qadimgi hind adabiyoti va vishakxadatta ijodi

DOC 2,1 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1662585397.doc αζαρ qadimgi hind adabiyoti va vishakxadatta ijodi reja: 1. romanist dandin 2. romanis dandin 3. qadimiy hind satirasi. haribxadra ijodi 4. hindistonda forsiyzabon adabiyot 5. amir xusrav dehlaviy vishakxadatta ham hind dramaturglari va satiriklari qatoriga kiradi. v-vi asr oxiri va vii asr boshlarida yashab o‘tgan deb taxmin qilinadi. vishakxadatta, asosan, dramalar yaratgan. uning hayoti haqida aniq ma’lumot yo‘q. uning ilmli, ziyoli va yaxshi ta’minlangan oiladan chiqqan shaxs bo‘lganligi uning asarlaridan ma’lum bo‘ladi. dramaturgiyada vishakxadatta tarixiy drama asoschisidir. uning bizgacha yetib kelgan asarlari quyidagilar: ragxavananda ( ragxavananda «ramayana»dan olingan. abxisarikavanchitaka ( «sevgilisiga aldangan» devichandragupta ( «chandragupta va malika» mudrarakshasa ( «rakshas ministrining muhr» bu asarlar orasida «mudrarakshasa» dramasi vishakxadattaga shuhrat olib kelgan. asar tarixiy syujet asosida yaratilgan. dramadagi voqealar chandragupta mauriyalar sulolasi hukmronlik qilgan davrga oiddir. qadimgi hind dramaturglari va yozuvchilari, ko‘pincha, afsona yoki eposlarga tayanib ijod qilgan bo‘lsalar, vishakxadatta tarixiy voqealarga murojaat etgan. uning pyesalarida uydirma yoki fantaziyalar uchramaydi. …

zi eshitiladi. u braxman kastasi vakili bo‘lib, chandraguptaning ishongan vaziri. u saroyda shoh chandraguptaga qarshi bir fitna uyushtirilayotganini sezadi. avvalgi taxtdan ag‘darilgan vazir rakshasa chandraguptaning vazirlari bilan til biriktirib unga qarshi ig‘vo uyushtirayapti deb o‘ylaydi. chanakya rakshasaning o‘z shohiga sodiq qolganligidan hayratda qoladi va uni chandragupta tomonga o‘tishiga harakat qiladi. rakshasaning muhr bosadigan uzugi uning qo‘liga tushib qoladi. uzukni rakshasa oilasini yashirib yurgan savdogar chandidas uyida qo‘lga kiritadi. savdogar chanakya ig‘vosiga qo‘shilmaydi, shu sababli chanakya uni qamoqqa tashlaydi. rakshasa uning odamlari o‘ldirilganini eshitib endi chandragupta bilan chanakyani urishtirib qo‘yish yo‘liga o‘tadi, lekin chanakya buni ham bilib qolib, bu ig‘voni rakshasaning o‘ziga qarshi ig‘voga aylantirib yuboradi. uchinchi qism chandragupta bilan chanakya to‘qnashuvi haqida. to‘qnashuv qisqa vaqt davom etadi. chunki ikkovi ham bir-birini yaxshi bilgani uchun masala tez hal bo‘ladi. chandragupta chanakyasiz ish tutishga o‘tib oladi. rakshas esa bundan foydalanadi. chanakyaga aynan shu narsa kerak edi. chanakya rakshasa muhridan foydalanib rakshasani chandragupta …

g imkoniyatlar yaratildi. matematika, astronomiya, grammatika, falsafa, adabiyot va boshqa fanlar bo‘yicha yirik ( yirik ilmiy ishlar, izlanishlar va tadqiqotlar aynan shu davrda amalga oshirildi. adabiyotda she’riyatga oid katta-katta ilmiy risolalar bir yaxlit asar sifatida bunyodga keldi. aryabxattaning matematika bo‘yicha, paninining grammatika bo‘yicha yirik asari, dramaturgiyada kalidasa ijodi va boshqalar shu davr bilan bog‘liq, shu jumladan, dandin ijodi ham guptalar davriga to‘g‘ri keladi. u sanskrit tilida ijod qilgan oxirgi yozuvchilardan biri hisoblanadi. hind adabiyotida eramizdan avval janr turlari juda kam bo‘lgan. ular, asosan, nazmda yaratilgan adabiyot bo‘lgan. eramizning birinchi ming yilligiga kelib hind adabiyotida ham turli nasriy janrlar shakllana boshladi. ulardan biri «nasriy qissa», ya’ni bugungi kun adabiyotidagi «roman» janri bo‘lib, uning bunyodga kelishi dandin ijodi bilan bog‘likdir. ma’lumotlarga ko‘ra, dandin eramizning vi-vii asrlarida yashab o‘tgan. uning qayerda yashagani faqat taxminlarga asoslanadi. u yoki magadxada (janubiy bihar hududi) yoki malva shohligida yashagan deb taxmin qilinadi. dandin asari ko‘proq yoshlarga mo‘ljallangan. …

‘ngra dunyoviy hayot lazzatini olib yashashi lozim. buning uchun u taraqqiyparvar insonlar yashaydigan shahar bo‘lmish poytaxtlarda yoki biron bir katta shaharning markaziy qismlarida, ya’ni o‘z hunari va kasbiga mos yerda yashashi lozim. bundan tashqari u shahar tashqarisida, biron bir suv bo‘yida o‘ziga dala hovli, mehnat qilish uchun maydoncha va oromgoh qurib olishi lozim» ( deb yoshlarga yaxshi yashash yo‘llarini o‘rgatadi. keyin kasblar va hunarlarning turlari haqida ham so‘z yuritadi. yoshlar peshindan keyin, albatta, o‘zlariga oro berib ko‘chalarga, bog‘-rog‘larga sayr qilgani, sevgi onlarini o‘tkazish uchun chiqishlari, musiqa eshitib, raqsga tushib dam olishlari lozim ( degan fikrlarni bildiradi. ayrim kunlari ibodatxonalarga ham borib, u yerda go‘zal nasihatlarga ham quloq solib turishlari, teatrlarga va geteralar raqsini tomosha kilgani, san’at va madaniyat bahslari bo‘ladigan maxsus joylarga ham borib turishlari kerakligini ta’kidlaydi. dandin asarlarining o‘quvchilari asosan savdogar va sudxo‘rlarning boylikdan taltayib ketgan farzandlari, saroy ahli, doim rohat farog‘atda yashovchi puldor shaxslardir. uning asarlarining qahramonlari ham, …

lqi tomonidan juda sevib o‘qiladi. hindlar bu asarga «uch dunyoni zabt etgan shoh asar» deb baho berganlar. «o‘n shahzoda sarguzashti» asarida shahar hayoti tasvirlanadi. romanda tasvirlangan shaharlarning nomi va voqealarning mazmunidan asarning yaratilgan davrini aniqlashga harakat qilingan. unga ko‘ra roman eramizning taxminan 585 yilida yaratilgan. roman kirish, sarguzashtlar qissasi va epilogdan iborat. lekin ayrim sanskrit adabiyoti mutaxassislarining aytishicha, kirish va epilog boshqa shaxs tomonidan yozilgan. romanning kompozitsion qurilishi «panchatantra» yoki «ming bir kecha» asarlarining kompozitsion qurilishini eslatadi, ya’ni qadimiy hind adabiyotidagi an’anaviy qoliplash usulidan foydalanilgan. bosh syujetga kiritma syujet sifatida kichik-kichik voqealar tafsiloti ulanib ketaveradi. asarning voqeasi magadxa va malva shohliklarining o‘zaro urushidan iborat. urushda yutqazgan magadxa shohi o‘z malikasi bilan o‘rmonga tarki dunyo qilib ketadi. u yerda ular bir o‘g‘il ko‘radilar. uning ismini rajavaxan deb qo‘yadilar. u katta bo‘lgach o‘z do‘stlari bilan juda ko‘p sarguzashtlarni boshidan kechirib magadxaga boradi va u yerda otasi qo‘lidan chiqargan taxtni qo‘lga kiritadi. otasi …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"qadimgi hind adabiyoti va vishakxadatta ijodi" haqida

1662585397.doc αζαρ qadimgi hind adabiyoti va vishakxadatta ijodi reja: 1. romanist dandin 2. romanis dandin 3. qadimiy hind satirasi. haribxadra ijodi 4. hindistonda forsiyzabon adabiyot 5. amir xusrav dehlaviy vishakxadatta ham hind dramaturglari va satiriklari qatoriga kiradi. v-vi asr oxiri va vii asr boshlarida yashab o‘tgan deb taxmin qilinadi. vishakxadatta, asosan, dramalar yaratgan. uning hayoti haqida aniq ma’lumot yo‘q. uning ilmli, ziyoli va yaxshi ta’minlangan oiladan chiqqan shaxs bo‘lganligi uning asarlaridan ma’lum bo‘ladi. dramaturgiyada vishakxadatta tarixiy drama asoschisidir. uning bizgacha yetib kelgan asarlari quyidagilar: ragxavananda ( ragxavananda «ramayana»dan olingan. abxisarikavanchitaka ( «sevgilisiga aldangan» devichandragupta ( «chandragupta va malika» mudra...

DOC format, 2,1 MB. "qadimgi hind adabiyoti va vishakxadatta ijodi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: qadimgi hind adabiyoti va visha… DOC Bepul yuklash Telegram