metallarning klassik nazariyasi. vakuumda elektr toki. termoelektrik hodisalar

DOC 149.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403772669_46697.doc m ee t m ee u = max j l t = j j l m ee u = max j l m ee u u 2 2 1 max = = neu j = e m ne j j l 2 2 = j l d m ne 2 2 = 2 2 2 2 2 max 2 2 e m e u m k j l e = = d l j t = 1 2 2 2 2 1 e m ne n k j l e t w = d = v c nm lj c 3 1 = j j m k r c v 2 3 2 3 = = m jl c nk 2 1 = 2 2 e km j d c = kt m 2 3 2 2 = j t e k 2 3 ÷ ø ö ç è …

o‘llari molekulalarning o‘zaro to‘qnashishi bilan belgilanuvchi gaz molekulalaridan farqli ravishda, elektronlar o‘zaro emas, balki ko‘proq metallarning kristall panjaralarini tashkil etuvchi ionlar bilan to‘qnashadi. bu to‘qnashishlar elektron gaz bilan kristall panjara orasida issiqlik muvozanati o‘rnatilishga olib keladi. drudening hisobicha, elektronning kristall panjara ioni bilan navbatdagi to‘qnashuvdanoq elektronning tartibli harakat tezligi nolga teng bo‘ladi. faraz qilaylik, maydon kuchlanganligi o‘zgarmas bo‘lsin. u holda maydon ta’siri ostida elektron ga teng bo‘lgan o‘zgarmas tezlanishga ega bo‘lib, yugurishning oxirida tartibli harakat tezligi quyidagi o‘rtacha qiymatga ega bo‘ladi: (1) bu yerda ( - elektronning panjara ionlari bilan o‘zaro ikkita ketma-ket urilishdagi o‘rtacha vaqt. drude elektronlarning tezliklar bo‘yicha taqsimotini hisobga olmasdan, barcha elektronlar bir xil qiymatli tezlik bilan harakat qiladi deb oldi. bu taxminda (2) bunda λ – erkin yugurish uzunligining o‘rtacha qiymati; - elektronlarning issiqlik harakat tezligi. ( ning bu qiymatini (1) formulaga qo‘yamiz: (3) yugurish vaqtida u tezlik bilan chiziqli o‘zgaradi. shuning uchun, uning o‘rtacha qiymati …

ishning oxirida elektron qo‘shimcha kinetik energiyaga erishadi. bu energiyaning o‘rtacha qiymati quyidagiga teng bo‘ladi: (8) elektron ion bilan to‘qnashgach, farazimizga ko‘ra, yugurish vaqtida olgan tezligini to‘la yo‘qotadi, ya’ni (8) energiyani kristall panjaraga beradi. bu energiya issiqlik sifatida namoyon bo‘lib, metallning ichki energiyasini orttiradi. har bir elektron bir sekund davomida o‘rtacha to‘qnashishga duch kelib, har gall panjaraga (8) ga teng energiya beradi. demak, hajm birligidan birlik vaqtda issiqlik ajarlishi kerak, ya’ni: (9) bu yerda ω – tokning solishtirma quvvati; n – birlik hajmdagi o‘tkazuvchan elektronlar soni. (9) formula joul-lens qonunini ifodalaydi. metallarning yuqori elektr o‘tkazuvchanliklari bilan birga, yuqori issiqlik o‘tkazuvchanlikka ega ekanligi tajribadan ma’lum. videman va frans issiqlik o‘tkazuvchanlik koeffitsiyenti χ ni elektr o‘tkazuvchanlik koeffitsiyenti δ ga nisbati barcha metallar uchun taxminan bir xil bo‘lib, absolyut temperaturaga proporsional o‘zgarishini ko‘rsatuvchi empirik qonunlarini aniqladilar. metall bo‘lmagan kristallar ham issiqlik o‘tkazish qobiliyatiga egadir. biroq metallarning issiqlik o‘tkazuvanligi dielektriklarning issiqlik o‘tkazuvchanligidan katta farq qiladi. …

, shuningdek, vidmen-frans qonunini ancha sifatli tushintirib berdi. shu bilan birga bu nazariya jiddiy qiyinchiliklarga uchradi. klassik nazariyaning qator hodisalarni tushuntira olmasligiga qaramay, o‘z ahamiyatini shu vaqtga qadar saqlab keldi, chunki erkin elektronlar konsentratsiyasi kichik bo‘lgan hollarda u qoniqarli natijalarni beradi. shu bilan birga klassik nazariya kvant nazariyasiga qaraganda bir muncha sodda va ko‘rgazmalidir. metallar o‘z-o‘zidan musbat zaryadga ega bo‘lmaydi. demak, metallni o‘z-o‘zidan tashlab ketuvchi o‘tkazgich elektronlar soni sezilarli darajada bo‘lmaydi. bu hol metallarda elektronlar uchun potensial chuqurlik mavjudligi bilan tushuntiriladi. metallni tashlab ketishga energiyasi sirtga yaqin bo‘lgan potensial chuqurlikni yengib o‘tish uchun yetarli bo‘lgan elektronlargina muvaffaq bo‘ladi. bu barerni ifodalovchi kuch quyidagicha kelib chiqqan. sirtqi qatlamdagi musbat ionlar panjarasidan elektronlarning tasodifan chiqib ketishi, elektron ketgan o‘rinda ortiqcha musbat zaryadning paydo bo‘lishiga olib keladi. bu zaryad bilan bo‘lgan kulon o‘zaro ta’sir kuchi tezligi uncha katta bo‘lmagan elektronni qaytishga majbur etadi. shunday qilib, ayrim elektronlar hamma vaqt metall sirtidan chiqib ketadi, …

hiqarish uchun zarur bo‘lgan eng kichik energiya chiqish ishi deb ataladi. yoki: elektronni metalldan chiqib ketishi uchun bajarilishi zarur bo‘lgan ishga elektronning metalldan chiqish ishi deyiladi. turli metallar uchun elektronning chiqish ishi turlicha bo‘ladi. chiqish ishining qiymati metall sirtining tozaligiga juda ham sezgidir. odatda xona temperaturasida metalldagi erkin elektronlarning kinetik energiyasi kichik bo‘ladi. agar erkin elektronlarga qo‘shimcha energiya berilsa, ularda metallni tashlab chiqish imkoni tug‘iladi. metalldan elektronlarni uchib chiqish jarayoniga elektron emissiya deyiladi. elektronlarga turli usullar bilan ta’sir ko‘rsatib elektronlar emissiyasini hosil qilish mumkin. masalan, yorug‘lik ta’sirida fotoelektron emissiyani, kuchli elektr maydon ta’sirida avtoelektron emissiyani, issiqlik ta’sirida esa termoelektron emissiyani hosil qilish mumkin. qizigan qattiq yoki suyuq jismlarning elektronlar chiqarishi termoelektron emissiya deb aytiladi. termoelektron emissiya hodisasi shu bilan tushintiriladiki, elektronlarning energiya bo‘yicha taqsimlanishi natijasida metall chegarasida potensial to‘siqni yengish uchun energiyasi yetarli bo‘lgan ma’lum miqdor elektronlar mavjud bo‘ladi. temperatura ko‘tarilganda bunday elektronlar miqdori keskin ortadi va sezilarli bo‘lib qoladi. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "metallarning klassik nazariyasi. vakuumda elektr toki. termoelektrik hodisalar"

1403772669_46697.doc m ee t m ee u = max j l t = j j l m ee u = max j l m ee u u 2 2 1 max = = neu j = e m ne j j l 2 2 = j l d m ne 2 2 = 2 2 2 2 2 max 2 2 e m e u m k j l e = = d l j t = 1 2 2 2 2 1 e m ne n k j l e t w = d = v c nm lj c 3 1 = j j m k r c v 2 3 2 3 = = m jl c …

DOC format, 149.0 KB. To download "metallarning klassik nazariyasi. vakuumda elektr toki. termoelektrik hodisalar", click the Telegram button on the left.

Tags: metallarning klassik nazariyasi… DOC Free download Telegram