axborot tizimlari xavfsizligi asoslari

DOCX 14 pages 21.4 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 21.4 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

710-23 guruhdan fatidinova dildora akademik yozuv fanidan 4,5,6-topshiriq ishi. 4-mustaqil ta’lim: axborot xavsizligi. tatu farg’ona filialli sirtqi bo’lim yo’nalishi kampyuter injinirlegi 710-23 guruhdan fatidinova dildora. ___________________________________________________ annotatsiya mаzkur o‘quv qo‘llanma 60610200-axborot tizimlari va texnologiyalari tа‘lim yo‘nаlishi talabalari uchun o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta‘lim vazirligi tomonidan tasdiqlangan ―axborot xavfsizligi asoslari‖ namunaviy fan dasturiga muvofiq tuzilgan. o‘quv qo‘llаnmаda ―axborot tizimlari xavfsizligi‖ fanining mazmuni, axborot xavfsizligining predmeti, audit moxiyati, uning maqsadi va vazifalari, axborot xavfsizligini ta‘minlashning asosiy tushunchalari, taxdidlar, himoya usullari, axborot xavfsizligini ta‘minlashning asosiy dasturiy va texnik vositari haqiqa yozilgan. "axborot xavfsizligi" tushunchasi axborotni ruxsatsiz kirish, foydalanish, oshkor qilish, buzish, o'zgartirish, tadqiq qilish, yozib olish yoki yo'q qilishning oldini olish amaliyotidir¹. ushbu universal kontseptsiya ma'lumotlar qanday shaklda bo'lishidan qat'iy nazar (masalan, elektron yoki, jismoniy) amal qiladi¹. axborot xavfsizligini ta'minlashning asosiy maqsadi ma'lumotlarning konfidensialligi, yaxlitligi va mavjudligini muvozanatli, qo'llashning maqsadga muvofiqligini hisobga olgan holda va tashkilot faoliyatiga hech qanday zarar yetkazmasdan …

2 / 14

sohasida quyidagi kalit so'zlar katta ahamiyatga ega: 1. **axborot xavfsizligi**: axborotni ruxsatsiz kirish, foydalanish, oshkor qilish, buzish, o'zgartirish, tadqiq qilish, yozib olish yoki yo'q qilishning oldini olish amaliyotidir¹. 2. **konfidensiallik**: ma'lumotlarning maxfiy saqlanishi va unga ruxsatsiz kirishning oldini olish¹. 3. **yaxlitlik**: ma'lumotning asl holatiga mosligi, ya'ni uning buzilmasligi yoki o'zgartirilmasligi¹. 4. **mavjudlik**: ma'lumotning doimiy mavjud bo'lishi va kerakli vaqtda ulash imkoniyati¹. 5. **rad etishning imkonsizligi**: har qanday murosaga yo'l qo'yishning oldini olish¹. 6. **kibernetika**: axborot xavfsizligi sohasida kiber xavfsizlik muhim bo'lib, bu axborot tizimlarning zaifligi mamlakat xavfsizlik tizimiga bevosita ta'sir qiladi². 7. **axborot kompyuter**: axborotni elektron shaklda saqlash, qayta ishlash, uzatish va boshqa amallar uchun foydalaniladigan kompyuter tizimlari². 8. **axborot tizimlar**: axborotni saqlash, uzatish, qayta ishlash va boshqa amallar uchun tuzilgan tizimlar². bu kalit so'zlar axborot xavfsizligi sohasida muhim bo'lib, ularning to'g'ri tushunilishi va qo'llanilishi axborot xavfsizligini ta'minlashda muhim ahamiyatga ega. asosiy qism axborot xavfsizligi – tasodifiy va atayin qilingan …

3 / 14

hujjatlashtirilgan axborot, bosma, audio, audiovizual hamda boshqa xabarlar va materiallar; hujjatlashtirilgan axborot – identifikatsiya qilish imkonini beruvchi rekvizitlari qo‗yilgan holda moddiy jismda qayd etilgan axborot; maxfiy axborot – foydalanilishi qonun hujjatlariga muvofiq cheklab qo‗yiladigan hujjatlashtirilgan axborot. ushbu ta‘rif o‗zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining «o‗zbekiston respublikasi prezidentining «milliy axborot resurslarini muhofaza qilishga doir qo‗shimcha chora-tadbirlar to‗g‗risida» 2011-yil 8-iyuldagi pq–1572-son qarorini amalga oshirish choratadbirlari haqida»gi 2011-yil 7-noyabr 296sonli qarorida quyidagicha ifodalangan: maxfiy axborot – o‗zbekiston respublikasi qonun hujjatlariga muvofiq foydalanish cheklangan, davlat sirlariga mansub axborot mavjud bo‗lmagan hujjatlashtirilgan axborot. konfedensial axborot – hujjatlashtirilgan axborot, undan foydalanish qonun hujjatlariga muvofiq chegaralanadi. saqlash, o‗zgartirish, uzatish va ma‘lum maqsadlar uchun foydalanish obyekti bo‗lgan tevarak olam haqidagi ma‘lumotlarni, keng ma‘noda axborot deb tushunish mumkin. bu tushunchaga ko‗ra inson, uning hayot tarziga va harakatlariga ta‘sir etuvchi doimiy o‗zgaruvchi axborot maydoni ta‘sirida bo‗ladi. axborot o‗z tavsifiga ko‗ra siyosiy, harbiy, iqtisodiy, ilmiy-texnik, ishlab chiqarishga yoki tijoratga oid hamda maxfiy, konfedensial …

4 / 14

tlari to‗g‗risida»gi qonunida axborot xavfsizligi axborot borasidagi xavfsizlik deb belgilangan va u axborot sohasida shaxs, jamiyat va davlat manfaatlarining himoyalanganlik holatini anglatadi. axborot sohasida shaxs manfaatlari fuqarolarning axborotdan foydalanishga doir konstitutsiyaviy huquqlarini amalga oshishida, qonunda taqiqlanmagan faoliyat bilan shug‗ullanishida hamda jismoniy, ma‘naviy va intellektual rivojlanishda axborotlardan foydalanishlarida, shaxsiy xavfsizlikni ta‘minlovchi axborot himoyasida namoyon bo‗ladi. axborot sohasida jamiyat manfaatlari bu sohada shaxs manfaatlarini ta‘minlashda, demokratiyani mustahkamlashda, ijtimoiy huquqiy davlatni qurishda, ijtimoiy hamjihatlikni qo‗llab-quvvatlashda o‗z aksini topadi. axborot sohasida davlat manfaatlari milliy axborot infrastrukturasining rivojlanishiga sharoitlar yaratishda, axborot olish sohasida shaxs va fuqarolarning konstitutsiyaviy huquq va erkinliklarini amalga oshishida, o‗zbekistonning hududiy birligini, suverenitetini va konstitutsiyaviy tuzumining mustahkamligini, siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy barqarorligini ta‘minlash maqsadida axborotdan foydalanishda, qonuniylik va huquq tartibotni qat‘iy amalga oshishida, o‗zaro tenglik va o‗zaro manfaatdorlikdagi xalqaro hamkorlikni rivojlantirishda ifodalanadi. axborot xavfsizligi – ko‗p qirrali faoliyat sohasi bo‗lib, unga faqat tizimli, kompleks yondashuv muvaffaqiyat keltirishi mumkin. ushbu muammoni hal etishda …

5 / 14

olish ta‘minlangan bo‗ladi; – foydalanish huquqlariga (mualliflikka) ega barcha foydalanuvchilar axborotdan foydalana olishliklari. ta‘kidlash joizki, ayrim faoliyat sohalari (bank va moliya institutlari, axborot tarmoqlari, davlat boshqaruv tizimlari, mudofaa va maxsus tuzulmalar) ularda ko‗riladigan masalalarning muhimligi va xarakteriga ko‗ra, ularning axborot tizimlari faoliyati ishonchliligiga nisbatan yuqori talablar va xavfsizlik bo‗yicha maxsus choralar ko‗rilishini talab etadi. axborot xavfsizligining milliy xavfsizlik tizimidagi o‗rni. xxi asrda shaxs, jamiyat va davlat taraqqiyotida axborot resurslari va texnologiyalarining rolini ortishi natijasida o‗zbekistonda fuqarolik jamiyatini axborotlashtirilgan jamiyat sifatida qurish masalasini hal etish bilan birga quyidagi omillar milliy xavfsizlikni ta‘minlash tizimida axborot xavfsizligining yetakchi o‗rin egallashini belgilaydi: – milliy manfaatlar, ularga tajovuz va ularni bu tajovuzlardan himoyalash axborot va axborot sohasi orqali ifodalanadi, amalga oshiriladi. – inson va uning huquqlari, axborot va axborot tizimlari hamda ularga egalik qilish – bu nafaqat axborot xavfsizligining asosiy obyektlari, balki xavfsizlik sohasidagi barcha xavfsizlik obyektlarining asosiy elementlari hamdir; – axborot yondashuvidan asosiy ilmiy-amaliy …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "axborot tizimlari xavfsizligi asoslari"

710-23 guruhdan fatidinova dildora akademik yozuv fanidan 4,5,6-topshiriq ishi. 4-mustaqil ta’lim: axborot xavsizligi. tatu farg’ona filialli sirtqi bo’lim yo’nalishi kampyuter injinirlegi 710-23 guruhdan fatidinova dildora. ___________________________________________________ annotatsiya mаzkur o‘quv qo‘llanma 60610200-axborot tizimlari va texnologiyalari tа‘lim yo‘nаlishi talabalari uchun o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta‘lim vazirligi tomonidan tasdiqlangan ―axborot xavfsizligi asoslari‖ namunaviy fan dasturiga muvofiq tuzilgan. o‘quv qo‘llаnmаda ―axborot tizimlari xavfsizligi‖ fanining mazmuni, axborot xavfsizligining predmeti, audit moxiyati, uning maqsadi va vazifalari, axborot xavfsizligini ta‘minlashning asosiy tushunchalari, taxdidlar, himoya usullari, axborot xavfsi...

This file contains 14 pages in DOCX format (21.4 KB). To download "axborot tizimlari xavfsizligi asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: axborot tizimlari xavfsizligi a… DOCX 14 pages Free download Telegram