shaxs psixologiyasi

PPTX 27 pages 28.9 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 28.9 MB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

mavzu:shaxs mavzu:shaxs reja: 1. “shaxs”tushunchasi tarixi va uni psixologik tarzda tushunish. 2. shaxs tuzilishi. 3. shaxs tuzilishida biologik va ijtimoiy nisbat-lar muammosi. 4. shaxs haqida psixologik nazariyalar. 5. o‘zini anglash, o‘zini baholash va shaxsiy da’vogarlik darajasi. 6. shaxsning psixologik himoyasi. 7. shaxs shakllanishi va taraqqiyoti.  tayanch tushunchalar: individ - biologik turning umumiy irsiy xos-salarini tashuvchi biologik organizm (har bir odam individ bo‘lib tug‘iladi). endopsixika - shaxs psixik tuzilishining ichki qismlari sifatida psixik elementlar va funk-siyalarning o‘zaro bog‘liqligi. ekzopsixika - shaxs munosabatlarining tizimi-ni va uning qiziqishlari, mayllari,ideallari, maslagi,hukmron hissiyotlari,egallagan bilim-lari,tajribalari. e’tiqodlar- shaxsni o‘z qarashlari,tamoyillari, dunyoqarashiga muvofiq ravishda harakat qilishga undovchi motivlar tizimi.  shaxs individ  «shaxs» tushunchasi tarixi va uni psixologik tarzda tushunish shaxs tushunchasi «yuz», «soxta qiyofa» so‘zlari-dan kelib chiqan. qadimgi rus tilida «soxta qiyofa» so‘-zi «rol», ya’ni, odam boshqalar bilan muloqotda bo‘lga-nida kiyib oladigan biror-bir ijtimoiy niqob ma’nosini anglatuvchi «rol»ni bildirar edi.lotincha persone so‘zi ham shu ma’noni …

2 / 27

undan tashqari, tragediyada ishtirok etuvchi ijrochini belgi-lovchi prosopon o‘rniga,lotincha per-sona so‘zi qo‘llanildi, bu so‘z avvaliga,yu-noncha so‘zga o‘xshab, tragediyadagi aktyor-ning roli va niqobini anglatar edi.lekin keyinchalik alohida individning nomi sifatida saqlanib qoldi.rim fuqarosi huquqiy va diniy zot, avlodlar ismi-sharifi va mulk egasi sifa-tida ta’riflanadi.  sharqda umuman boshqacha holat edi. sharq tillarida(xitoy,yapon)shaxs tushunchasi odam-ning yuzi bilan emas, balki butun tanasi bilan bog‘-lanadi.evropa an’analarida yuz tana bilan birgalikda o‘rganiladi,chunki inson chehrasi ruhining timsoli-dir,xitoyliklar tafakkurida esa «hayotchanlik» tu-shunchasiga individning ham ma’naviy, ham vujudiy sifatlari kiradi. shu asosda, avval boshidan «shaxs» tushunchasiga ma’lum hayotiy rollarni ijro etganda o‘ziga xoslikka ega bo‘ladigan tashqi, yuzaki ijtimoiy obraz-qanday-dir «shaxs», atrofdagilarga qaratilgan ijtimoiy yuz ifodasi kiritilgan edi .  «inson» tushunchasi bilan faqat «shaxs» tushun-chasi raqobatlashishi mumkin». olim d.b. elkonin adabiyotlarda shaxsning yigirmaga yaqin ta’rifini ko‘rib chiqqandan so‘ng uning o‘zi shaxs emasligini xulosa qildi. narx tushunchasini tilla tanga yoki qimmatli qog‘oz-ning fizik-kimyoviy tarkibini tadqiq qilish bilan tushun-tirish qiyinchilik …

3 / 27

tuzilishida ma’lum o‘rinni egallagan insonning kutilgan hulq-atvoriga javob beradigan dastur; bu insonning jamiyat hayotidagi ishtirokining tuzilishga ega bo‘lgan usulidir)». b.g.ananev,a.n.leontev fikriga ko‘ra«shaxs»ga-  barqaror belgilar majmuasini tashkil etuvchi tem-perament,sezgirlik,motivlar,layoqatlar,mayllar,turli hayotiy vaziyatlarga moslashayotganida aynan shu insonga xos bo‘lgan fikrlar oqimi va hulq-atvorini belgilab beradigan ma’naviyat tushuniladi. j.godfruaning fikricha, shaxs umumiy holda ham irsiy, ham ijtimoiy-madaniy ta’sirlar bilan belgila-nadi. «shaxs» tushunchasi o‘z ichiga tabiiy xossa-lar (jins, temperament va h.k.) asosida ijtimoiy muhit (oila, maktab, «boshqa ahamiyatlilar») va faoliyat (o‘yin, bilish, mehnat) bilan faol o‘zaro ta’sirlar jarayonida hosil bo‘lgan individga xos bo‘lgan ijtimoiy sifatlar yig‘indisini birlashtiradi. chet el psixologiyasida inson shaxsi sifatida-  shaxs asosini uning tuzilishi tashkil etadi, bu esa shaxsning yaxlit hosila sifatida har taraflama nisbiy barqaror aloqa va o‘zaro ta’sirga ega bo‘lishidan ibo-rat. psixologlar shaxs tuzilishida turli tarkibiy qism-larni ajratadilar. s.l.rubinshteyn temperament,xa-rakter, layoqatlarda; bilimlar, malakalar va ko‘nikma-larda; yo‘nalganlikda namoyon bo‘ladigan individual-tipologik xususiyatlarni ko‘rsatib o‘tadi.a.g.kovalev yo‘nalganlik,xarakter,imkoniyatlar va mashqlar tizi-mini ajratadi.m.i.enikeev temperament,yo‘nalganlik, …

4 / 27

iyatga asoslanganligiga baho berish,uning takrorlanish imkoniyatlarini oldindan ko‘ra olish, shaxs sifat-larining ba’zilarini bartaraf etish, boshqalarining rivojlanishini esa rag‘batlantirish mumkin. yo‘nalganlik deb-  havas, istak , intilish havas- bu sub’ektning ajratilmagan, ang-lanmagan yoki yetarlicha anglanmagan ehti-yojlarini ifodalovchi ruhiy holat. istak-faoliyat motivi sifatida ehtiyojning etarlicha aniq anglanganligi bilan ifodalanadi. bunda uning ob’ektigina emas, balki uni qon-dirish yo‘llari ham anglanadi. intilish-istak tuzilishiga irodaviy tarkibiy qism qo‘shilganida yuzaga keladi.  qiziqish qiziqish - bu shaxsning yo‘nalganligini faoliyat maqsadlarini anglash bilan ta’minlovchi bilish ehtiyoji ifodalanishining maxsus shakli. sub’ektiv tarzda qiziqish ob’ektni chuqurroq o‘rganish, u haqda ko‘proq ma’lumotga ega bo‘lish, uni tushunish istagida bilish jarayoniga ega bo‘ladigan ijobiy emotsional tonda namoyon bo‘ladi. odatda, shaxs yo‘nalganligini ifodalovchi qiziqishning qondirilishi uning so‘nishiga sabab bo‘lmasdan, uni ichdan o‘zgartiradi, boyitadi va chuqurlashtiradi, bilish faoliyatining yuqori darajasi talablariga javob beruvchi yangi qiziqishlarni uyg‘otadi.  e’tiqodlar- bu shaxsni o‘z qarashlari,tamo-yillari, dunyoqarashiga muvofiq ravishda harakat qilishga undovchi motivlar tizimi. e’tiqodlar shaklidagi ehtiyojlar mazmuni- …

5 / 27

n xayrixohlik va xush ko‘rmaslik majmuasidir; hulq-atvor tarkibiy qism -mayl ob’ektiga nisbatan ma’lum tarzda harakat qilish, iroda kuchini amalga oshirishdir  1. yo‘nalganlik (fikrlar, dunyoqarash, mayllar, istaklar, qiziqishlar, moyilliklar, ideallar kabi shakllarni o‘z ichiga oladi). bu tuzilish osti tarbiya yo‘li bilan shakllanadi. 2. tajriba (ta’lim olishda shaxsiy tajriba vositasida orttirib bo‘lingan, lekin shaxsning biologik va hatto, irsiy belgilangan xossalarining sezilarli ta’siri ostidagi bilimlar, malakalar, ko‘nikmalar va odatlarni birlashtiradi). 3. aks ettirish turli shakllarining individual xususiyatlari (his etish, idrok, xotira, tafakkur, hissiyotlar, tuyg‘ular, iroda). 4. biopsixik xossalar o‘zida temperament xususiyatlari, shaxsning jins va yosh xususiyatlari, patologik, organik o‘zgarishlarni birlashtiradi. bu to‘rt tarkibiy qismga yana ikki tarkibiy qism jamlanadi: mustaqil tarkibiy qism bo‘lib hisoblanmaydigan shaxsning umumiy sifatlaridan iborat, asosiy tarkibiy qismlarning har birining xususiyatlaridan tashkil topgan xarakter va layoqatlar. k.k. aflotunovning yondoshuvi e’tiborga loyiq.u shaxs tuzilishini quyidagilarga ajratadi:  shakllanish omillari tabiiy muhit ijtimoiy muhit faoliyat shaxs individual-psixologik taraf dunyoqarash tarafi ijtimoiy-psixologik …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shaxs psixologiyasi"

mavzu:shaxs mavzu:shaxs reja: 1. “shaxs”tushunchasi tarixi va uni psixologik tarzda tushunish. 2. shaxs tuzilishi. 3. shaxs tuzilishida biologik va ijtimoiy nisbat-lar muammosi. 4. shaxs haqida psixologik nazariyalar. 5. o‘zini anglash, o‘zini baholash va shaxsiy da’vogarlik darajasi. 6. shaxsning psixologik himoyasi. 7. shaxs shakllanishi va taraqqiyoti.  tayanch tushunchalar: individ - biologik turning umumiy irsiy xos-salarini tashuvchi biologik organizm (har bir odam individ bo‘lib tug‘iladi). endopsixika - shaxs psixik tuzilishining ichki qismlari sifatida psixik elementlar va funk-siyalarning o‘zaro bog‘liqligi. ekzopsixika - shaxs munosabatlarining tizimi-ni va uning qiziqishlari, mayllari,ideallari, maslagi,hukmron hissiyotlari,egallagan bilim-lari,tajribalari. e’tiqodlar- shaxsni...

This file contains 27 pages in PPTX format (28.9 MB). To download "shaxs psixologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxs psixologiyasi PPTX 27 pages Free download Telegram