kvant fizikasi

DOC 187.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403771016_46667.doc a h b h g h d h ¥ h 4 2 2 0 - = n n l l 0 l n n ÷ ø ö ç è æ - = 2 2 1 2 1 n r n n a h b h g h d h ÷ ø ö ç è æ - = 2 2 1 1 1 n r n ÷ ø ö ç è æ - = 2 2 1 3 1 n r n ÷ ø ö ç è æ - = 2 2 1 1 1 1 n i r l l 1 м 1 i 1 + i i n n l c = c n l = 1 ÷ ø ö ç è æ - = 2 2 1 1 n i r n 1 15 1 10 29 , 3 - × = × = c c r …

teng. ammo atom tuzilishi to‘g‘risidagi rezerford modeli klassik fizika qonunlari doirasida joylashmaydi. haqiqatan ham klassik elektrodinamika qonunlariga muvofiq elektron yadro atrofida aylanib, ya’ni tezlanishli harakatlanib, elektronning aylanish chastotasiga teng chastotali elektromagnit to‘lqinlarni uzluksiz nurlantirishi kerak. bunday nurlanish energiyaning uzluksiz kamayishi bilan birgalikda sodir bo‘lganidan, elektron spiral bo‘ylab harakatlanib, asta-sekin yadroga yaqinlashib borishi va oxiri yadroga tushishi lozim. elektron yadroga yaqinlashgan sari, elektronning aylanish chastotasi va shu bilan birga elektromagnit nurlanish chastotasi ham uzluksiz o‘zgara borishi kerak. demak, tutash nurlanish spektrini berishi kerak. shunday qilib, klassik fizika nuqtai nazaridan atom tutash nurlanish spektrini beradigan turg‘unmas sistemadan iboratdir. darvoqe, yuqoridagi ikkala nuqtai nazar ham tajribaga ziddir. haqiqatda atomlar nurlanishning chiziqli spektrlarini harakterlovchi juda turg‘un sistemadan iborat. siyraklashtirilgan gaz yoki metall bug‘lari ko‘rinishdagi izolyatsiyalangan atomlar alohida spektral chiziqlardan iborat spektr chiqaradi. shu munosabat bilan atomlar chiqargan spektr chiziqli spektr deb nom olgan. atom spektrlarini o‘rganish atom tuzilishini bilish kaliti bo‘lib xizmat qiladi. eng …

gi vodorod chiziqlarining to‘lqin uzunliklari quyidagi formula bilan aniqlanadi, ya’ni: (1) bu yerda - konstanta; - butun son, =3, 4, 5 va h.k. qiymatlarni qabul qiladi. balmer vodorodning nurlanish spektrining ko‘rinadigan qismida chastotasi quyidagi empirik formula bilan ifodalanadigan chiziqlar seriyasi borligini aniqlangan: (2) bu yerda =3, 4, 5, 6…; r – ridberg doimiysi. balmer seriyasi sxematik ravishda 1-rasmda ko‘rsatilgan. spektral chiziqlarning pastiga ularga mos to‘lqin uzunliklar qiymatlari qo‘yilgan. chapdan birinchi chiziq ravshan qizil ranga ega. balmer formulasida unga n=3 mos keladi. chiziq – havo rang (n=4), chiziq – ko‘k (n=5) va chiziq – binafsha (n=6). bu seriyaning qolgan chiziqlari spektrning ultrabinafsha qismida yotadi. (2) formula, xuddi (1) formula kabi, balmer formulasi deb ataladi. vodorod atomining spektral chiziqlariga tegishli seriya esa balmer seriyasi deb ataladi. keyingi tekshirishlar vodorod spektrida yana bir necha seriya borligini ko‘rsatdi. spektrning ultrabinafsha qismida layman seriyasi mavjud. qolgan seriyalar infraqizil sohada yotadi. bu seriyalar quyidagi formulalar ko‘rinishida …

berilishi mumkin. bu sonlar spektral term yoki to‘g‘ridan-to‘g‘ri term deb ataladi. spektroskopiyada term deb marta kichik qiymatga ega bo‘lgan sonlarga aytiladi. masalan, balmer seriyasidagi birinchi chiziqning chastotasi t(2)-t(3) ga teng. boshqa atomlar spektrlarini o‘rganish bu hollarda ham chiziq chastotalarini ikkita term ayirmasi shaklida beriladi: (8) ammo t(n) term odatda vodorod atominikiga nisbatan murakkab ko‘rinishga ega bo‘ladi. bu prinsipning haqqoniyligini ko‘pgina tajriba natijalari tasdiqlaydi. uning isbotlanishi atom tuzilishi bilan, atom ichida ma’lum chastotali spektral chiziqni nurlanishi jarayonlari bilan bog‘liq. atomlarning nurlanish va nur yutish spektrlarining chiziqli harakteri atomning energiyani istalgan miqdorda emas, balki aniq porsiyalar-kvantlardagina chiqarishini yoki yutishini bildiradi. bundan shu kelib chiqadiki, atom aniq, diskret, energetik holatlardagina bo‘la oladi. atom bir energetik holatdan boshqa enregetik holatga o‘tishida boshlang‘ich va oxirgi, ya’ni nurlanishidan oldingi va keyingi holatlardagi energiyalarining ayirmasiga teng kvant energiyani nurlantirishi yoki yutishi mumkin. atomning energetik holatlarining diskretligi to‘g‘risidagi tasavvurga tayanib, daniyalik fizik n.bor rezerfordning atom modelini takomillashtirib, atom …

ar orbitadan boshqasiga o‘tishi aniq kvant enregiyani chiqarish yoki yutish bilan sodir bo‘ladi. kvantning kattaligi atomning nur sochishdan oldingi va keyingi statsionar holatlari enregiyalari e1 va e2 ning ayirmasiga teng: (10) (10) munosabatni chastotalar sharti deb ataladi. shunday qilib, atom chiqaradigan elektromagnit to‘lqinlar chastotasi atomdagi elektronlarning aylanish chastotasi bilan emas, balki atomning statsionar holatlari energiyalarining ayirmasi bilan aniqlanadi. atomning diskret energiyaviy sathlarining mavjudligi frank va gers o‘tkazgan tajribalari bilan tasdiqlangan. oddiy atom – vodorod atomini ko‘ramiz. vodorod atomida bir elementar zaryad e ga ega bo‘lgan yadro atrofida bitta elektron harakatlanadi. yadro tomonidan elektronga kulon tortishish kuchi ta’sir etadi va unga markazga intilma kuchlanishni beradi. shuning uchun (11) bu yerda e – elektron va proton zaryadi. borning birinchi postulati ro‘y berishi uchun (9) formuladan foydalanamiz. bundan vn tezlikni aniqlaymiz va tezlikni kvadratga ko‘tarib (11) ga qo‘yamiz. (9) formuladan: (12) (13) (13) ifodani (11) ga qo‘yib, quyidagini hosil qilamiz: (14) hosil bo‘lgan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "kvant fizikasi"

1403771016_46667.doc a h b h g h d h ¥ h 4 2 2 0 - = n n l l 0 l n n ÷ ø ö ç è æ - = 2 2 1 2 1 n r n n a h b h g h d h ÷ ø ö ç è æ - = 2 2 1 1 1 n r n ÷ ø ö ç è æ - = 2 2 1 3 1 n r n ÷ ø ö ç è æ - = 2 2 1 1 1 1 n i r l l 1 м 1 i 1 + i i n n l c = c n l = 1 ÷ …

DOC format, 187.0 KB. To download "kvant fizikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: kvant fizikasi DOC Free download Telegram