qimmatli qog‘ozlar va birja savdosi

DOCX 10 pages 34.4 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 34.4 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

9-mavzu. qimmatli qog’ozlar va birja savdosi reja: 1. birja tushunchasi, uning turlari, shakllari va faoliyat yo‘nalishlari 2. birja faoliyatining obyektlari va subyektlari 3. birja bitimlari tushunchasi va xususiyatlari 4. birja bitimlarini tuzish, ro‘yxatdan o‘tkazish va rasmiylashtirish tartibi 5. qimmatli qog‘ozlar bozorining huquqiy asoslari va qimmatli qog‘ozlar tushunchasi 6. qimmatli qog‘ozlarning turlari birja tushunchasi, uning turlari, shakllari va faoliyat yo‘nalishlari. birja faoliyatining obyektlari va subyektlari. birja a’zolarining huquq va majburiyatlari. birja bitimlari tushunchasi va xususiyatlari. birja bitimlarini tuzish, ro‘yxatdan o‘tkazish va rasmiylashtirish tartibi. qimmatli qog‘ozlar bozorining huquqiy asoslari va qimmatli qog‘ozlar tushunchasi. qimmatli qog‘ozlarning turlari. 1. birja tushunchasi, uning turlari, shakllari va faoliyat yo‘nalishlari bugungi kunda birjalar dunyo bozorida iqtisodiy munosabatlarning savdo-iqtisodiy markaziga aylangan. birjadagi savdo munosabatlarida boshqa savdo markazlaridan (mas., bozor, yarmarka va shu kabilar) farqli ravishda talab va taklifning to‘qnashuvi ancha konsentratsiyalashgan shaklda namoyon bo‘ladi. bu holat esa muayyan tovarga bo‘lgan narxni imkon qadar aniqlik bilan indeksatsiya qilish, muyyan …

2 / 10

hu sababli muomalaga chiqarilgan aktiv ma’lum talablar va standartlarga javob berishi kerak. tovarning standarti deganda uni qonunchilikda shu turdagi tovarlar uchun belgilangan sifat, tarkib va boshqa mezonlarga javob bera olishi tushuniladi. birja savdosiga chiqariladigan yoki birjada sotib olingan aktivlar birjada tashkil etilgan ixtisoslashtirilgan tashkilotlarda (masalan, ekspert-aniqlash komissiyalari) maxsus ekspertizadan o‘tkazilishi mumkin. zarur hollarda tovarlarni bunday ekspertizalardan o‘tkazish imkoniyati birjalardan sotib olinadigan tovarlar sifatiga bo‘lgan ishonchni orttiradi. hozirgi kunda elektron-kommunikatsiya tizimlarining rivojlanishi natijasida birja savdosi ishtirokchilari bir-biri bilan munosabatga kirishish uchun internet va elektron pochta aloqasidan foydalanmoqdalar. birja savdosida bunday aloqa kommunikatsiya tizimidan foydalanish ishtirokchilarga uzoq masofalarda turib bir-birlari bilan bitim tuzish imkoniyatini yaratib beradi. bu esa o‘z navbatida xalqaro birjalar sonining o‘sishiga va xalqaro iqtisodiy munosabatlarning rivojlanishiga olib kelmoqda. elektron-kommunikatsiya aloqalarining bunday rivojlanishi “birja” tushunchasining o‘zgarishiga, birja savdo tizimlarining elektron tarmoqlarga o‘tishiga olib kelishi ehtimoldan xoli emas. biz yuqorida birja, uning savdo-iqtisodiy markaz sifatida shakllanishi va birjalarning iqtisodiy aloqalar tizimida …

3 / 10

i to‘g‘risida”gi qonunning yangi tahrirda qabul qilinishi ham e’tiborga sazovordir. bugungi kunda respublikamizda respublika tovar-xom ashyo birjasi, “toshkent” respublika fond birjasi, respublika valyuta birjasi tashkil etilgan va faoliyat ko‘rsatib kelmoqda. ushbu birjalarning tuzilish faoliyati, uning maqsadlari, aktivlari va boshqa xususiyatlari to‘g‘risida umumiy ma’lumotlar berib boriladi. birja – oldindan belgilangan joy va muayyan vaqtda, belgilangan qoidalar asosida birja savdolarini tashkil etuvchi yuridik shaxs hisoblanadi. birjalar o‘z faoliyatini tovar-xomashyo, fond va valyuta birjasi turida amalga oshirib, ular aksiyadorlik jamiyatlari shaklida tashkil etiladi. (o‘zbekiston respublikasining 2014-yil 12-sentabrdagi “birjalar va birja faoliyati to‘g‘risida”gi qonunining 3-moddasi) birjadagi savdo, ya’ni birja savdosi boshqa savdolardan farq qilgan holda quyidagi asosiy xususiyatlarga ega: · muayyan vaqt va joyga biriktirilganlik. ya’ni, birja savdosi ushbu jarayonni amalga oshirish uchun maxsus ajratilgan va avvaldan tayinlangan manzil hamda qat’iy belgilangan vaqtda o‘tkaziladi; · birja savdosida belgilab qo‘yilgan muayyan qoidalariga rioya etilishi. har bir birja unda savdo o‘tkazish uchun o‘z qoidalarini ishlab chiqadi. …

4 / 10

li tovar sotuvchisini tezda topish imkonini beruvchi joydir. mana shu asnoda tovarlarning namunaviy birja narxlari yuzaga keladi. ma’lumki, bozor munosabatlarining elementlari bo‘lib operatsiyalar, aktivlar va bu munosabatlarning ishtirokchilari hisoblanadi. mazkur elementlardan birontasi mavjud bo‘lmasa, bozor munosabati vujudga kelmaydi. chunki har qanday munosabat uning ishtirokchilari o‘rtasida ma’lum bir aktivlar bo‘yicha operatsiya amalga oshishi natijasidir. birja savdosi bozor munosabatlarining tarkibiy qismi hisoblanadi. lekin birja savdosida bozor munosabatlari elementlarining har qanday turlari emas, balki ma’lum turlari ishtirok etishi mumkin xolos. birja savdosida faqat aktivlarni olish va sotish bo‘yichagina operatsiyalar amalga oshishi mumkin. lekin birjada har qanday aktiv ham birja operatsiyasining ob’yekti bo‘la olmaydi. birjada faqat tovarlar va sarmoyalar olish va sotish ob’yekti bo‘lishi mumkin. birja savdosining ishtirokchilari bo‘lib esa birjaning turidan kelib chiqib, bozor munosabatlarining barcha ishtirokchilari (bu holat ideal ochiq birjalarda kuzatiladi) yoki faqatgina birja a’zosi hisoblangan bozor vositachilari (yopiq birjalarda) ishtirok etadi. “birjalar va birja faoliyati to‘g‘risida”gi qonunning 3-moddasida birjalarning turlari …

5 / 10

allardan ko‘rinib turibti-ki, 2011-yildan 2016-yilga qadar o‘zbekiston respublika tovar-xomashyo birjasining iqtisodiy dinamikasi, shuningdek yetkazib beruvchilarning soni, keskin ortgan. bu esa o‘z o‘rnida, mazkur birja faoliyati yangi sifat doirasiga chiqqanligi va tadbirkolar tomonidan birjaga bo‘lgan ishonch yanada oshayotganligidan dalolat beradi. birjaning tarkibiy tuzilmasi: yuqori organ – o‘zrtxb aksiyadorlarining umumiy majlisi boshqaruv organi – o‘zrtxb kuzatuv kengashi ijrochi organ – o‘zrtxb boshqarmasi fond birjalari. fond birjasi – qimmatli qog‘ozlar bir maromda muomalada bo‘lishining zarur shart-sharoitini ta’minlash, ularning bozor bahosini (qimmatli qog‘ozlar talab va taklifi o‘rtasidagi muvozanatni aks ettiruvchi narxlarni) belgilash va ularga doir ma’lumotlarni keragicha tarqatish, qimmatli qog‘ozlar bozori qatnashchilarining kasb-mahoratini yuqori darajada saqlab borish faoliyatining alohida sohasi bo‘lgan tashkilotdir. fond birjalari qimmatli qog‘ozlarning tashkiliy shakllangan ikkilamchi bozoridir. fond birjalarida bozor qilishning muhim xususiyatlari shundaki, birinchidan, bitim tuzish uchun pul mablag‘lari va qimmatli qog‘ozlarning naqd bo‘lishi talab etilmaydi. ikkinchidan, narxni shakllantirish jarayoni aniqlash komissiyasining qat’iy nazorati ostida amalga oshiriladi. mamlakatimizda birinchi bor …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qimmatli qog‘ozlar va birja savdosi"

9-mavzu. qimmatli qog’ozlar va birja savdosi reja: 1. birja tushunchasi, uning turlari, shakllari va faoliyat yo‘nalishlari 2. birja faoliyatining obyektlari va subyektlari 3. birja bitimlari tushunchasi va xususiyatlari 4. birja bitimlarini tuzish, ro‘yxatdan o‘tkazish va rasmiylashtirish tartibi 5. qimmatli qog‘ozlar bozorining huquqiy asoslari va qimmatli qog‘ozlar tushunchasi 6. qimmatli qog‘ozlarning turlari birja tushunchasi, uning turlari, shakllari va faoliyat yo‘nalishlari. birja faoliyatining obyektlari va subyektlari. birja a’zolarining huquq va majburiyatlari. birja bitimlari tushunchasi va xususiyatlari. birja bitimlarini tuzish, ro‘yxatdan o‘tkazish va rasmiylashtirish tartibi. qimmatli qog‘ozlar bozorining huquqiy asoslari va qimmatli qog‘ozlar tushunchasi. qimmatli qog‘ozla...

This file contains 10 pages in DOCX format (34.4 KB). To download "qimmatli qog‘ozlar va birja savdosi", click the Telegram button on the left.

Tags: qimmatli qog‘ozlar va birja sav… DOCX 10 pages Free download Telegram