa moddalar qonga so‘riladi. yog‘lar esa asosan limfaga so‘rilib, uning tarkibida qonga quyiladi. uglevodlar asosan energiya manbai bo`lib xizmat qiladi. ularning oz …

3 / 34

h ham ekskretor faoliyatning bir qismi. qon chiqarib tashlanishi zarur bo`lgan moddalarni ajratuv a‘zolariga yetkazib beradi. boshqaruv faoliyati. ma‘lumki, organizmdagi hamma a‘zo va to‘qimalar qonga fiziologik faol moddalar ajratadi. qon bu moddalarno organizm bo‘ylab tashir ekan, gumoral boshqarilishni amalga oshiradi, a‘zolarni o‘zaro bog‘laydi, organizmni bir butun qilib, muhit o‘zgarishlariga moslashtiradi. kreator faoliyat. qonning bu faoliyatini boshqaruv faoliyatining bir qismi deyish mumkin. bu faoliyat qon plazmasi va shaklli elementlarning axborotga ega makromolekulalarni tashishda ishtirok etishidan iborat. bu makromolekulalar tegishli joyga yetkazilgandan keyin oqsil sintezi, hujayralarning bo`linishi va boshqa jarayonlarga ta‘sir ko‘rsatadi. gomeostatik faoliyat. qon suyuqliklar ph i, osmotik bosimi, elektrolit tarkibi, organik moddalar miqdori va boshqa ko‘rsatkichlarning barqarorligini saqlab turadi va hokazo. haroratni boshqarishdagi ishtiroki. hujayra, to‘qimalar faoliyati natijasida uzluksiz ravishda issiqlik hosil bo`lib turadi. bu issiqlikning ko‘p qismi ichki yirik a‘zolarga (jigar, chuqur joylashgan muskullar, yurak) to‘g‘ri keladi. u bevosita tashqi muhitga ajralmaydi. bu a‘zolarning tomirlaridan o‘tayotgan qon ma‘lum darajada …

4 / 34

va undagi muallaq shaklli elementlardan tashkil topgan. qonning bu ikki qismi orasida ma‘lum nisbat saqlanadi. qon hajmining 55%i plazmaga to‘g‘ri keladi, qolgan 45% hajmni shaklli elementlar tashkil qiladi. qonning umumiy hajmidan eritrotsitlarga to‘g‘ri keladigan qismi gematokrit son, deb ataladi. erkaklarda gematokrit son 44-46%, ayollarda – 41-43% bo`ladi. katta odam organizmidagi qonning umumiy miqdori gavda vaznining 6-8%, ya‘ni 4-6 litrni tashkil qiladi. qonning organizmdagi miqdorini bo‘yoqlar yoki radioaktiv moddalar yordamida aniqlash mumkin. masalan, kongorot qonga ma‘lum miqdorda yuboriladi. oz vaqt o‘tishi bilan u qonda tekis taqsimlanadi. endi tomirdan qon olib, unda bo‘yoq konsentratsiyasi aniqlanadi va bo‘yoqning qonda suyulish darajasiga qarab, qon miqdori hisoblab topiladi. organizmdagi qonning hammasi oddiy sharoitda qon tomirlar bo‘ylab harakat qilmaydi. uning bir qismi zahiralarda saqlanadi. qon umumiy miqdorining 20% i jigarda, 16% i taloqda, 10% ga yaqini teri tomirlarida bo`ladi va ma‘lum vaqtgacha qon aylanishida ishtirok etmasligi mumkin. kislorodga ehtiyoj oshganda esa qonning zahiradagi qismi tomirlarga o‘tib, …

5 / 34

g osmotik bosimi ana shu tuzlarga bog‘liq. osmotik bosim deganda suvni tuzlar miqdori kamroq bo`lgan eritmadan yarim o‘tkazgich membrana orqali tuzlar miqdori ko‘proq bo`lgan eritmaga o‘tishini ta‘minlovchi kuch nazarda tutiladi. suvning qon va to‘qima suyuqligidan hujayralarga o‘tishi va ulardan tashqariga chiqishi osmotik bosimga bog‘liq. osmotik bosimning doimiyligi hujayra faoliyatining mo‘tadil bo`lishini ta‘minlovchi zarur shart hisoblanadi. odam qonining osmotik bosimi 7,8 atmosferani (simob ustunining 5600 mm yoki 754 kpa) tashkil qiladi va kam o‘zgaradi. osmotik bosimi qonning osmotik bosimiga teng bo`lgan eritmalar izotonik eritmalar, deyiladi. osmotik bosimi qonnikidan yuqori bo`lgan eritmalar gipertonik eritma, deyiladi. gipertonik eritmada hujayralar ichidagi suv chiqib ketishi natijasida bujmayib qoladi. gipotonik (osmotik bosimi qonnikidan past bo`lgan) eritmalarda hujayralar shishib ketadi. bunga suvning eritmadan hujayra ichiga o‘tishi sabab bo`ladi. onkotik bosim qon plazmasida talaygina miqdorda oqsil va boshqa kolloid holdagi moddalar bor. ular ham osmotik bosim hosil qiladi. qonning kolloidlarga bog‘liq osmotik bosimi onkotik bosim, deyiladi onkotik bosim …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qonning fiziko-kimyoviy xossalari"

toshkent tibbiyot akademiyasi 1-son davolash fakulteti 213-b guruh talabasi nabiyev sardorning normal fiziologiya fanidan mustaqil ishi toshkent tibbiyot akademiyasi 1-son davolash fakulteti 213-b guruh talabasi nabiyev sardorning normal fiziologiya fanidan mustaqil ishi mavzu: organizmning biologik suyuqliklari. qonning fizik-kimyoviy xossalari reja: ichki muhit suyuqliklari fiziologiyasi qon tizimi qonning asosiy vazifalari qon hajmi va tarkibi qonning fizikaviy-kimoviy xossalari qonplazmasi plazma oqsillari va ularning ahamiyati ichki muhit suyuqliklari fiziologiyasi yuqori darajada rivojlangan hayvonlarning hujayralari ular protoplazmasida va atrofidagi suyuqlikda harorat, bosim, vodorod ionlari miqdori, oziq moddalar, kislorod va boshqa moddalar miqdori nisbatan doimiy bo`lgandagina f...

This file contains 34 pages in PPTX format (2.4 MB). To download "qonning fiziko-kimyoviy xossalari", click the Telegram button on the left.

Tags: qonning fiziko-kimyoviy xossala… PPTX 34 pages Free download Telegram