bitlar (anoplura)

PPTX 22 pages 12.5 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 12.5 MB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

o`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi toshkent tibbiyot akademiyasi o`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi toshkent tibbiyot akademiyasi 1-son davolash fakulteti 114-”a” guruh talabasi xatamov samirning biologiya fanidan tayyorlagan mustaqil ishi bitlar (anoplura) bitlar faqat sutemizuvchilar sinfi vakillarida parazitlik qilib yashaydigan qon so`ruvchi ektoparazitlardir. turlar soni 150 tagacha boradi. og`iz aparati sanchib-so`ruvchi tipda tuzilgan bo`lib, terini jarohatlaydi va qonni so`radi. so`lagi tarkibida qonni ivishiga yo`l qo`ymaydiga modda bo`ladi. bitlarning tuxumlari – sirkalar deyiladi. bitlar turkumiga 3ta oila kiradi: gemotopidalar tikanli bitlar pedikulalilar odamda bitlarning 3 turi parazitlik qiladi: bosh biti qov biti kiyim biti qov biti (phthirus pubis) odam badanining tukli joylarida ya`ni soqoli, qovda, qosh-kipriklar orasida yashaydi. uning so`lagi gemoglabinni parchalaydi va u chaqqan joy ko`karib qoladi. u odamda ftirioz degan kassalikni qo`z- g`atadi. o`rin-ko`rpa, ichki kiyim va boshqa buyumlar or- qali odamdan-odamga o`tadi. bosh biti sochda yashab o`z sirkalarini sochga, kiyim biti esa kiyimlarning choklarida yashaydi va shu yerga sirkalarini …

2 / 22

allikni oldini olish uchun pedikulyozni yo`qotish kerak. buning uchun kiyimlar va ko`rpalar 98 haroratda bug` bilan ishlanadi. burga (aphaniptera) burgalarning turi 1500 tagacha bo`lib, hammasi obligat gemotafag hisoblanadi. ular odamda uchraydigan og`ir transmissiv kasalliklarni tarqatadi. odam burgasini orqa oyoqlari yaxshi rivojlangan bo`lib 9 sm balandlikka va 32 sm masofaga sakraydi. odam burgasi (pulex irritans) bir kunda kamida 1 marta qon so`radi. ular faqat bir turdagi organizmda emas balki, 1turdan 2 turga va odamga ham o`tishi mumkin. burrgalar o`lat (chuma) va tulyaremiya qo`zg`atuvchilarini tarqatadi. o`lat tabiiy manbali fakultativ transmissiv kasallik hisoblanadi. bu kasallik bilan og`rigan bemor 3-4 kun ichida o`ladi. bu kasallik 2xil yo`l bilan yuqadi: burgalar orqali mexanik yo'l bilan, masalan: bemor bilan yaqin aloqada bo'lganda, bemoming chiqindilari, buyumlari orqali va hatto havo tomchilari orqali ham o'lat kasalligi yuqishi mumkin. chivinlar chivinlar guruhining bir qancha oilasi bo'lib, tibbiyotda ahamiyatga ega bo'lgani culicidaelar oilasiga mansub chivinlardir. oila 2000 turni o'z ichiga …

3 / 22

sariq isitma kasalligini tarqatadi. chivinlarning lichinkalariga qarshi kurashishda xo`jalik maqsadlari uchun keraksiz bo`lgan kichikroq suv havzalari tuproq bilan ko`mib tashlanadi. baliq boqilmaydigan suv havzalari kimyoviy moddalar solinadi va neftlanadi. hozirda kurashning biologik usuli rivojlanmoqda. lichinka va g`umbaklari bor suv havzalarida ular bilan ozuqlanadiga gambuziya balig`i ko`paytirilmoqda. iskabtoparlar tibbiyotda iskabtopar chivinlarning phlebotomus pappatasil turi katta ahamiyatga ega. chunki ular teri va vistseral leyshmoniozni hamda pappatachi isitmasi degan og'ir kasalliklaming o'ziga xos tashuvchisidir. yashash joyi yevropaning janubi, o'rta va janubiy osiyo hamda shimoliy afrikadir. iskabtoparlar obligat qon so'ruvchi hasharotlar bo'lib, odatda, odam va hayvonlarga tunning issiq va dim paytlarida hujum qiladi. qonni faqat urg'ochilari so'radi. otalangan urg'ochilari tuxum qo'yishdan awal albatta qon so'nshi kerak, keyingina tuxumlari rivojlanadi. pashshalar mamlakatimizda keng tarqalgan bozor pashshasi musca sorbens hisoblanadi. ular buzilayotgan go'shtlar, meva shiralari, sutli mahsulotlar bilan oziqlanadi. agarda terida qon, limfa chiqib turgan jarohatlar bo'lsa, ular bilan ham oziqlanishi mumkin. kuzgi pashshaning (stomoxys calcitrans) …

4 / 22

tirik to'qimalar bilan oziqlanib, o'ziga yo'llar ochadi va to'qimalarni suyakkacha yeb boradi. volfrat pashshasi mamlakatimizning o'rta va janubiy qismida uchraydi. ular miaz kasalligini keltirib chiqaradi. uy pashshasi (musca domestica) aholi turar joylari, tomorqadagi binolarda, molxonalarda yashaydi. pashshalar, ayniqsa, oshqozon-ichak kasalligini, ich terlama, ichburug' kasalliklarini tarqatishda katta rol o'ynaydi. pashsha sil kasalini, kuydirgi, vabo kasalliklarini ham tarqatadi. bundan tashqari, pashshalar gelmintlar tuxumini, odamda parazitlik qiladigan sodda hayvonlaming sista- larini tashib yuradi. demak, uy pashshasi bir qancha yuqumli kasalliklaming chaqiruvchilarini mexanik usulda tarqatadi. ozuqa yoki suv bilan yutib yuborilgan uy pashshalarining lichinkalari ichak miazlariga sababchi bo'ladi. bu holda ular ichak epiteliyalari bilan oziqlanadi. so`nalar so'nalarning bir necha turi odamda yashashi mumkin. oshqozon, teri va bo'shliq so'nalari shular jumlasiga kiradi. oshqozon so'nalaridan eng ko'p tarqalgani otda parazitlik qiladigan oshqozon so'nasi (castrophilus intestinalis) hisoblanadi. oshqozon so'nasining lichinkasi chaqirgan miaz kasalligi shu otlarga qarab turadigan odamda ham uchrashi mumkin. bu holda parazitlar ko'pincha odam terisida …

5 / 22

vonlar odatda, zaharli hayvonlar ikkita katta guruhga ajratiladi: 1. birlamchi zaharli hayvonlar yoki faol zaharli hayvonlar. 2. ikkilamchi zaharli hayvonlar yoki nofaol zaharli hayvonlar. faol zaharli hayvonlarga maxsus zaharli bezlari yoki hujayralari bo'lgan hayvonlar kirib, ular zaharli modda - toksin ishlab chiqaradi va boshqa organizmga toksinlarini kiritish uchun maxsus jarohatlaydigan apparatiga ega bo'ladi. nofaol zaharlilarga ayrim a'zolarida yoki to'qimalarida metobolizmning toksik mahsulotlari to'planadigan hayvonlar kiradi. bunday gumhga mansub hayvonlar iste'mol qilinganda zaharlanish ro'y beradi. yana shunday hayvon turlari mavjudki, ularda zaharli bezlari bo'lgani bilan jarohatlaydigan apparatiga ega emas. bunday zaharli hayvonlar oraliq holatni egallaydi. zaharli hayvonlarning zaharlari va zaharli moddalari toksik faolligi jihatidan bir-biridan farq qiladi. ayrim zaharli moddalarda neyrotoksinlar ko'proq bo'lib, nerv sistemasi- ga ta'sir etsa, boshqalarida gemorraginlar, miotoksinlar ko'proq bo'lishi mumkin va ular qon, muskul sistemalarini zaharlaydi. qoraqurt zahari bilan ko'zoynakli ilon (kapcha ilon - kobra) zahari bir xil - neyrotoksin bo'lib, asab tizimiga ta'sir ko'rsatadi. dengiz iloni …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bitlar (anoplura)"

o`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi toshkent tibbiyot akademiyasi o`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi toshkent tibbiyot akademiyasi 1-son davolash fakulteti 114-”a” guruh talabasi xatamov samirning biologiya fanidan tayyorlagan mustaqil ishi bitlar (anoplura) bitlar faqat sutemizuvchilar sinfi vakillarida parazitlik qilib yashaydigan qon so`ruvchi ektoparazitlardir. turlar soni 150 tagacha boradi. og`iz aparati sanchib-so`ruvchi tipda tuzilgan bo`lib, terini jarohatlaydi va qonni so`radi. so`lagi tarkibida qonni ivishiga yo`l qo`ymaydiga modda bo`ladi. bitlarning tuxumlari – sirkalar deyiladi. bitlar turkumiga 3ta oila kiradi: gemotopidalar tikanli bitlar pedikulalilar odamda bitlarning 3 turi parazitlik qiladi: bosh biti qov biti kiyim biti qov biti (phth...

This file contains 22 pages in PPTX format (12.5 MB). To download "bitlar (anoplura)", click the Telegram button on the left.

Tags: bitlar (anoplura) PPTX 22 pages Free download Telegram