yaponiyada auditorlik faoliyati

DOCX 10 pages 29.9 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 29.9 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

yaponiyada auditorlik faoliyati ikki yoqlama yozuvning yevropacha usuli yaponiyada xix asrning o’rtalariga qadar mutlaqo ma’lum emas edi. aynan shu davrga kelib bu orol davlat aqshning bosimi ostida xvii asrning boshlaridan boshlab o’tkazib kelinayotgan o’z-o’zini izolyatsiya qilish siyosatidan nihoyat voz kechdi. ikki yoqlama yozuv birinchi marta yaponiyada 1865 yilda edo davrida taqdim etilgan deb hisoblanadi. amaliyotda esa u yaponiya milliy bankining tegishli yo’riqnomalari ishlab chiqilgandan so’ng va moliya vazirligining ginko boki seico (bankdagi buxgalteriya hisobi operatsiyalarining usuli) nomli me’yoriy hujjati e’lon qilingandan keyin qo’llanila boshlandi. 1878 yilda tokio va osakada fond birjalari ochildi, keyinchalik esa yomg’irdan keyingi qo’ziqorin singari ko’plab turli aktsionerlik jamiyatlari paydo bo’la boshladi. 1890 yilda tijorat kodeksi qabul qilindi. unga muvofiq aktsioner jamiyatlar jamoatchilikka mavjud aktivlar va buxgalteriya balansi to’g’risidagi ma’lumotlarni taqdim etishlari shart etib qo’yildi. aynan shu yildan boshlab yaponiyada buxgalteriya hisobi rivojlanishida kuchli taraqqiyot boshlandi. yaponiyada buxgalterlik kasbining paydo bo’lishida shuningdek, soliq qonunchiligi ham sezilarli rol …

2 / 10

ssional buxgalter sertifikatining mavjud bo’lishi talab etilmas edi. haqiqatda bu kishilar nominal ravishda auditorlar deb yuritilar va nazorat vazifasini bajarmas edilar. masalan, 1909 yilda dai nihon seito co. kompaniyasida firibgarlik faktlari aniqlandi (keyinchalik bu holat "nitto inc ishi" nomi bilan mashhur bo’lgan). firibgarlik hisobdagi noqonuniy operatsiyalarni yashirishga qaratilgan bo’lib, unda nazorat kengashi a’zolariga "dividendlar" to’langan va shu sababli ular ushbu operatsiyalarga ko’z yumganlar. natijada aktsiyalarga bo’lgan narxlarning kutilmaganda pasayib ketishi kompaniyaning bankrot bo’lishiga olib kelgan. shundan so’ng o’sha davrda britaniyaning yaponiyadagi elchisi hisoblangan ser klod maksvell makdonald keskin tarzda auditorlar faoliyatining zarurligini ko’rsatdi. shunday qilib, buyuk britaniya amaliyotiga o’xshash yapon auditining shakllanishiga asos solindi. ta’kidlash lozimki, xix asrning boshlarida buyuk britaniyaning hisob va audit tizimi eng rivojlangan va ilg’or hisoblanar edi. o’sha davrda ushbu masalada eng katta vakolatga ega bo’lgan yaponiya qishloq xo’jaligi va savdo vazirligi zudlik bilan buyuk britaniya, aqsh va evropada hisob tizimlarini tadqiq qildi. ushbu tadqiqotning natijasi …

3 / 10

digan muhit shakllanmagan edi. ko’plar ushbu qonunchilikning zarurligiga shubha bilan qarayotgan edilar. hatto 1927 yilda qabul qilingan “ro’yxatga olingan buxgalterlar to’g’risida”gi qonun ham talab darajasidan ancha yiroq bo’lib, avval boshdan namuna sifatida qabul qilingan hisobning britancha usulidan ko’p jihatlari bilan farq qilar edi. unda buxgalterlarni himoya qiladigan bitta ham band kiritilmagan edi. universitet (kollej)da buxgalteriyani o’rgangan yoki hech bo’lmaganda bir yillik amaliy tajribaga ega bo’lgan har qanday kishi professional buxgalter sifatida ro’yxatdan o’tishi mumkin edi. xx asrning 20-30 yillarida buxgalterlar misoli bo’yicha o’z faoliyatini legallashtirishni istovchi soliq agentlari soni oshib bordi. buning uchun zarur bo’lgan shart-sharoitlar soliqlar sezilarli darajada oshgan 2-jahon urushi davrida shakllandi. soliq islohotlari bilan bog’liq siyosatni muvaffaqiyatli amalga oshirishni ta’minlash uchun yaponiya milliy hukumati tomonidan 1942 yilda soliq agentlari to’g’risida qonun qabul qilindi. yaponiyaning 2-jahon urushidagi mag’lubiyatidan so’ng keyingi barcha islohotlar okkupatsiya kuchlari ittifoqi (ghq)ning bosh shtabi tomonidan amalga oshirilgan okkupatsion siyosatning tarkibiy qismi sifatida o’tkazildi. ushbu …

4 / 10

ar bozori to’g’risidagi qonun va 1934 yilda qabul qilingan fond birjasi to’risidagi qonun) to’liq nusxasi bo’ldi. audit tizimini barpo etish bilan bog’liq muammolar paydo bo’ldi, chunki yaponiyada professional auditorlar mavjud emas edi, ro’yxatga olingan buxgalterlarni esa okkupatsion kuchlar qo’mondonligi yangi qonunchilik sharoitida ishlash uchun tayyor emas deb hisoblar edi. natijada 1948 yilda diplomga ega jamoat buxgalterlari (sra) to’g’risida qonun qabul qilindi. yangi qonun eng kamida uch yillik amaliy tajribaga ega bo’lgan ro’yxatga olingan buxgalterlar uchun maxsus imtihon o’tkazishni ko’zda tutar edi. ilgari amal qilgan hisob tizimi bekor qilindi. agar ilgari ko’plab buxgalterlar hech qachon auditorlik jarayonlarini o’tkazishni sinab ko’rmagan bo’lsalar, endilikda okkupatsion kuchlar qo’mondonligining sa’y-harakatlari bilan ular buni o’rganishga shuningdek, g’arbda qabul qilingan buxgalteriya hisobi tamoyillarini o’zlashtirishga majbur edilar. okkupatsiya kuchlari qo’mondonligi tomonidan o’tkazilayotgan iqtisodiy islohotlar yapon soliq tizimiga ham tegishli bo’ldi. 1949 yilda yaponiyaga kolumbiya universiteti professori karl s. shoun boshchiligidagi ekspertlar guruhi tashrif buyurdi. ushbu guruh soliq tizimini …

5 / 10

omga ega jamoat buxgalterlari – buxgalterlik va auditorlik vazifalarini bajaradilar, soliq buxgalterlarini o’zida birlashtirgan ikkinchi toifa buxgalterlar soliq hisobi masalalariga ixtisoslashganlar. har ikkala professional guruh diplomga ega buxgalter darajasini olishga da’vogar buxgalter uchun qattiq talablar qo’ygan va o’z tashkilotlarini tuzganlar. yuqorida ta’kidlaganimizdek, moliyaviy axborotni ommaviy oshkor qilish va yaponiya iqtisodiyotining nodavlat sektorida mustaqil audit tizimi 2-jahon urushining oxirigacha deyarli mavjud emas edi. amalda butun yaponiya iqtisodiyoti dzaybatsular tomonidan nazorat qilinar edi va ular barham topgandan keyin o’ziga xos vakuum hosil bo’ldiki, u qandaydir yo’l bilan to’ldirilishi lozim edi. urushdan keyingi yaponiyada kompaniyalar ilgari aqsh yoki buyuk britaniyadagiga nisbatan boshqacharoq asosda birlasha boshladilar. dzaybatsular tarqatib yuborilgandan keyin ko’plab kompaniyalar uchun zaruriy mablag’larni olishning qulay yo’li fond bozori yordamida bevosita moliyalashtirish emas, balki bank tomonidan bilvosita moliyalashtirish bo’ldi. shunga muvofiq ravishda urushdan keyingi yaponiyada g’arb kompaniyalari (korporatsiyalari) uchun xarakterli bo’lgan hisobning konsolidatsiyalashgan tizimi yaratilmadi va ko’p sonli bo’limlarga ega bo’lgan aksariyat kompaniyalar …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yaponiyada auditorlik faoliyati"

yaponiyada auditorlik faoliyati ikki yoqlama yozuvning yevropacha usuli yaponiyada xix asrning o’rtalariga qadar mutlaqo ma’lum emas edi. aynan shu davrga kelib bu orol davlat aqshning bosimi ostida xvii asrning boshlaridan boshlab o’tkazib kelinayotgan o’z-o’zini izolyatsiya qilish siyosatidan nihoyat voz kechdi. ikki yoqlama yozuv birinchi marta yaponiyada 1865 yilda edo davrida taqdim etilgan deb hisoblanadi. amaliyotda esa u yaponiya milliy bankining tegishli yo’riqnomalari ishlab chiqilgandan so’ng va moliya vazirligining ginko boki seico (bankdagi buxgalteriya hisobi operatsiyalarining usuli) nomli me’yoriy hujjati e’lon qilingandan keyin qo’llanila boshlandi. 1878 yilda tokio va osakada fond birjalari ochildi, keyinchalik esa yomg’irdan keyingi qo’ziqorin singari ko’plab turli aktsi...

This file contains 10 pages in DOCX format (29.9 KB). To download "yaponiyada auditorlik faoliyati", click the Telegram button on the left.

Tags: yaponiyada auditorlik faoliyati DOCX 10 pages Free download Telegram