fuqarolik huquqi

DOCX 37 pages 188.9 KB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 188.9 KB

File type DOCX

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

5-mavzu. fuqarolik huquqi. fuqarolik huquqida muddatlar va da’vo muddati. fuqarolik huquqida shaxslar. fuqarolik huquqi tushunchasi. fuqarolik huquqi tamoyillari. fuqarolik huquqining funksiyalari va tizimi. fuqarolik huquqiy munosabatlar tushunchasi va turlari. fuqarolik huquq va burchlarining vujudga kelish asoslari. yuridik faktlar. fuqarolik huquqlarini amalga oshirish tartibi. muddatlar tushunchasi. muddatlarning turlari. da’vo muddati tushunchasi va ahamiyati. da’vo muddatining turlari. da’vo muddatining o‘ta boshlashi. da’vo muddati o‘tishining to‘xtatilishi, uzilishi va da’vo muddatining tiklanishi. da’vo muddati joriy qilinmaydigan talablar. fuqarolar fuqarolik huquqi sub’ekti sifatida. yuridik shaxslar, ularning belgilari. yuridik shaxslarning vujudga kelishi va bekor bo‘lish asoslari. yuridik shaxslarning turlari, tijoratchi yuridik shaxslar, ularning turlari. xo‘jalik shirkatlari, xo‘jalik jamiyatlari, aksiyadorlik jamiyatlari, davlat korxonalari va xususiya korxonalar. notijorat yuridik shaxslar tushunchasi va turlari. fuqarolik huquqi tushunchasi. fuqarolik huquqi tamoyillari. kundalik hayotimizda biz ko‘plab munosabatlarga kirishamiz. ertalab turib, elektr energiyaga, suvoqavaga, issiq va sovuq suvga, gazga murojaat qilamiz, ko‘chaga – ishga yoki o‘qishga otlanamiz, transportga chiqamiz, umumiy ovqatlanish maskanlariga …

2 / 37

jarayonlari to‘lov-kontrakt tizimiga asoslanayotganligini ham aytish joiz. shuningdek, sizning sha’n, qadr-qimmat, shaxsiy daxlsizlik, nomga bo‘lgan huquqingiz ham boshqa huquq (jumladan, jinoyat huquqi, ma’muriy huquq) sohalari qatori fuqarolik huquqi bilan ham qo‘riqlanishini bilishingiz muhim. bir so‘z bilan aytganda, bularning barchasi fuqarolik-huquqiy munosabatlardir. chunki ushbu munosabatlarning negizida muayyan mol-mulk, manfaat va shartnomaviylik yotibdi. ushbu munosabatlar mamlakatimizda huquqning alohida sohasi – fuqarolik huquqi bilan tartibga solinadi va mustahkamlanadi. u bir qator teng huquqli sub’ektlar – fuqarolar, yuridik shaxslar va davlat o‘rtasida yuz beradi. bu haqda darslikning tegishli mavzularida so‘z yuritamiz. yuqoridagilarni umumlashtirib, fuqarolik huquqi yuridik jihatdan teng bo‘lgan sub’ektlar o‘rtasidagi mulkiy va shaxsiy nomulkiy munosabatlarni tartibga soladigan va mustahkamlaydigan huquqiy normalar yig‘indisidir, deb ta’rif berish mumkin. bundan fuqarolik huquqining predmeti – mulkiy va shaxsiy-nomulkiy munosabatlar ekanligi kelib chiqadi. shuni ham aytish kerakki, siz hayotingizda huquqning boshqa sohalari – mehnat huquqi, soliq huquqi, bojxona huquqi, jinoyat huquqi bilan ham to‘qnash kelishingiz mumkin. ammo ayting-chi, …

3 / 37

osa o‘zingizga, siz yuqoridagi huquq sohalarida dam-badam yoki umuman qatnashmasligingiz mumkin. ammo fuqarolik huquqidan ayro tusha olmaysiz. mazkur huquq sohasini o‘rganuvchi ushbu – fuqarolik huquqi fani sizga ana shular haqida ma’lumotlar beradi. fuqarolik-huquqiy munosabatlar doirasida mulkiy munosabatlar yetakchi o‘rinni egallaydi. mulkiy munosabatlar deganda, iqtisodiy munosabatlar, ya’ni, ishlab chiqarish vositalari, iste’mol buyumlari, umuman kishi mehnatining har qanday mahsulotlarni yaratish, egallash, foydalanish va tasarruf etish bilan bog‘liq bo‘lgan ijtimoiy munosabatlar tushuniladi. mulkiy munosabatlarning barchasi ham fuqarolik huquqi normalari bilan tartibga solinavermaydi. ba’zi mulkiy munosabatlar huquqning boshqa sohalari bilan ham tartibga solinadi. huquqiy munosabatda qatnashuvchi bir tarafning ikkinchi tarafga ma’muriy jihatdan bo‘ysunishiga asoslangan mulkiy munosabatlar – ma’muriy huquq normalari bilan, soliq va byudjet bilan bog‘liq munosabatlar – moliya huquqi normalari bilan, shuningdek yer bilan bog‘liq munosabatlar – yer huquqi normalari bilan, mehnat shartnomasi hamda intizomiy bo‘ysunuv bilan bog‘liq munosabatlar – mehnat huquqi normalari bilan tartibga solinadi. fuqarolik huquqi asosan muayyan ekvivalent (tenglik) barobari …

4 / 37

rolik huquqi tomonidan tartibga solinadigan mulkiy xarakterda bo‘lmagan shaxsiy huquqiy munosabatlar ikki turga: mulkiy munosabatlar bilan bog‘liq bo‘lgan shaxsiy munosabatlarga va mulkiy munosabatlar bilan bog‘liq bo‘lmagan shaxsiy munosabatlarga (shaxsiy nomulkiy) bo‘linadi. mulkiy munosabatlar bilan bog‘liq bo‘lgan munosabatlarga misol qilib, intellektual faoliyat natijalariga bo‘lgan va mualliflik huquqiga doir munosabatlarni ko‘rsatish mumkin. bu munosabatlarda faqat mulkiy munosabatlarnigina emas, balki ularning shaxsiy huquqlarini ham, chunonchi, asarni o‘z nomidan, taxallusi ostida yoki nomini ko‘rsatmasdan anonim tarzda nashr etish (fkning 1053-moddasi), asarning daxlsizligi huquqlari, ixtironing muallifi bo‘lib tanilish huquqi va boshqa huquqlarni belgilaydi. mulkiy munosabatlar bilan bog‘liq bo‘lmagan shaxsiy munosabatlarga fkning 100-moddasida ko‘rsatilganidek, fuqaro o‘zining sha’ni, qadr-qimmati va ishchanlik obro‘siga putur yetkazuvchi ma’lumotlarni tarqatgan shaxs basharti, ularning haqiqatga to‘g‘ri kelishini isbotlay olmasa, sud orqali raddiya talab qilish huquqi va shu kabi boshqa huquqlar misol bo‘ladi. mulkiy xarakterda bo‘lmagan shaxsiy munosabatlar shaxsning o‘zi bilan bevosita bog‘liq bo‘lgan va undan begonalashtirilmaydigan huquqlardir. bunday huquqlar jumlasiga fuqaroning ismiga …

5 / 37

(jinoyat huquqi, ma’muriy huquq va sh.k.) farqli ravishda fuqarolik huquqi, eng avvalo, normal huquqiy munosabatlarga ta’sir ko‘rsatadi. uning tartibga solish uslubidagi o‘ziga xos xususiyatlar: -fuqarolik-huquqiy munosabatlarda ishtirok etuvchilarning teng huquqqa ega bo‘lishlari, ularga imkon boricha erkinlik, mustaqillik va tashabbuskorlik berilishida; - fuqarolik huquqida imperativ me’yorlardan ko‘ra, dispozitiv me’yorlarning kengroq qo‘llanilishida; - fuqarolik-huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan javobgarlikning mulkiy xarakterda bo‘lishida; - buzilgan huquqlarning sud orqali da’vo bildirish tartibida himoya qilinishida; - buzilgan fuqarolik huquqini himoya qilishda uni tan olish, tiklash, huquqni buzadigan harakatlarga chek qo‘yish, yetkazilgan zararlarni undirib olish va shu kabi choralar qo‘llanilishida namoyon bo‘ladi. fuqarolik huquqi – bu har qanday rivojlangan huquq tizimining eng muhim tarkibiy qismidir. ayni vaqtda fuqarolik huquqi iborasini fuqaroviylik bilan chalkashtirmaslik lozim. shaxsning fuqaroligi – bu uning jismoniy shaxs sifatida muayyan davlatga mansubligi, davlat bilan shaxs o‘rtasidagi doimiy, barqaror huquqiy bog‘lanishidir. fuqarolik huquqi esa mutlaqo boshqa va keng ma’nodagi tushunchadir. fuqarolik huquqi iborasi kelib chiqishining …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fuqarolik huquqi"

5-mavzu. fuqarolik huquqi. fuqarolik huquqida muddatlar va da’vo muddati. fuqarolik huquqida shaxslar. fuqarolik huquqi tushunchasi. fuqarolik huquqi tamoyillari. fuqarolik huquqining funksiyalari va tizimi. fuqarolik huquqiy munosabatlar tushunchasi va turlari. fuqarolik huquq va burchlarining vujudga kelish asoslari. yuridik faktlar. fuqarolik huquqlarini amalga oshirish tartibi. muddatlar tushunchasi. muddatlarning turlari. da’vo muddati tushunchasi va ahamiyati. da’vo muddatining turlari. da’vo muddatining o‘ta boshlashi. da’vo muddati o‘tishining to‘xtatilishi, uzilishi va da’vo muddatining tiklanishi. da’vo muddati joriy qilinmaydigan talablar. fuqarolar fuqarolik huquqi sub’ekti sifatida. yuridik shaxslar, ularning belgilari. yuridik shaxslarning vujudga kelishi va bekor bo‘lish aso...

This file contains 37 pages in DOCX format (188.9 KB). To download "fuqarolik huquqi", click the Telegram button on the left.

Tags: fuqarolik huquqi DOCX 37 pages Free download Telegram