slayd tayyorlagan "kolloid sistemalarning molekulyar-kinetik va spetsifik xossalari"

PPTX 22 pages 599.9 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 599.9 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

toshkent tibbiyot akademiyasi 113-”b” guruh talabasi eshonqulov sardorning tibbiy kimyo fanidan tayyorlagan slaydi toshkent tibbiyot akademiyasi 113-”b” guruh talabasi eshonqulov sardorning tibbiy kimyo fanidan tayyorlagan slaydi toshkent 2023 mavzu:kolloid sistemalarning molekulyar-kinetik va spetsifik xossalari reja; 1.kolloid sistemalar haqida tushuncha. 2.kolloid sistemalarning molekulyar-kinetik xossalari. 3.kolloid sistemalarning spetsifik xossalari. kolloid eritmalar, z o l l a r –zarrachalarining oʻlchami 1 nm dan 100 nm gacha boʻlgan yuqori dispers sistemalar. kolloid eritmalar gazsimon (tutun, bulut, tuman), suyuq (emulsiyalar) va qattiq (aralashmalar, qattiq kolloid eritmalar, rangli shishalar) holatda boʻladi. kolloid eritmalar mono- va polidispers holatlarda boʻladi. monodispers holatdagi kolloid eritmalar faqat sintetik yoʻl bilan olinishi mumkin. polidispers kolloid eritmalar 2 usulda olinadi: yirikroq zarrachalarni maydalash (dispergatsiya usuli) va molekula yoki ionlardan yirikroq zarrachalar hosil qilish, yaʼni agregatlash (kondensatsiya usuli). dispergatsiya usulida kolloid eritmalar hosil qilish uchun qattiq jism stabilizator bilan birga kukun qilib maydalanadi yoki elektr yohud ultratovush yordamida suyuqlik ichida kukunga aylantiriladi. kolloid …

2 / 22

zollar esa liozollar (yun. lios — suyuqlik) deb ataladi. dispers faza zarrachalari bilan dispersion muhit zarrachalari orasidagi bogʻlanishga qarab, kolloid eritmalar liofob va liofil zollarga boʻlinadi. liofob zollarga dispers platina, kumush, oltingugurt zollari misol boʻla oladi. liofil zollarda esa bu bogʻlanish kuchli boʻladi, ularga oqsil, jelatina, pepsin va yuqori molekulyar moddalarning eritmalari kiradi. kolloid eritmalar sanoat, qishloq xoʻjaligi va tibbiyotda muhim rol oʻynaydi. barcha tirik organizmlar toʻqimalari va hujayralarining asosini tashkil etuvchi oqsil, nuklein kislotalar, kraxmal, glikogen kabi moddalar kolloid eritmalar holida uchraydi. tuproqning unumdorligi uning kolloid eritmalar xrlidagi qismining fizik-kimyoviy xossalariga, sement, chinni, keramika, sir va boʻyoqlar sifati ularning disperelik darajasi hamda kolloid eritmalarning xossalariga bogʻliq. kolloid eritmalar charm, qogʻoz, gazlama, sunʼiy ipak, oziq-ovqat va boshqa sanoat tarmoqlarida ham keng qoʻllaniladi. kolloid eritmalarning molekulyar kinetik xossalari kolloid sistemalarning molekulyar kinetik xossalaridan eng muҳimlari qatoriga kolloid zarrachalarning diffuziyalanishi, broun xarakati, kolloid eritmalarning osmotik bosimi va sedimentastiya xossalari kiradi. broun xarakati. …

3 / 22

va smoluxovskiy broun xarakatining tezligi emas, ularning o’rtacha siljishi oralig’i∆x2, diffuziya koeffistenti d va siljish vaqti ∆t o’rtasidagi bog’liqlikni aniqladi. ∆x2 = 2d*∆t (1); d = (rt)/ (na) * 1 / (6 π r η) (2) agar d (2) ni (1) qo’ysak u xolda∆x2=1/3*(rt)/(nπrη)*∆t kelib chiqadi. tenglamadagi n dan boshqa barcha kattaliklarni tajribadan topish va ulardan foydalanib n (avagadro soni) ni xisoblab chiqarish mumkin. perren tajribalar asosida avagadro soni 6,85 * 1023 ekanligini topdi. broun harakatini yanada batafsil va chuqur tekshirish natijasida fluktuatsiyalar nazariyasi yaratildi. fluktuatsiya deganda, ayni sistemaning zichlik, konsentratsiya va boshqa parametr qiymatlarining o’rtacha muvozanat qiymatlaridan chetga chiqish hodisasi tushuniladi. masalan, svedberg ma’lumotlariga ko’ra oltin zolining 1000 nm3 hajmida dispers faza zarrachalarining o’rtacha soni 1,545 ga teng. lekin ayrim vaqtlarda bu qiymat 0 bilan 7 orasida bo’ladi. o’rtacha qiymatdan chetga chiqishning sababi shundaki, zarrachalarning betartib harakati natijasida sistemaning mikrohajmiga kelib qoladigan zarrachalar soni ba’zan ko’p, ba’zan esa kam …

4 / 22

kund ichida zarracha o’z harakat yo’lini 1023 marta o’zgartiradi dispers sistemalarning optik xossalarini o’rganish natijasida kolloidlarning tuzilishi, kolloid zarrachalarning o’lchamlari, ularning shakli va kolloid eritma konsentratsiyasiga oid masalalar yoritib boradi. ayniqsa kolloidlarning optik xossalari bilan ularning molekulyar-kinetik xossalarini birgalikda tekshirish ajoyib samaralarga olib keladi. kolloidlarning diffuziyasi. kolloid eritmalardagi zarrachalarning hajmi va massasi molekulyar (chin) eritmalardagi zarrachalar massasidan bir necha marta katta bo’lganligi uchun kolloid eritmadagi zarrachalarning issiqlik harakati tezligi va demak, diffuziya tezligi ham kichik bo’ladi. kolloid eritmalardagi diffuziya tezligi bilan zarrachalarning o’lchamlari orasidagi bog’lanishni dastlab rus olimi i.g.borshchov topgan. bu olim diffuziya tezligi zarracha radiusiga teskari proporsional ekanligini ko’rsatdi (1869 y). kolloid sistemalarning optik xossalari kolloid zarrachalarning xossalariga bog’liq. shuning uchun kolloid sistemalarning optik xossalarini o’rganishda, ulardagi zarrachalarning o’lchamini, shaklini va tuzilishini bilish kerak. zarrachaning siljishi broun harakatining qanchalik sust yoki tez bo’layotganligi haqida fikr yuritishga imkon beradi. kolloid zarracha yo’lining ma’lum vaqt ichida o’zgarishi zarrachaning siljishi deyiladi. 1905 …

5 / 22

shisha va kristallarga. yorug’likni qaytarish va sindirish mikrogeterogen sistemalarda kuzatiladi. kolloid dispers va dag’al dispers sistemalar yorug’lik nuri bilan yoritilganda, dispers faza zarrachalari tushayotgan yorug’lik nurni yoyib yuboradi agar jismga tushayotgan nurning to’lqin uzunligi jism zarrachalarining o’lchamlariga qaraganda ancha kichik bo’lsa, yorug’lik jismdan qaytadi. kolloid sistemalar yorug’lik nurlarni tarqatadilar. dispers sistemadan intensiv yorug’lik nuri o’tkazib, sistemaga yorug’lik nuri yo’nalishiga nisbatan biror burchak bilan qaraganida sistema ichida yorug’ konusni ko’ramiz. bu hodisani avval m.faradey (1857), so’ngra tindal’ tekshirgan (1869). shuning uchun bu hodisa faradey-tindal’ effekti deb ataladi. faradey-tindal’ effektini ko’rish uchun to’rt qirrali shisha idishga (kyuvetaga) dispers sistema solinadi-da qora parda oldiga quyilib proyeksion fonar bilan yoritiladi dispers sistemalarning optik xossalarini o’rganish natijasida kolloidlarning tuzilishi, kolloid zarrachalarning o’lchamlari, ularning shakli va kolloid eritma konsentratsiyasiga oid masalalar yoritib boradi. ayniqsa kolloidlarning optik xossalari bilan ularning molekulyar-kinetik xossalarini birgalikda tekshirish ajoyib samaralarga olib keladi. e’tiboringiz uchun rahmat. image2.png image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "slayd tayyorlagan "kolloid sistemalarning molekulyar-kinetik va spetsifik xossalari""

toshkent tibbiyot akademiyasi 113-”b” guruh talabasi eshonqulov sardorning tibbiy kimyo fanidan tayyorlagan slaydi toshkent tibbiyot akademiyasi 113-”b” guruh talabasi eshonqulov sardorning tibbiy kimyo fanidan tayyorlagan slaydi toshkent 2023 mavzu:kolloid sistemalarning molekulyar-kinetik va spetsifik xossalari reja; 1.kolloid sistemalar haqida tushuncha. 2.kolloid sistemalarning molekulyar-kinetik xossalari. 3.kolloid sistemalarning spetsifik xossalari. kolloid eritmalar, z o l l a r –zarrachalarining oʻlchami 1 nm dan 100 nm gacha boʻlgan yuqori dispers sistemalar. kolloid eritmalar gazsimon (tutun, bulut, tuman), suyuq (emulsiyalar) va qattiq (aralashmalar, qattiq kolloid eritmalar, rangli shishalar) holatda boʻladi. kolloid eritmalar mono- va polidispers holatlarda boʻladi. monodispe...

This file contains 22 pages in PPTX format (599.9 KB). To download "slayd tayyorlagan "kolloid sistemalarning molekulyar-kinetik va spetsifik xossalari"", click the Telegram button on the left.

Tags: slayd tayyorlagan "kolloid sist… PPTX 22 pages Free download Telegram