boshqaruv hisobining nazariy asoslari

DOC 25 pages 238.5 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 238.5 KB

File type DOC

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

boshqaruv hisobining nazariy asoslari reja: 1. boshqaruv hisobi kontseptsiyasi 2. bozor iqtisodiyoti rivojlangan mamlakatlarda boshqaruv hisobini tashkil etish tajribasi 3. funktsional - qiymat tahlil usuli – boshqaruv hisobining samarali vositasi boshqaruv hisobi kontseptsiyasi iqtisodiyotni erkinlashtirish, ko’p ukladli iqtisodiyotni shakllantirish, unda xususiy mulkning etakchi o’rin egallashini ta’minlash, xususiy sektorning ulushi va ahamiyatini tubdan oshirish, xususiylashtirilgan korxonalarni korporativ boshqarishni takomillashtirish sharoitida korxona faoliyatining barcha jarayonlarida boshqaruv axborotiga nisbatan xolislik, haqqoniylik, o’z vaqtidalik va aniqlik kabi yangi talablar qo’yilmoqda. «bankrotlikka uchramaslikning yana bir muhim omili, - deb ta’kidlaydi prezidentimiz i.a. karimov, - bu o’z biznesini boshqarishni takomillashtirish, boshqacha aytganda, menejment san’atini puxta egallashdir. katta biznesga nisbatan kichik biznesda menejmentning roli ko’proq ahamiyat kasb etadi, chunki kichik biznes sohasida ishlab chiqarishning tezkorligi, moslashuvchanligi katta biznesga nisbatan ancha yuqori bo’lishi lozim»1. hozirgi sharoitda olingan axborot ishonchli va sifatli, ichki va tashqi foydalanuvchilar talabini qondiradigan, taqdim etiladigan axborot zarur, muhim va maqsadga muvofiq bo’lishi, ortiqcha ko’rsatkichlarni …

2 / 25

malakali mutaxassislar shug’ullanadilar. uning ko’pgina unsurlari an’anaviy buxgalteriya va operativ-1 i.a. karimov. jamiyatda tadbirkorlik ruhini qaror toptirish – taqqiyot garovi. prezident islom karimovning vazirlar mahkamasining 2001 yil birinchi yarim yil yakunlariga bag’ishlangan yig’ilishidagi nutqi. «xalq so’zi», 2001 yil 18 iyul. texnik hisob, iqtisodiy tahlil tarkibiga kiradi. shu bilan birga, o’zbekiston hisob amaliyoti byudjetlashtirish, loyihalarni tahlil qilish, xarajatlarni strategik boshqarish, transfert bahoni shakllantirish, mahsulotni sotishning zararsizlik nuqtasini aniqlash, ichki hisob va auditni metodikasi, istiqbolli taxminlash kabi katta imkoniyatlardan foydalanilmayapti va h.k. buning sabablaridan biri, boshqaruv hisobi o’zbekistonda amal qilayotgan qonuniy va me’yoriy hujjatlarda o’z aksini topmaganidir. masalan, “buxgalteriya hisobi to’g’risida”gi o’zbekiston respublikasi o’onunida asosan buxgalteriya hisobi to’g’risida so’z yuritilgan, unda moliyaviy, boshqaruv va soliqlar hisobi kabi buxgalteriya hisobining mustaqil tarkibiy qismlari yoritilmagan. boshqaruv hisobining mohiyati va ahamiyatini chuqurroq tasavvur etish uchun uning tarixiy rivojlanishini tahlil qilish zarur. boshqaruv hisobining paydo bo’lishi hamda shakllanishini kalkulyatsiya va ishlab chiqarish hisoblarini rivojlanishi tarixidan ajralgan …

3 / 25

asosda tashkil etilgan ishlab chiqarishda mehnatning ijtimoiy samaradorligining oshishi; narx-navolardagi o’zgarishlar, bunda tovarlar ularning tannarxga yaqin baholarda emas, balki ishlab chiqarish bahosiga yaqin narxlarda sotila boshlandi va foydaning o’rtacha me’yorini mexanizmi sifatida raqobat kelib chiqdi. (3.107., 47 b.). fikrimizcha, kalkulyatsiya hisobi xo’jalik hisobi paydo bo’lishi bilan bir vaqtning o’zida kelib chiqqan va tovar almashuv muomalalari natijasi bo’lib hisoblangan. hisob jarayonida qo’lbola vositalar sifatida toshchalar, tayoqchalar va shunga o’xshash buyumlar qo’llanila boshlagan. “kalkulyatsiya” so’zi lotin tilidan olingan bo’lib, so’zma-so’z tarjimada «calcul» - toshcha ya’ni “toshchalar bilan sanash” ma’nosini anglatadi. haqiqatan ham ikkiyoqlama yozuvning paydo bo’lishi va kapitalizmning rivojlanishi kalkulyatsiya hisobining rivojlanishini yanada yuqoriroq pog’onaga ko’tardi. korxonaning umumiy buxgalteriyasi tarkibida kalkulyatsiya hisobining ajratib ko’rsatilishi esa, o’z navbatida, buxgalteriya hisobotini yanada takomillashuviga olib keladi. kapitalistik ishlab chiqarishning rivojlanishi natijasida ko’pdan-ko’p sanoat korxonalari, kompaniyalar va aktsionerlik jamiyatlari, shuningdek erkin ishbilarmonlikni paydo bo’lishi raqobat, kapital, tovarlar va mehnat bozorlari, shuningdek erkin baholarning kelib chiqishiga imkon …

4 / 25

ini oshirib yubordi. ilmiy-texnika taraqqiyoti asosida ishlab chiqarish kontsentratsiyasi bilan bir qatorda mehnatning bundan keyingi taqsimlanish va ixtisoslashish jarayoni sodir bo’la boshlagan o’n to’qqizinchi asr oxiri va yigirmanchi asr boshlarida yangi tashkiliy va texnik echimlar paydo bo’ldi: ishlab chiqarishning uzluksiz ishlashi, mahsulotlarni konveyer usulida yig’ish, ishlov berishining avtomatik liniyasi qisqa vaqt ichida bozorga shu qadar ko’p tovarlar chiqarib tashladiki, natijada ishlab chiqarishni boshqarish murakkablashdi, mahsulotni sotish, aylanma mablag’lar etishmovchiligi va qarzga olingan kapitalni jalb etish bilan bog’liq muammolar paydo bo’ldi. o’z navbatida, soliq idoralari, aktsionerlar, kreditorlar va boshqa manfaatdor shaxslar ishbilarmonlardan ularning moliyaviy va ishlab chiqarish-tijorat faoliyati to’g’risida ko’proq axborot berishlarini talab qila boshlashdi, chunki hisobot davri tugagandan so’ng olingan axborot «vafotidan keyingi axborot beruvchi» kalkulyatsiya hisobining kamchiligi bo’lib, bunday axborotsiz tezkor qarorlar qabul qilish imkonini bermas edi. asr boshida an’anaviy kalkulyatsiya hisobi krizisi ro’y berdi. ch. garrison yozganidek, “kalkulyatsiya hisobi achinarli krizis holatida yotibdi. biz muhandislik-texnik tafakkurning tizimga (kalkulyatsiya …

5 / 25

l qismga - moliyaviy va kalkulyatsiya hisobiga bo’linishini shart qilib qo’ydi. bu tarzda buxgalteriyaning mustaqil qismlarga bo’linishi moliyaviy hisobni markazlashtirishga va kalkulyatsiya hisobini nomarkazlashtirishga olib keldi. kalkulyatsiya hisobi o’z vazifalariga ega bo’la boshladi, ishlab chiqarishni samarali boshqarishga hamkorlik qilishga yordam berardi ya’ni boshqaruv jarayonini tezkor-tahliliy axborot bilan ta’minlashga, bo’linmalar barcha ishlab chiqarish tuzilmalarini, ularning xarajatlari va daromadlarini nazorat qilishga imkon tug’dirardi. shuni ta’kidlash lozimki, ishlab chiqarish menejmenti tamoyillaridan biri hisoblangan mahsulot tannarxini normativ usul bilan aniqlash, me’yorlar va jadvallar tuzish, operatsiyalarni me’yorlash, standart yo’riqnomalarni tayyorlash, unumdorlikni rag’batlantirish, tezkor, ishonchli, to’liq, aniq va muntazam hisob-kitob yuritish tamoyillari «boshqaruvning mumtoz maktabi» asoschilari f. teylor, g. emerson va o’sha vaqtdagi boshqa muhandislar tomonidan taklif etilgan edi. ch. garrison 1911 yilda xarajatlarni normativ asosda hisobga olish tizimini birinchi marta ishlab chiqib, amaliyotga tadbiq etdi va 1918 yilda o’zgaruvchan xarajatlar tahlili uchun qator tenglamalarni birinchi marta taklif qildi. normativ hisob tizimiga bag’ishlangan hozirgi zamon adabiyotida …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boshqaruv hisobining nazariy asoslari"

boshqaruv hisobining nazariy asoslari reja: 1. boshqaruv hisobi kontseptsiyasi 2. bozor iqtisodiyoti rivojlangan mamlakatlarda boshqaruv hisobini tashkil etish tajribasi 3. funktsional - qiymat tahlil usuli – boshqaruv hisobining samarali vositasi boshqaruv hisobi kontseptsiyasi iqtisodiyotni erkinlashtirish, ko’p ukladli iqtisodiyotni shakllantirish, unda xususiy mulkning etakchi o’rin egallashini ta’minlash, xususiy sektorning ulushi va ahamiyatini tubdan oshirish, xususiylashtirilgan korxonalarni korporativ boshqarishni takomillashtirish sharoitida korxona faoliyatining barcha jarayonlarida boshqaruv axborotiga nisbatan xolislik, haqqoniylik, o’z vaqtidalik va aniqlik kabi yangi talablar qo’yilmoqda. «bankrotlikka uchramaslikning yana bir muhim omili, - deb ta’kidlaydi prezidentimiz i.a...

This file contains 25 pages in DOC format (238.5 KB). To download "boshqaruv hisobining nazariy asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: boshqaruv hisobining nazariy as… DOC 25 pages Free download Telegram