oʻzbek tilshunosligida qoʻshma gaplar tadqiqi va tasnifi

PPTX 12 sahifa 138,9 KB Bepul yuklash

12 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 138,9 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 12

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 12

o`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi toshkent moliya instituti qoshidagi 2-son akademik litseyi oʻzbek tilshunosligida qoʻshma gaplar tadqiqi va tasnifi ikki yoki undan ortiq sodda gapning mazmun, grammatik va ohang jihatidan birikuvidan tuzilgan gap qo‘shma gap deyiladi: eshik sekin ochildi-yu, qalandarovning yuzi ko‘rindi. sodda gap tarkibida bitta ega va kesim birligi ishtirok etsa, qo‘shma gap tarkibida ikki va undan ortiq ega va kesim birligi qatnashadi. qo‘shma gap tarkibidagi sodda gaplar o‘zaro bog‘lovchilar, yuklamalar, ko‘makchilar va fe’l shakllari hamda ohang orqali bog‘lanadi. mazmun munosabati va bog‘lovchi vositalarining qo‘llanishiga ko‘ra qo‘shma gaplar 3 xil bo‘ladi: bog‘langan qo‘shma gaplar, ergash gapli qo‘shma gaplar va bog‘lovchisiz qo‘shma gaplar. ayrim darsliklarda qo‘shma gaplar quyidagi guruhlarga bo‘linadi: 1) teng bog‘lovchilar vositasida bog‘langan qo‘shma gaplar. 2) ergashtiruvchi bog‘lovchilar vositasida bog‘langan qo‘shma gaplar. 3) bog‘lovchi-yuklamalar vositasida bog‘langan qo‘shma gaplar. 4) nisbiy so‘zlar vositasida bog‘langan qo‘shma gaplar. 5) faqat ohang vositasida bog‘langan qo‘shma gaplar. ergash va bosh …

2 / 12

sh gap bosh gap tarkibidagi olmosh bilan ifodalangan to‘ldiruvchini (shuni) izohlayapti. ergash gap bosh gapdan oldin, undan keyin yoki uning ichida kela oladi: o‘qituvchi, qo‘ng‘iroq chalingach, sinfga kirdi. bu gapda ergash gap bosh gap ichida qolgan. ergash gaplar bosh gaplarga chunki, shuning uchun, -ki, agar, garchi, mabodo, go‘yo(ki) (ayrim darsliklarda go‘yo bog‘lovchisi bog‘lovchi vazifasidagi so‘z deb atalgan) kabi ergashtiruvchi bog‘lovchilar, fe’lning ravishdosh, sifatdosh, harakat nomi shakllari, shuningdek, yuklama, ko‘makchilar, ko‘makchili qurilmalar (shuning uchun, shu sababli, shu tufayli), turli vazifadagi ko‘rsatish olmoshlari, kim – u, qanday – shunday, qancha – shuncha, qaysi – o‘sha, qayerda – u yerda kabi bir-biriga ishora ma’nosini bildiradigan so‘roq olmoshlari va ko‘rsatish olmoshlaridan iborat nisbiy so‘zlar, sababli, tufayli, deb so‘zlari orqali bog‘lanadi: 1) biz kitobni sevamiz, chunki u bilim manbaidir. 2) hosil to‘kin bo‘lsa, to‘ylar to‘xtamas. bog‘lovchisiz qo‘shma gaplar maxsus bog‘lovchi vositalarsiz, asosan ohang yordamida birikkan sodda gaplardan tuzilgan qo‘shma gaplar bog‘lovchisiz qo‘shma gaplar deyiladi. bunday …

3 / 12

ma-ket yuz bergan voqea-hodisalarni ifodalasa, ular orasiga vergul qo‘yiladi: arava g‘ijirlab borar, aravakash xirgoyisini bir zumga ham to‘xtatmas edi. agar bog‘lovchisiz qo‘shma gap qismlari o‘zaro mazmunan bir-biridan ancha uzoq bo‘lsa, ular orasiga nuqtali vergul qo‘yiladi: yomg‘ir chelakdan quyganday sharillab yog‘ardi; uning hayoli uzoq yoshlik paytlarida kezar edi. politsmeyster zinada to‘xtadi; uning basharasi yovuz va quturgan edi. (o.) bog‘lovchisiz qo‘shma gapning ikkinchi qismi birinchi qismining sababini bildirsa, izohlasa, to‘ldirsa, ular orasiga ikki nuqta qo‘yiladi: gap shu: ertaga men bilan yo‘lga chiqasiz. agar bog‘lovchisiz qo‘shma gap qismlari o‘zaro zidlik, o‘xshashlik yoki shart munosabatiga kirishgan bo‘lsa, ular orasiga tire qo‘yiladi: qor yog‘di – don yog‘di. yoshim yetmish ikkida –o‘zim yigitman. bog‘langan qo‘shma gaplar teng munosabatdagi sodda gaplarning o‘zaro teng bog‘lovchilar yordamida bog‘lanishidan tuzilgan qo‘shma gap bog‘langan qo‘shma gap deyiladi: kechasi qalin qor yog‘di, lekin havo sovimadi. tarkibidagi sodda gaplarning o‘zaro mazmun-munosabatiga ko‘ra bog‘langan qo‘shma gaplar quyidagi turlarga bo‘linadi: /docprops/thumbnail.jpeg

4 / 12

oʻzbek tilshunosligida qoʻshma gaplar tadqiqi va tasnifi - Page 4

5 / 12

oʻzbek tilshunosligida qoʻshma gaplar tadqiqi va tasnifi - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 12 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"oʻzbek tilshunosligida qoʻshma gaplar tadqiqi va tasnifi" haqida

o`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi toshkent moliya instituti qoshidagi 2-son akademik litseyi oʻzbek tilshunosligida qoʻshma gaplar tadqiqi va tasnifi ikki yoki undan ortiq sodda gapning mazmun, grammatik va ohang jihatidan birikuvidan tuzilgan gap qo‘shma gap deyiladi: eshik sekin ochildi-yu, qalandarovning yuzi ko‘rindi. sodda gap tarkibida bitta ega va kesim birligi ishtirok etsa, qo‘shma gap tarkibida ikki va undan ortiq ega va kesim birligi qatnashadi. qo‘shma gap tarkibidagi sodda gaplar o‘zaro bog‘lovchilar, yuklamalar, ko‘makchilar va fe’l shakllari hamda ohang orqali bog‘lanadi. mazmun munosabati va bog‘lovchi vositalarining qo‘llanishiga ko‘ra qo‘shma gaplar 3 xil bo‘ladi: bog‘langan qo‘shma gaplar, ergash gapli qo‘shma gaplar va bog‘lovchisiz qo‘shma ...

Bu fayl PPTX formatida 12 sahifadan iborat (138,9 KB). "oʻzbek tilshunosligida qoʻshma gaplar tadqiqi va tasnifi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: oʻzbek tilshunosligida qoʻshma … PPTX 12 sahifa Bepul yuklash Telegram