ekstremаl shаroitdаgi moddа xususiyatlаri (аstrofizikа elementlаri)

DOC 244,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1403758698_46386.doc ( ) ( ) 4 8 2 30 11 4 2 10 7 10 2 10 7 , 6 × × × × = - к к r m g ( ) 3 / 1 30 11 7 7 10 2 10 7 , 6 10 10 × × × » - 1/3 yu gm 3 юл r 2 к r 2 ÷ ÷ ø ö ç ç è æ n к r r 2 к r 2 ÷ ÷ ø ö ç ç è æ n к r r e r h r v r [ ] h v c e e e f r r r r , + = e r h r m p r w r m p r w r m p r э d r m p r ekstremal sharoitdagi modda xususiyatlari (astrofizika elementlari) ekstremal sharoitdagi modda xususiyatlari (astrofizika elementlari) reja: 1. …

hlar yuz beradi, т>109 k larda esa yadrolar parchalana boshlaydi va т(1011 k ga etganda moddaning protonlar va elektronlardan iborat holati qaror topadi. nihoyat, temperaturaning mрс2 ( кт (mр(1,67.10-27kg - protonning tinchlikdagi massasi, с=3.108m/s - yorug’likning vakuumdagi tezligi, к=1,38.10-23 j/к) shartni qanoatlantiruvchi, ya'ni т(1013 k qiymatlarida nuklon-antinuklon juftlarning tuqilishi, umuman, aytganda, elementar zarralarning bir-biriga aylanishi boshlanadi. modda holatini temperatura o'qi bo'ylab o'zgarishini qarab chiqishda biz bosim odatdagidek, ya'ni normal ((1 аmм=1,032.105 pa) deb faraz qildik. endi temperatura uncha yuqori bo'lamagan holda o'zgarmas qolsin deylik va sifat jihatdan moddaning holati zichlik (bosim) ortishi bilan qanday o'zgarib borishini kuzataylik. yetarli darajada yuqori (р(108 atm) bosimgacha siqilgan modda atomlarining elektron qobiqlari deformatsiyalanadi. alohida olingan atom yadrolarining elektr maydonlari bir-biriga kirishib ketadi va natijada atom tashqi qobiq’idagi elektronlar o'z atomlari bilan bog’lanishni uzib, modda bo'ylab erkin ko'chib yura oladigan zaryad tashuvchilarga aylanadi (moddaning "metallashuvi" yuz beradi). amerikalik fiziklar vigner va xantingtonlarni ko'rsatishicha (1935) р(106 …

ha siqilgan moddalarning atomlaridagi elektronlar va yadrolarning o'zaro ta'siri uncha muhim rol o'ynamaydi va moddani ma'lum ma'noda katta zichlikdagi elektron gaz (fermi-dirak statistikasiga bo'ysunadigan "aynigan" holatda) deb qarash mumkin. bosim va zichlik mos holda 109 kg/m3 va 1018 amm qiymatlarga etganda elektron gaz relyativistik gazga aylanadi (temperatura ko'tarilib, elektronning o'rtacha energiyasi (mеs2ga yaqinlashadi). zichlikning yanada ortishi termodinamik nuqtai nazardan yadro reaksiyalari kechishi afzal bo'lgan holatga olib keladi. bunda elektronlar yadrolar tomonidan yutilib, neytrino nurlatishdan iborat jarayon ro'y beradi (р+е-(n +(e+ (), yadro massasi o'zgarmagan holda zaryadi kamayadi, umuman olganda, yadro turg’unligi ham pasayadi, oqibatda yadrolarning emirilishi boshlanadi. zichlik ((1014 kg/m3 va bosim р (1024 atm ga etganda neytronlar soni elektronlar sonidan ortib ketadi, ((1015 kg/m3 zichliklarda esa neytronlar bosimi elektronlarnikidan o'zib ketadi. ana shunday ekstremal holatda moddaning neytronlashuvi yuz beradi, ya'ni modda asosan neytronlarning fermi-gazidan iborat deb qaralishi mumkin bo'lib holadi. bosimning (1027 atm qiymatlarida neytron gaz yadro moddasining zichligi …

3 5,90 0,089 0,112 0,170 0,320 0,694 1.83 5,79 planeta-gigantlarning bag’rida bosim р((106(108) atm, temperatura т((103(104) k. bu holda metall vodorod ((н 1г/см3, ( 1, =1) va suv ((н2о 3,5г/см3, ( 1, =6) uchun mos holda рт( 2,5(105(106) atm va рт( 1,4(105(106) atm tartibidagi qiymatlar kelib chiqadi. demak planetalar bag’ridagi umumiy bosimining 10(20% ini issiqlik bosimi tashkil etadi, xolos, ya'ni ularni tashkil etgan modda yadro qismida asosan gravitatsion bosim ostida siqiladi. quyidagi 1.1-jadvalda metall vodorod va molekulyar vodorod uchun р((,0) bog’lanish (nolinchi izoterma) keltirilgan. molekulyar vodorodni metall vodorodga fazaviy o'tish nuqtasi nazariy hisoblanmagan. o'tish nuqtasidagi bosim temperaturaga kuchsiz bog’liq va (3.106 atm tartibida baholanadi. qattiq fazada o'tish nuqtasidagi zichlik sakrab (10 % ga ortadi. suyuq holatda esa bunday o'tish uzluksiz ro'y beradi. endi quyosh tipidagi yulduzlar markazidagi bosim va temperaturani holat tenglamasidan foydalanib baholaymiz. ko'pchilik yulduzlar plazma holatida bo'lsada, ularni ideal gaz holatidagi shar deb model qurish mumkin, chunki ularda …

rotonlar va elektronlardan iborat o'ta zichlashgan oq mitti yulduzlarda zichlik ( (1012(1013 kg/m3 ga etib borsa, moddaning neytronlashish jarayoni - elektronlarni yadrolarga "bosib kiritilishi" natijasida protonlarni neytronlarga aylanishi sodir bo'ladi. modda neytron holatga o'tadi va neytron yulduz tug’iladi. neytronlarning "aynigan" fermi-gazi xuddi elektronlardagi (1.6) kabi рn ( (104 (5/3 (1.14) kvantoviy bosim hosil qiladi. yuqorida ko'rsatginimizdek, (16.14) ni gravitatsion bosim bilan tenglashtirib, neytron yulduzning radiusi uchun rn ( (1.15) ifodani olamiz. agar neytron yulduz massasi мn ( mқ quyosh massasiga teng deb faraz qilsak, uning radiusi rn ( 10 km tartibida bo'lib chiqadi. uning zichligi esa ( (= ( 5.1017kg/m3 atom yadrolari moddasining zichligiga tengdir. shu sababdan neytron yulduzni "gigant atom yadrosi" deb qaraydilar. neytronlar gazi fermining kvant statistikasiga bo'ysunadi. hisoblashlar ko'rsatadiki, neytron yulduzda qarama-qarshi spinli neytronlar juftining bog’lanishi (korrelyatsiyasi) va demak boze-zarrachalar tuqilishi, buning oqibatida esa neytron suyuqligi o'ta oquvchan holatga o'tishi mumkin. neytron yulduz tarkibida ma'lum darajada protonlar …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ekstremаl shаroitdаgi moddа xususiyatlаri (аstrofizikа elementlаri)" haqida

1403758698_46386.doc ( ) ( ) 4 8 2 30 11 4 2 10 7 10 2 10 7 , 6 × × × × = - к к r m g ( ) 3 / 1 30 11 7 7 10 2 10 7 , 6 10 10 × × × » - 1/3 yu gm 3 юл r 2 к r 2 ÷ ÷ ø ö ç ç è æ n к r r 2 к r 2 ÷ ÷ ø ö ç ç è æ n к r r e r h r v r [ ] h v c e e e f r r r r , + = e r h r m p r …

DOC format, 244,0 KB. "ekstremаl shаroitdаgi moddа xususiyatlаri (аstrofizikа elementlаri)"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ekstremаl shаroitdаgi moddа xus… DOC Bepul yuklash Telegram