sovuq urush aqsh va sovet ittifoqi: temir parda bilan ajratilgan lidyerlar

PDF 16 pages 511.5 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 511.5 KB

File type PDF

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

sovuq urush aqsh va sovet ittifoqi: temir parda bilan ajratilgan lidyerlar. reja: 1. xx asrning 2-yarmida xalqaro munosabatlar. 2. dunyo siyosatida markazga intilish tendensiyalari. 3. ko’p qutbli dunyo chizgilari. 4. sotsializm yemirilishining sabablari va oqibatlari. 1. xx asrning 2-yarmida xalqaro munosabatlar. xx asrning 2-yarmidagi xalqaro munosabatlar tarixini to‘laligicha ikki yirik bosqichga bo‘lsa bo‘ladi: “sovuq urush” davrida ikki qutbli dunyoviy tartibning shakllanishi (40-yillarning 2-yarmi 70-yillar) va “sovuq urush”i tugagandan so‘ng ko‘p qutbli dunyoviy tartibni tasdiqlashishi (80-90-yillar). 1) “sovuq urush”ning boshlanishi va 50-70 yillarning 1-yarmida ikki qutbli dunyoviy tartibning shakllanishi. ikkinchi jahon urushi jahon sahnasida mavjud sharoitni o‘zgartirib yubordi. aqsh va sssr boshchiligidagi ikki harbiy-siyosiy bloklar- nato va varshava shartnomasining qarama- qarshiligi xalqaro munosabatlarning 2 qutbli shaklini vujudga keltirdi. ikki bloklar orasidagi nizo dunyo miqyosidagi mafkuraviy, siyosiy va harbiy qaramaqarshiliklarning jamiyat namunasining qarshisidagi aksi edi. sssr va aqsh o‘rtasidagi nizo “sovuq urush” – ikki qudratli davlatlarning mafkuraviy kurashi va geosiyosiy qarama-qarshiliklari natijasida …

2 / 16

uchun anglo-amerika ittifoqini tuzishga chaqirdi. sovet ittifoqi o‘z navbatida natsizm bilan kurashishda va xalqaro sahnada dunyoviy sotsialistik tizimni yaratishdagi mavqeini mustahkamlashdagi yutuqlarini ko‘rib chiqardi. g‘olib davlatlarning qattiq qarama-qarshiligi natijasida 1947-1949 yillarda okkupatsion germaniyasida ikki davlat - germaniya demokratik respublikasi (gdr) va germaniya federativ respublikasi (gfr)ni paydo bo‘lishiga olib keldi. dunyoning bo‘linishi aniq chizgilarni oldi. keyingi yillarda aqsh boshchiligidagi g‘arb mamlakatlari sovet ittifoqi munosabatida “kuchlar mavqeidan” siyosat o‘zaniga doir bir necha tadbirlar o‘tkazishdi. ular ichida eng muhimi dunyo bo‘ylab “kommunizmga qarshi salib yurishi” ga boshchilik qilgan trumen doktrinasi (1947 yil) yevropa mamlakatlariga iqtisodiy yordam dasturi - marshall rejasining tadbiq etilishi (1948-1952 yy), atlantika harbiy siyosiy bloki - nato (1949 y)ning tuzilishi va shunga o‘xshash osiyodagi bloklar (seato, sento, anzyus) shular jumlasidan. dunyoviy antikommunizmning qurilishi bevosita urushdan so‘ng iqtisodiy va harbiy-siyosiy munosabatlarda eng qudratli sanalib aqshga asoslangan edi. amerikalik boshliqlar ikkinchi jahon urushi tugashining 1- kunlaridan aqshning dunyo hamjamiyatidagi ildam o‘rnini mustahkamlashga …

3 / 16

lardi. o‘sha yillarda mashhur gazeta magnati g.lyus “urush tugashi aqshga shu darajada ta’sir ko‘rsatadiki, natijada amerika asri keladi” g‘oyasi bilan chiqdi. “amerika asri” xx asrning 2-yarmida dunyo sahnasida amerika siyosatining shiori bo‘ldi. biroq, aqsh o‘zining harbiy va siyosiy qudrati bilan urushdan so‘nggi dunyoda yagona yo‘lboshchi bo‘la olmadi. xalqaro darajada aqsh, o‘z ta’siri ostidagi hududlarga aralashadigan begonalar bilan qattiq kurashadigan boshqa mavjud yirik davlat sssr bilan hisoblashishga majbur edi. sovet ittifoqi urushdan qudratli harbiy-siyosiy davlat bo‘lib chiqdi va aqsh kabi eng qudratli davlat bo‘lishga harakat qilardi. gitler germaniyasini yengishda muhim rol uynagan. sovet ittifoqi dunyoda o‘zining ta’siri va obro‘sining oshishiga erishdi. urushdan keyingi tartibga solish natijasida sharqiy yevropa (bolgariya, chexoslovakiya, vengriya, polsha, albaniya va yugoslaviya) va osiyodagi (xitoy, vyetnam, kxdr va boshqalar) mamlakatlarning bir guruhi sssr ta’siriga tushib qoldi. dunyoviy sotsialistik tizim shakllanishiga zamin yaratildi va bunga 60 yillarda kuba ham qo‘shildi. sssr va boshqa sotsialistik mamlakatlar tobe xalqlar va davlatlarda …

4 / 16

iriktirish va natoning harbiy hujumidan himoyalanish uchun 1955 yil mayida varshavada sssr va sharqiy yevropa sotsialistik davlatlari polshava chexoslovakiya, ruminiya, bolgariya, vengriya, albaniya (1968 yil shartnomani 1 tomonlama denansatsiya qildi) bilan do‘stlik, hamkorlik va o‘zaro yordam haqidagi shartnoma asosida mavjud varshava harbiy pakti dunyo miqyosidagi kuchlar muvozanatini saqlashda muhim rol uynadi. shunday qilib 50-yillar boshlaridagi mafkuraviy siyosiy va harbiy-siyosiy munosabatlar dunyoviy kenglik ikki qarama-qarshi qismga ajratilgan edi. shu bilan birga ikki tizimning har biri o‘zini xalqlarning umid va qiziqishlarini ifodalovchi va himoyalovchi hisoblar, ayniqsa, o‘zining g‘alabasini to‘liq va qarama-qarshi tomonning halokati muqarraligini asoslar edi. o‘z holatining g‘oyaviy asosini ishlab chiqib aqsh o‘zini ozod dunyo himoyachisi deb sssr o‘z navbatida dunyo demokratiya va sotsializm tayanchi deb e’lon qildi. “sovuq urush” qudratli davlatlar orasidagi ishonchsizlik qurollanish poygasining tezlashishi, harbiy bloklar yaratilishi xalqaro munosabatlarda harbiy kuchlarning ishlatilishi, janjalli savollarni kelishuv asosida hal qilishdan bosh tortish va boshqalar bilan ta’riflanadi. sssr va aqsh o‘rtasidagi …

5 / 16

biror davlatning olishi boshqa tomonning mag‘lubiyati hisoblanadi. ikki qudratli davlatlar va ularning bloklarining bosh harakatlanuvchi asoslardan biri o‘zining xavfsizligini ta’minlash edi. ayniqsa, ikki tomonning diqqat markazida harbiy qudrat oshirish turardi. xalqaro munosabatlarning rivojlanishi qurollanish poygasining tezlanishi bilan bog‘liq bo‘lib, odamzot taqdiriga katta xavf tug‘dirgani uchun dunyoning ilg‘or mamlakatlarining kuchlaridan jiddiylikni talab etardi. biroq, dushman bloklarning boshchiligida urushlardan keyingi dunyo adashgan ikki qutblilikka sig‘mas edi. bundan tashqari keyingi o‘n yilliklarda, ayniqsa, 60-yillardan boshlab uni ko‘pgina omillar buzardi. ikkinchi jahon urushidan keyingi jarayonlar kolonial imperiyalarning yemirilishi va ko‘pgina yangi mustaqil har xil g‘oyaviy va siyosiy yo‘nalishlarga ega davlatlarning tashkil topishi muhim ahamiyat kasb etadi. asosan dunyo uch xil turli dunyolarga: 1-kapitalistik, 2-sotsialistik, 3-rivojlanuvchi, iqtisodiy taraqqiyot bosqichi bir-biridan farq qiluvchi dunyolarga bo‘lingan edi. 3. ikkinchi jahon urushi afrika va osiyo davlatlarining ichki taraqqiyotida chuqur va bir necha o‘zgarishlarga olib keldi. birinchi jahon urushidek bu davlatlar xalqlari ixtiyorsiz jang qiluvchi davlatlar tomonidan urushganlar. masalan, …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sovuq urush aqsh va sovet ittifoqi: temir parda bilan ajratilgan lidyerlar"

sovuq urush aqsh va sovet ittifoqi: temir parda bilan ajratilgan lidyerlar. reja: 1. xx asrning 2-yarmida xalqaro munosabatlar. 2. dunyo siyosatida markazga intilish tendensiyalari. 3. ko’p qutbli dunyo chizgilari. 4. sotsializm yemirilishining sabablari va oqibatlari. 1. xx asrning 2-yarmida xalqaro munosabatlar. xx asrning 2-yarmidagi xalqaro munosabatlar tarixini to‘laligicha ikki yirik bosqichga bo‘lsa bo‘ladi: “sovuq urush” davrida ikki qutbli dunyoviy tartibning shakllanishi (40-yillarning 2-yarmi 70-yillar) va “sovuq urush”i tugagandan so‘ng ko‘p qutbli dunyoviy tartibni tasdiqlashishi (80-90-yillar). 1) “sovuq urush”ning boshlanishi va 50-70 yillarning 1-yarmida ikki qutbli dunyoviy tartibning shakllanishi. ikkinchi jahon urushi jahon sahnasida mavjud sharoitni o‘zgartirib yubordi....

This file contains 16 pages in PDF format (511.5 KB). To download "sovuq urush aqsh va sovet ittifoqi: temir parda bilan ajratilgan lidyerlar", click the Telegram button on the left.

Tags: sovuq urush aqsh va sovet ittif… PDF 16 pages Free download Telegram