xitoyda auditorlik faoliyati

DOCX 4 стр. 23,9 КБ Бесплатная загрузка

4 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 23,9 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 4

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 4

xitoyda auditorlik faoliyati xitoyda auditorlikning rivojlanishi o’ziga xos qiziqarli yo’lni bosib o’tgan. ba’zi manbalarga ko’ra, xitoy auditorlik tizimini barpo etgan dunyodagi birinchi mamlakat hisoblanadi. chunonchi, u.xanning “chju yuapchjanning hayot yo’li” kitobida (“jizneopisanie chju yuapchjana”. - m.: progress, 1980. – str.140 ”) shunday yoziladi: “...yuan dinastiyasi davrida taftishni tsenzorat amalga oshirar edi. xununing 15-yillarida (1382 yil) chju yuanchjan uni bosh taftishchi (auditor) palatasiga aylantirdi. unda katta boshliqlar chap va o’ng bosh tsenzorlar, bosh tsenzorning chap va o’ng yordamchilari, bosh tsenzorning chap va o’ng do’stlari hisoblanar edilar. ulardan pastroqda 110 nafar tsenzor-taftishchilar turar edilar. bu tsenzor-taftishchilar o’zlarining funktsiyalarini joylarda amalga oshirar edilar. ular barcha muassasalarda suiste’mollarni bartaraf etishlari, adolatsiz ayblovlarni fosh qilishlari, adolatsiz, o’zboshimcha va boshqaruvda tartibsizliklarni keltirib chiqargan yirik mansabdorlarga yoki kattalarga hurmatsizlik qilgan, ochko’zlik qilgan, o’z lavozimlarini suiste’mol qilgan va avlodlar tomonidan o’rnatilgan tizimga zarar keltirgan rahbarlarga ayblovlar qo’yishlari mumkin edi. tsenzor-taftishchilar rang bo’yicha uezdlar boshliqlari bilan teng bo’lsalar- da, …

2 / 4

malga oshirar edilar”. chju yuanchjan 1367 yildayoq tsenzorat va markaziy hukumatning mansabdorlariga oddiy va qattiq qonunlar belgilash to’g’risida farmon bergan edi. ular tomonidan qonunchilikni ishlab chiqish uchun huquq sohasida yuqori bilimga ega bo’lgan olimlar tanlab olindi. atroflicha tadqiqot va muhokamalar o’tkazish natijasida “buyuk min qonunlari” tuzildi. bu qonunlar o’ttiz yillik ish davomida to’rt-besh marta o’zgardi va qisqartirildi. bu qonunlar xitoy hukumati tarixida muhim ahamiyat kasb etdi. qonunlar to’plamini tuzish bo’yicha ishlar tugagandan so’ng chju yuanchjan xalqning hayotiga taalluqli qismini oddiy tilga tarjima qilishni buyurdi. tarjima “so’zma-so’z izoh” deb ataldi va barcha viloyatlar va uezdlarga tarqatildi. bularning barchasi oddiy xalq qonunlarni tushunishi va ijro etishi uchun amalga oshirildi. qonunlar va farmonlar nihoyatda murakkab bo’lib, ba’zan ko’plab arxiv materiallari to’planib qolar edi. mansabdorlar sun’iy ravishda ish yuritishni murakkablashtirar va ularni suiste’mol qilar edi va bu suiste’mollarni aniqlash nihoyatda qiyin edi. buning ustiga devonxonada ishlash va xazina qog’ozlari yozuvlari maxsus bilimlarni talab etar …

3 / 4

ning yangi konstitutsiyasi e’lon qilindi. bu konstitutsiya hukumatdan auditorlik ma’muriyatini tashkil etishni talab qilar edi. 1983 yilning sentyabr oyida 3000 dan ko’proq auditorlik tashkilotlari ro’yxatga olindi, ularda 30 mingdan ortiq shtatli a’zolar ishlar edi. shunday qilib, konstitutsiya auditorlik ma’muriyatining mustaqilligini kafolatlaydi. auditorlik ma’muriyati o’z funktsiyalarini muvaffaqiyatli bajarishini ta’minlash uchun konstitutsiyaning 91 moddasida shunday yozilgan: “davlat kengashi premerining ko’rsatmasiga ko’ra auditorlik tashkiloti qonunga muvofiq audit o’tkazish yo’li bilan maslahat berish huquqini mustaqil amalga oshiradi. hech qanday ma’muriy organlar yoki jamoat tashkilotlari va shaxslar tomonidan ularning faoliyatiga aralashishga yo’l qo’yilmaydi”. bosh auditorning ob’ektivligi va mustaqilligi konstitutsiya tomonidan muhofaza qilinadi. ushbu qonunga muvofiq bosh auditor premerning tavsiyasiga binoan xvuk tomonidan tayinlanishi va bo’shatilishi mumkin. xvuk xitoyning oliy saylov boshqaruv organi hisoblanadi. shu sababli bu holat hukumat ma’muriy organlarining bosh auditorning auditorlik ishiga aralashuviga samarali tarzda to’sqinlik qiladi. shunday qilib, u o’z majburiyatlarini bajargan holda erkin qonunga muvofiq harakat qilishi mumkin. garchi majburiyatlar va …

4 / 4

barcha hukumat muassasalari, shuningdek, yirik va o’rta korxonalar o’z tashkilotlarida ichki audit tizimini rivojlantirishni majburiy qilib qo’ydi. 1986 yilning sentyabrida mamlakatda 21 mingdan ortiq ichki auditorlik tashkilotlari va 32 ming nafardan ziyodroq auditorlar faoliyat ko’rsata boshladi. xitoy hukumati buxgalterlar orasida sra (certified public accountants – diplomga ega jamoat buxgalterlari) sonining ko’payishini rag’batlantiradi. sra firmalarining ko’pchiligi xorijiy investitsiyalarga asoslangan qo’shma korxonalarga xizmat ko’rsatadi. ammo o’sishiga qarab sra firmalarining ko’plari boshqa firmalarga ham xizmat ko’rsatadi. sraning ba’zi firmalari jamoa va alohida mulkchilikka asoslangan korxonalarga ham xizmat ko’rsatadi. sra firmalari shuningdek, ichki nazorat tizimini loyihalashtirishlari, xodimlar tayyorlashlari va korxona uchun buxgalter daftarlarini yuritishlari ham mumkin. ularning xizmatlari auditorlik ma’muriyati tomonidan tekshirilmaydigan ko’plab korxonalarni nazorat qilishni kuchaytiradi. sralarning maqsadga muvofiq rivojlanishiga yordam ko’rsatish uchun hukumat 1987 yil 3 iyulda bunday firmalar bo’yicha yangi qoidalarni ishlab chiqdi. unda “sra” maqomini olish uchun zarur shart-sharoitlar belgilab berilgan. sra uchun yangi imtihonlarni kiritish yo’lga qo’yildi va bu …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 4 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xitoyda auditorlik faoliyati"

xitoyda auditorlik faoliyati xitoyda auditorlikning rivojlanishi o’ziga xos qiziqarli yo’lni bosib o’tgan. ba’zi manbalarga ko’ra, xitoy auditorlik tizimini barpo etgan dunyodagi birinchi mamlakat hisoblanadi. chunonchi, u.xanning “chju yuapchjanning hayot yo’li” kitobida (“jizneopisanie chju yuapchjana”. - m.: progress, 1980. – str.140 ”) shunday yoziladi: “...yuan dinastiyasi davrida taftishni tsenzorat amalga oshirar edi. xununing 15-yillarida (1382 yil) chju yuanchjan uni bosh taftishchi (auditor) palatasiga aylantirdi. unda katta boshliqlar chap va o’ng bosh tsenzorlar, bosh tsenzorning chap va o’ng yordamchilari, bosh tsenzorning chap va o’ng do’stlari hisoblanar edilar. ulardan pastroqda 110 nafar tsenzor-taftishchilar turar edilar. bu tsenzor-taftishchilar o’zlarining funktsiyalari...

Этот файл содержит 4 стр. в формате DOCX (23,9 КБ). Чтобы скачать "xitoyda auditorlik faoliyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xitoyda auditorlik faoliyati DOCX 4 стр. Бесплатная загрузка Telegram