ichki a`zolar tuzilishi

PPTX 47 pages 19.0 MB Free download

47 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 19.0 MB

File type PPTX

Pages 47

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 47

ichki a`zolar tuzilishi. ichki a`zolar tuzilishi. nafas a`zolarning рузиева с reja: 1. nafas a`zolarning, burun bo`shlig`i, xiqildoq va uning tizilishi. 2. kekirdak, bronxlar va o`pkaning joylashishi. 3. siydik va tanosil a`zolarining tuzilishi. tashki nafas yoki o’pka nafasi – organizm bilan atrof muxit o’rtasida o’pka orqali gazlar almashinuvi. ichki nafas yoki to’kimalar nafasi – ho’jayralarda ro’y beradigan jarayonlarni o’z ichiga oladi. qonnig gazlarning tashishi, ya’ni qon orqali o’pkada to’qimalarga kislorod va to’kimalardan o’pkaga karbonat angidrid yetkazib berilish. odam nafas olganda havo burunga, so’ngra burun halqumiga, hiqildokga, traxeyaga, bronxlarga, bronxiollalarga va nihoyat alviollarga kiradi. nafas olishning ahamiyati odam va har bir boshqa tirik organizm tashqi muhitdan kislorod qabul qilib, karbonat angidrid gazini chiqarib turishi nafas olish deb ataladi. nafas olish har bir tirik organizmning hayoti uchun eng zarur fiziologik jarayon hisoblanadi. nafas olish jarayoni quyidagi qismlardan iborat: o'pka alveolalari va tashqi muhit o'rtasida kislorod va karbonat angidrid almashinuvi (tashqi nafas olish). o'pka …

2 / 47

$nashadi. burun bo’shlig’ining ichki shilliq yuzasini ko’pchilik qismida ko’p yadroli tukli silindrik epiteliya bilan qoplangan bo’lib, bu qismida shilliq ishlab chikaruvchi bezlar joylashgan bo’ladi. burun bo’shligida shuningdek hid bilish peseptorlari joylashgan bo’ladi. burun bo’shligidagi tuklar havo bilan kirgan changlarni ushlab qolib tashqari chiqarib tashlaydi. bundan tashqari burun bo’shligi kapilyar qon tomirlari bilan yaxshi ta’minlangan bo’lib, tashqaridagi burun bo’shligi orqali o’pkaga o’tayotgan havo ilib o’tadi. xiqildok – bir – briga birikkan xarakatchang tog’aylardan iborat bo’ladi. bolalarda xiqildok tana uzunligiga nisbatan kattalarga qaraganda uzunroq bo’ladi. xiqildok bolaning besh yoshida va jinsiy balog’at davrida intensive rivojlanadi. qizlarning 3 yoshida xiqildok shu yoshdagi o’g’il bolalarga nisbatan kichikroq va torroq bo’la boshlaydi. ayollar xiqildog’i erkaklarnikiga nisbatan 1\4 qismga xiqilrokdir. xiqildokning o’sishi odamning 20 – 30 yoshigacha davom etadi. yosh bolalarda ovoz yorig’i tor, xiqildok va ovoz boylamlari mustaqil ovoz muskillari intensiv ravishda rivojlana boshlaydi. shuning uchun o’g’il bolalarda ovoz pastok bo’ladi. traxeya – buyinning oldingi …$

3 / 47

a chap broxga bo’lanadi. o’ng bronx o’z navbatida 3 bo’lakka bo’linsa, chap bronx esa 2 bo’lakka bo’linadi. ung tomondagisi go’yo traxeyaning davomini bo’lsa, chap tomondagisi o’tni burchak ostida chiqadi. o’ng bronx ikkinchisidan kattaroq bo’ladi. yot jismlar ko’pincha o’ng bronxga tushib qoladi. kichik yoshdagi o’quvchilarning bronxlari tor, togaylari yumshoq, muskul va elastik tolalari ancha sust rivojlangan bo’ladi. bronxlarni ko’plab turgan shillik parda qon bilan mo’l – qul ta’minlanadiyu, lekin bir muncha quruk to’radi. bronxlarning o’sishi kichik maktab davrida sekin boradi va 13 yoshidan keyin ancha tezlashadi. bronxlar mayda bronxlarga, o’ndan so’ng esa bronxiollarga bo’linib, xar bir bronx bronx daraxtini hosil qiladi. bronxiollalar tarmoqlanib, oxiridi o’pka hujayralari alviollalar bilan tugaydi. o’pka – ko’krak qafasining tegishli yarmida joylashgan bo’lib, o’ng va chap o’pkadan iborat bo’ladi. 0020 ar bir o’pka konussimon bo’lib, o’stki qismi uchi, pastki kismi esa asosi deyiladi. bolalarning yoshi o’rta boshlashi bilan o’pkaning og’irligi va xajmi ortib boradi. yangi tug’ilgan bolalarda …

4 / 47

intensiv kechib, bola tez o’sib rivojlanadi. yosh bolalarda organizmning kislorodga bo’lgan talabi juda yuqoridir, chunki bolalarda energiya va moddalar almashinuvi juda intensiv ravishda kechadi. masalan: 1 kg. bola organizmi kislorod bilan normal ta’minlanishi uchun ushkasidan 1 minutda 1400 – 1500 sm3 xavo o’tishi kerak. katta odamning 1 kg. tirik massasining kislorodga bo’lgan extiyojini qondirish uchun esa 300 – 400 sm 3 xavo o’tishi kerak. bolalarning tinch holatida va ayniqsa mushkul ishida kattalarga nisbatan tez – tez nafas oladi. agarda bolalar sistematik ravishda jismoniy mashq bilan, ayniksa qayikda suzish, voleybol, yengil atletika, suzish sporti bilan shugullansa, o’pkaning tiriklik sigimi ortadi. bunga asosiy sabab jismoniy mashqlanish jarayonida organizmni kislorodga bo’lgan extiyoji ortadi, natijada o’pkaning nafasda ishtiroq etadigan yuzasi ham asta sekin kattalashib boradi. shu bilan birga tomirlardan vaqt birligi ichida o’pkaga oqib keladigan qon mikdori ham ko’payib boradi, bu esa bolalarda gazlar uchun ancha qulay sharoitlarni yaratadi. o’pka maxsus parda yoki plerva …

5 / 47

minlaydigan neyronlar bor. ammo uzunchoq miya bugunligicha salanib qolsa, uning yuqorida yotgan bosh miya bo’limlari bilan, xususan miya po’stlog’i bilan aloqa buzilsa, nafas ham izdan chiqadi. nafas xarakatlari reflektor yo’li bilan boshqariladi. tanamizning boshqa qismlari tasvirlanganda ham nafas reflektor ravishda o’zgaradi. masalan: cho’milish vaqtida so’vuqga chopish nafasni kiska vaqt to’htab qolishiga sabab bo’ladi. hiqildok nervi uchlarining nafas yullarida chang yoki shilimshik bilan ta’sirlanishi yo’talga sabab bo’ladi. burun – halqumning chang yoki shilimshik bilan ta’sirlanishi aks o’rishga sabab bo’ladi. sog’lom organizmda nafas oraliq miya po’stlogi ishtirokida boshqarilib boradi. katta yoshli odam va katta yoshli bolalar o’z ixtiyori bilan nafas tezligini va chuqurligini o’zgartirishi mumkin. bundan tashqari, nafas tezligi uning emosional xolatiga bog’lik bo’ladi. bosh miya katta yarim sharlarining peshona bo’laklarini ta’sirlash nafas xarakatlarining o’zgarishiga sabab bo’ladi. sportchida start oldidan, o’quvchining ekzamen oldidan, ishchini mexnat jarayoni boshlanishi oldidan nafasini tezlashishi ham shartli refleksdir. nafas olish gigienasi deganda to’g’ri nafas olishni ta’minlash tushuniladi. …

Want to read more?

Download all 47 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ichki a`zolar tuzilishi"

ichki a`zolar tuzilishi. ichki a`zolar tuzilishi. nafas a`zolarning рузиева с reja: 1. nafas a`zolarning, burun bo`shlig`i, xiqildoq va uning tizilishi. 2. kekirdak, bronxlar va o`pkaning joylashishi. 3. siydik va tanosil a`zolarining tuzilishi. tashki nafas yoki o’pka nafasi – organizm bilan atrof muxit o’rtasida o’pka orqali gazlar almashinuvi. ichki nafas yoki to’kimalar nafasi – ho’jayralarda ro’y beradigan jarayonlarni o’z ichiga oladi. qonnig gazlarning tashishi, ya’ni qon orqali o’pkada to’qimalarga kislorod va to’kimalardan o’pkaga karbonat angidrid yetkazib berilish. odam nafas olganda havo burunga, so’ngra burun halqumiga, hiqildokga, traxeyaga, bronxlarga, bronxiollalarga va nihoyat alviollarga kiradi. nafas olishning ahamiyati odam va har bir boshqa tirik organizm tashqi muhitd...

This file contains 47 pages in PPTX format (19.0 MB). To download "ichki a`zolar tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: ichki a`zolar tuzilishi PPTX 47 pages Free download Telegram