xayol sifatlari, hayolning kengligi va torligi

PDF 27 pages 2.8 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.8 MB

File type PDF

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

hayol suvonqulova parvina hayol sifatlari, hayolning kengligi va torligi mavzu: bajardi:suvonqulova parvina reja: 1.hayol haqida tushuncha 2.hayol jarayonlari va turlari 3.bolalarda hayolning rivojlantirish 4.hayol sifatlari 5.hayolning kengligi va torligi. tayanch iboralar: hayol kengligi: erkin fikrlash, tasavvur kengligi, ijodiy yondashuv, yangilikka ochiqlik. hayol torligi: cheklangan tasavvur, qolipli fikrlash, yangilikka yopiq, stereotipik yondashuv. xayol (arabcha oʻylash, tasavvur qilish) – maʼnaviy hodisa, tafakkur singari bilish jarayonlaridan biri. u insonning ruhiy faoliyatida, muayyan darajaga ega boʻlgan muammoli vaziyat vujudga kelishida hamda uning hal qilinishida ishtirok etadi. binobarin, xavfsizlik ham ruhiy faoliyatning bir turi hisoblanadi. u hayotda inson tomonidan idrok etilmagan tasavvur hamda oʻydagi holatlarning vujudga kelishidan tarkib topadi. xayol muayyan hissiy timsollarga yoki borliqning aniq andozalariga tayanadi. xayol uchun zamon va makon borasida chegara yoʻq. xayol hamisha voqelikdan oldinda yuradi va uni olgʻa yetaklaydi. kashfiyotga olib keluvchi gumon, faraz va sezgi ham xayolsiz boʻlmaydi. boshqacha aytganda, xayol voqelikni mohiyatiga koʻra umumlashgan holda idrok etish …

2 / 27

osfera toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, tasavvurlar, taʼsirlanish, tajribalar ijtimoiy-tarixiy taraqqiyot davomida qaytadan tiklanish orqali xayol mahsuli sifatida saqlanib keladi, degan gʻoyaga asoslanadi. har ikkala tendensiya uygʻunlashuvi orqali ijodiy va tiklovchi xayol farqlanadi. hayol turlari hayol jarayonlari xayol o`zining faolligi va aktivligi bilan xarakterlanadi. shu bilan birga xayol kishini faollikka undovchi kuch, turtki sifatida ham ishlaydi. lekin ayrim hollarda xayol faoliyatning o`rnida, ya`ni soxta faoliyat sifatida harakat qilishi mumkin. odam og`ir ahvolga tushganda, biror masalani echa olmaganda, o`z xatolaridan qochishga harakat qilgan kabi hollarda u foydasiz orzularga, real hayotdan uzoq fantastika olamiga kirib ketishi mumkin. bunday hollarda kishi amalga oshirib bo`lmaydigan ish-harakat rejalarini tuzadi. xayolning bunday turi passiv xayol deb ataladi. passiv xayol ixtiyoriy yoki ixtiyorsiz yuzaga kelishi mumkin. ixtiyoriy ravishda yuzaga keltirilgan, lekin hayot bilan, real hayotdagi faollikka olib kelmaydigan passiv xayol turi shirin xayol deb ataladi. qandaydir quvonchli, yoqimli narsalar haqida shirin xayollarga berilish hammaga xos. ammo inson hayotida shirin xayol …

3 / 27

rga ega. analiz idrok va xotiradek ob`ektning ayrim umumiy belgilarini ajratish va saqlash hamda muhim bo`lmagan belgilardan chetlashish imkoniyatini beradi. analiz va undan keyingi sintez natijasida andaza, etalon hosil qilinadi. shu etalonga suyangan holda tashqi olam, borliq, predmetlar va hodisalar o`rganiladi. analiz va sintez xayol jarayonida boshqacha o`ringa va yo`nalishga ega. chunki xayol jarayonida yangi, avval bo`lmagan obrazlar, tasavvurlar yaratiladi. albatta bunda yangilik va eskilik o`rtasidagi izchillik saqlanib qoladi. xayol jarayonlarida tasavvurlar sintezi turlicha amalga oshiriladi. bolalarda hayolning rivojlanishi ularning psixologik va intellektual taraqqiyotida muhim o‘rin tutadi. hayol bolalarning atrof-muhitni anglashlari, ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirishlari va muammolarni hal qilish malakalarini shakllantirish uchun zarur. hayol bolaning yoshi, tajribasi va bilimlariga qarab bosqichma-bosqich rivojlanadi. bolalarda hayol rivojlanish bosqichlari 1. dastlabki hayol (2-3 yosh) bolalar bu davrda tasavvurlarini real hayotdagi ko‘rgan va eshitgan narsalar asosida shakllantiradi. asosan, tasodifiy va beqaror hayollar shakllanadi. oddiy o‘yinlar orqali atrofdagi narsalarni o‘zlaricha talqin qilishadi. masalan, qoshiqni mashina deb …

4 / 27

ayol inson tafakkurining muhim shakllaridan biri bo‘lib, ijodiy faoliyat, yangilik yaratish va orzu qilish jarayonlarida muhim o‘rin tutadi. hayolning bir nechta asosiy sifatlari mavjud: 1. faollik – hayol inson ongida faol tarzda shakllanadi, yangi tasvir va g‘oyalarni yaratadi. bu, ayniqsa, ijodiy faoliyatda yaqqol namoyon bo‘ladi. 2. erkinlik – hayol cheksiz va erkin bo‘lib, inson istalgan narsani tasavvur qilishi mumkin, hatto real hayotda mavjud bo‘lmagan narsalarni ham. 3. obrazlilik – hayol tasvirlar va obrazlar asosida shakllanadi. inson ongida mavjud bo‘lmagan tasvirlarni yaratish va ularni rivojlantirish hayolning muhim xususiyatidir. 4. mazmunlilik – hayol inson tajribasi, bilimlari va ehtiyojlari asosida shakllanadi. bu, insonning hayotiy tajribasidan kelib chiqqan holda, tasavvur qilingan narsalar real hayotga bog‘liq bo‘lishini anglatadi. 5. maqsadga yo‘naltirilganlik – ba'zan hayol insonning maqsadlari, ehtiyojlari va istaklariga yo‘naltirilgan bo‘ladi. masalan, inson o‘z kelajagini tasavvur qiladi yoki qandaydir muammoni hal qilish uchun yangi g‘oyalar yaratadi. 6. ijodkorlik – hayol insonning ijodiy fikrlash qobiliyatini rivojlantiradi. …

5 / 27

sharoitlarga tez moslasha olish va turli muammolarga ijodiy yechimlar topish. erkin fikrlash – an'anaviy va cheklangan qarashlardan xoli bo‘lish. orzularning serqirraligi – hayotning turli jabhalariga oid boy va rang- barang orzular. masalan: ijodkorlar, yozuvchilar, san’atkorlar va ilm-fan olimlari odatda keng hayolga ega bo‘ladilar, chunki ular yangilik yaratish va mavjud narsalarga yangicha yondashish imkoniyatiga ega. tor hayol — insonning tasavvur va fikrlash doirasi cheklangan, yangilikka yopiq va an'anaviy qarashlarga qattiq bog‘langan holatdir. bunday odamlar odatda yangi g‘oyalar yoki noodatiy yechimlarni qabul qilishda qiynaladilar. tor hayolning asosiy belgilari 1. tasavvurning cheklanganligi yangi va noodatiy g‘oyalarni tasavvur qilish qiyin bo‘ladi. fikrlar odatda mavjud tajriba va an'anaviy qarashlarga asoslanadi. 2. yangi g‘oyalarga qarshilik yangilik va o‘zgarishlarga salbiy munosabatda bo‘lish. odatdagidan farq qiladigan fikr va qarashlarni qabul qilishga tayyor bo‘lmaslik. 3. standart va shablon fikrlash muammolarga doimo oddiy va bir xil yondashuv bilan qarash. an'anaviy va sinovdan o‘tgan usullardan tashqari variantlarni ko‘rmaslik. 4. ijodiy fikrlashning …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xayol sifatlari, hayolning kengligi va torligi"

hayol suvonqulova parvina hayol sifatlari, hayolning kengligi va torligi mavzu: bajardi:suvonqulova parvina reja: 1.hayol haqida tushuncha 2.hayol jarayonlari va turlari 3.bolalarda hayolning rivojlantirish 4.hayol sifatlari 5.hayolning kengligi va torligi. tayanch iboralar: hayol kengligi: erkin fikrlash, tasavvur kengligi, ijodiy yondashuv, yangilikka ochiqlik. hayol torligi: cheklangan tasavvur, qolipli fikrlash, yangilikka yopiq, stereotipik yondashuv. xayol (arabcha oʻylash, tasavvur qilish) – maʼnaviy hodisa, tafakkur singari bilish jarayonlaridan biri. u insonning ruhiy faoliyatida, muayyan darajaga ega boʻlgan muammoli vaziyat vujudga kelishida hamda uning hal qilinishida ishtirok etadi. binobarin, xavfsizlik ham ruhiy faoliyatning bir turi hisoblanadi. u hayotda inson tomonidan id...

This file contains 27 pages in PDF format (2.8 MB). To download "xayol sifatlari, hayolning kengligi va torligi", click the Telegram button on the left.

Tags: xayol sifatlari, hayolning keng… PDF 27 pages Free download Telegram