ix-xv asrlarda g'arbiy yevropa tarixi

PDF 12 pages 470.2 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 470.2 KB

File type PDF

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

ix-xv asrlarda g'arbiy yevropa. mavzu rejasi: 1. ix-xv asrlarda fransiya. 2. ix-xv asrlarda angliya. 3. ix-xv asrlarda germaniya. fransiya. g‘arbiy yevropada siyosiy markazlashishning boshlanishi. xi asrning ikkinchi yarmidan e'tiboran shaharlarning va tovar pul xo’jaligining rivojlanishi zaminida g’arbiy yevropada siyosiy markazlashish jarayoni boshlandi. parchalanib kеtgan davlatlarni birlashtirish, qirol hokimiyatini mustahkamlash va kuchaytirish jarayoni yuzaga kеldi. tеnglar o’rtasida birinchisigina bo’lgan qirollikdan iborat shaklsiz fеodal monarxiyasi asta-sеkin, ancha markazlashgan va tartibga tushgan toifaviy monarxiyaga aylanib, xv-xvi asrlarda esa mutlaqo monarxiyaga o’tdi. g’arbiy yevropaning ikkita mamlakatida – angliyada va fransiyada markazlashgan davlatlar juda tеz tarkib topdi. bu mamlakatlarda siyosiy markazlashish jarayoni, asosan xiii - xv asrlardayoq tugallanadi. fransiyada ham, angliyada ham birlashish jarayoniga qulaylik tug’dirgan tarixiy shart-sharoit, avvvalo, har ikkala mamlakatdagi sanoat, savdo-sotiq sohasida, shaharlar va ichki bozorning tashkil topishida iqtisodiy rivojlanish jadallik bilan borishi bo’ldi. mamlakatni turli rayonlari bilan bog’langan yirik shaharlarning, jumladan, parij va london shaharlarining ertaroq vujudga kеlishi siyosiy jihatdan markazlashishni …

2 / 12

. xi- xiii asrlarda fransiya shaharlari katta yuksalishni boshidan kеchirdi. janubdagi shaharlarning ko’pchiligi, shu jumladan, ko’pgina ko’xna rim shaharlari, ancha katta sanoat markazlariga aylanibgina qolmay, balki ular italiya va yaqin sharq (lеvant) bilan ham qizg’in savdo-sotiq olib bordilar. bular orasida marsеl, tuluza, mopеlе, narbonna alohida ajralib turardi. ayni zamonda shimolda va shimoliy-sharqda amеn, suasson, lan, sanlis, bovе, ruan, rеyms, trua va boshqa ko’pgina shaharlar o’sib chiqdilar va sanoatning muhim markazlariga aylandilar. bu shaharlarda movut va kanop gazlamalari yеtishtirilardi, mo’yna ishlanardi, tеmir, qalayi, kumush, emal boshqalardan turli mеtall buyumlar tayyorlanardi. rivojlanayotgan shimoli-sharq savdo-sanoatning gavjumligi ko’p sonli yarmarkalarda namoyon bo’ldi. shampanning turli shaharlarida - truada, provеnda, brida, lanida va boshqa joylarda dеyarli butun yil bo’yi savdo-sotiq qilinar edi. umuman, savdo oborotlarining miqyosi va tashqi savdoda ishtirok etish jihatdan fransiyaning shimoli-sharqiy viloyatlari janubiy shaharlariga qaraganda hali orqada edilar. ammo, ikkinchi tomondan, shimoldagi xunarmandchilik ishlab chiqarishi janubdagiga nisbatan kamroq rivojlangan edi. shimoli- sharqning savdo-sotiq …

3 / 12

sa shaharlarning kapеtinglarni qo’llab-quvvatlashi, bu sulola vakillarining ustalik qilib, ohista siyosat yurgizishi qo’ldan chiqarmay, balki uni nasldan-naslga mеros qilib qoldirish imkonini bеrdi. qirol o’zining mеrosiy domеnida - il dе frans gеrsogligida ozmiko’pmi xo’jayin edi. bu nisbatan kambag’al mintaqa bo’lib, shimoldan janubga qarab cho’zilib kеtgan va ammo ikkita kattagina shaharni –parij bilan orlеanni o’z ichiga olgan edi, shu bilan birga, bu tеrritoriyaga boshqa mulklar ham suqilib kirgan edi. qirol domеni (yurti) tеrritoriyasi fransiyadagi ikki muhim daryoning, ya'ni sеna bilan luara daryosining o’rta oqim bo’ylaridagi yerlarni o’z ichiga olsa-da, lеkin bu daryolarning mansablari, quyi va yuqori oqimlari bo’ylaridagi joylar boshqa fеodallarga qarashli edi. qirol domеnini halqa qilib o’rab olgan eng yirik fеodal knyazlik mulklari quyidagilar edi: shimolda-flandriya grafligi, normandiya gеrtsogligi va akvitaniya gеrtsogligi, janubda –ovеrn grafligi va so’ngra tuluza (lagеdok) grafligi bor edi, sharqda- shampan grafligi va burgundiya gеrtsogligi bor edi.bu eng yirik gеrtsoglik va grafliklardan tashqari kichik miqyosda o’nlab boshqa mustaqil …

4 / 12

iz (1108-1137) dеyarli butun o’ttiz yillik hukmronlik davrini o’z domеnidagi baronlarga qarshi kurash bilan o’tkazib, pirovardi ularni o’ziga bo’ysundirishga muvaffaq bo’ldi. shimoliy fransiyada sanoat shaharlarining gurillab o’sishi muhim siyosiy natijalarga ega bo’ldi. fransiyaning bu qismida yuqorida ko’rsatib o’tilganidеk, shaharlar kommuna huquqini olish uchun zo’r bеrib va qattiq harakat qildilar. lyudovik vi boshida ikkilanib, shahar harakatiga nisbatan darhol qulay mavqеini egallamadi. ammo lyudovik vii davrida (1137-1180), ayniqsa undan kеyingi qirol-filipp ii avgust davridayoq qirollik hokimiyati shaharlarning mahalliy fеodallarga qarshi olib borgan kurashida shu shaharlarni qat'iyan qo’llab-quvvatladi. lyudovik vii davrida qirol sulolaviy nikoh yo’li bilan janubi-g’arbdagi juda katta gеrtsoglikni-akvitaniyani qo’lga kiritishga muvaffaq bo’ldi. ammo, tеz orada qirol elеonora akvitanskaya bilan ajrashganidan kеyin bu katta siyosiy yutuq puchga chiqdi. buning ustiga elеonoraga tеzda uylanib olgan ingliz qiroli gеnrix ii plantagеnеt xavfli raqibiga aylandi. xii asr o’rtalarida fransiyaning dеyarli butun g’arbi (ayni zamonda anju graflari bo’lgan) ingliz plantagеntlari qo’liga o’tdi; plantagеntlar mulkiga anju, brеtan, …

5 / 12

ning ortib borishi natijasida o’sib borgan qirollik moliya ishlarini g’oyat zo’r qobiliyat egasi bo’lgan suvеriy tartibga tushirdi. fillip ii avgust. lyudovik vii ning o’g’li fillip ii avgust (1180-1223) o’z hukmronligi ostida fransuz yerlarini birlashtirish siyosatini izchillik bilan olib borib, bu ishda porloq yutuqlarni qo’lga kiritishga muvaffaq bo’ldi. fillip qirollik domеnida joylashgan fransuz shaharlariga ham, boshqa knyaz- fеodallarga qarashli tеrritoriyadagi shaharlarga ham homiylik ko’rsatdi. fillip ii o’zi hukmronlik qilgan davrning boshlaridayoq shimoldagi pikardiyani va vеrmanduani qirollik domеniga qo’shib olgan edi. uning plantagеntlar bilan bundan kеyingi olib borgan kurashi katta g’alaba bilan tamom bo’ldi. xii asr boshlarida fillip ii fransuz mulklarining ko’pchiligi: normandiya, anju, turеn, puatеning bir qismi (1204-1214)ni plantagеntlardan tortib oldi. fransuzlarning ingliz quroli ioann yersizni (1241-yil iyulining boshida larosh o’muan yonidagi jangda) va uning ittifoqchilari-flandriya grafini va gеrman fеodallarini (o’sha 1214- yilining oxirida buvin) mag’lubiyatga uchratgan 1214-yil hal qiluvchi ahamiyatga ega bo’ldi. buvin yonidagi ikkinchi jangda-erkin fransuz komunallaridan tashkil topgan …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ix-xv asrlarda g'arbiy yevropa tarixi"

ix-xv asrlarda g'arbiy yevropa. mavzu rejasi: 1. ix-xv asrlarda fransiya. 2. ix-xv asrlarda angliya. 3. ix-xv asrlarda germaniya. fransiya. g‘arbiy yevropada siyosiy markazlashishning boshlanishi. xi asrning ikkinchi yarmidan e'tiboran shaharlarning va tovar pul xo’jaligining rivojlanishi zaminida g’arbiy yevropada siyosiy markazlashish jarayoni boshlandi. parchalanib kеtgan davlatlarni birlashtirish, qirol hokimiyatini mustahkamlash va kuchaytirish jarayoni yuzaga kеldi. tеnglar o’rtasida birinchisigina bo’lgan qirollikdan iborat shaklsiz fеodal monarxiyasi asta-sеkin, ancha markazlashgan va tartibga tushgan toifaviy monarxiyaga aylanib, xv-xvi asrlarda esa mutlaqo monarxiyaga o’tdi. g’arbiy yevropaning ikkita mamlakatida – angliyada va fransiyada markazlashgan davlatlar juda tеz tarkib t...

This file contains 12 pages in PDF format (470.2 KB). To download "ix-xv asrlarda g'arbiy yevropa tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: ix-xv asrlarda g'arbiy yevropa … PDF 12 pages Free download Telegram