vitaminlar

DOCX 41 pages 315.5 KB Free download

41 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 315.5 KB

File type DOCX

Pages 41

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 41

1 технологическая часть 5 bet mavzu: vitaminlar olish texnologiyasi sana imzo bet hujjat uzs kirish vitaminlar tirik mavjudotlar organizmi uchun juda zarur, fiziologik uhamiyatli, fermentlar tizimi tuzilishi uchun muhim. ularning bo'lmasligi kasalliklarga yoki o’limga olib keladi. ular oz miqdorda bo’lsa ham kishi organizmida, xujayradagi jarayonda kuchli faollikga ega. ularning ko‘pchiligi kimyoviy tuzilishi jihatidan murakkab organik moddalardir. ular asosan turli o'simliklarda, ho'l meva, ovqat mahsulotlarida va sabzavotlarda bo'ladi. ularning har biri fizik-kimyoviy tuzilishi va farmakologik xossalari bo'yicha ma’lum bir vazifani bajaradi va bu jihatdan bir - biridan farq qiladi. shuning uchun ular bir - birini o'mini bosa olmaydi. ular ko’pchiligi kofermentlar sifatida muhim bioximiyaviy reaksiyalarda bevosita ishtirok etadi. ayrimlari nerv impulslari o’tishida, ko’rish akti sodir bo’lishda va boshqa fiziologik prozesslarida muhim rol o’ynaydi. organizm uchun zarur bo'lgan vitaminlar asosan turli ovqat mahsulotlari, ko'proq har xil ko'katlar va meva-sabzavotlar bilan o'zlashtiriladi. ularning ayrimlari (r,„ l?i2, pantoten va foliy kislotasi) ichak mikroflorasi tomonidan …

2 / 41

), organizmdan vitaminlarning ko'p miqdorda chiqib ketishi (havo va tana haroratining ko'tarilishi, og'ir jismoniy mehnat va xakozo) natijasida vujudga keladi. eng o’g’ir kasallik to’la bir nechta vitaminlar yetishmasligida bo’ladi bunda polivitaminoz deyiladi. ushbu kurs ishida vitaminlar, ularning inson hayotidagi ahamiyati, foydalari vitaminlarning manbalari haqida ma’lumotlar keltirildi. i bob. vitaminlar haqida ma’lumot 1.1.vitaminlarning xususiyatlari inson kundalik hayotida turli xil narsalarni iste’mol qilishi mumkin. uning tarkibida esa turli xil moddalar va vitaminlar mavjud. inson organizmi uchun a, b, b1, b2, b6, b12, c, d, pp, k vitaminlari nihoyatda zarurdir. ularning ta’siri inson organizmi faoliyatida juda muhim rol o‘ynaydi. agar mazkur vitaminlardan birortasi yetishmasa, inson organizmida turli xastaliklarning kelib chiqishiga sharoit tug‘iladi. vitamin b1 yoki tiamin (tiamin), 1912 yilda k.funk tomonidan o‘rganilgan, uning nomi tiamin grekcha “tion-oltingugurt” atamasidan olingan. tiamin— ko‘pgina oziq-ovqat mahsulotlari tarkibiga kiradi. u asosan donning murtagi va qobig‘i (kepagi)da bo‘ladi. tiamin organizmda uglevodlar almashinuvida muhim ahamiyatga ega; ovqat uglevodlarga serob …

3 / 41

da-pirouzum kislotasini yo‘qotib, asab tizimining qo‘zg‘alishini me’yorlashtiradi. tiamin gipo- va avitaminozi uning yetishmovchiligi eng avvalo nerv tizimi faoliyatining o‘zgarishiga olib keladi, xotiraning susayishi, undan tashqari oshqozon-ichak va qon tomirlar tizimining yaxshi faoliyat ko‘rsatmasligiga olib keladi. avitaminoz b1 da beri-beri kasalligi (polinevrit, periferik nerv tolalarining yallig‘lanishi) tufayli falajlik kasalligi kuzatiladi. shu bilan birga, suvning almashinuvini buzilishi, yurak-qon tomirlari tizimi funksiyalarining buzilishi kuzatiladi. vitamin b1 yiringli infeksiyalarga qarshi immunitetni ishlab chiqaradi, u ayniqsa: husnbuzarlar, teri qichishishi davolashda zarurdir. aqliy va jismoniy faoliyat bilan ko‘p shug‘ullanuvchilar bu vitaminni shifokor maslahatiga asoslanib, ko‘proq iste’mol qilishi kerak. soch ko‘p to‘kilishi va oqarishi shu vitamin yetishmasligidan dalolat beradi. b1 vitaminining tabiiy manbalari bu suvda eruvchi vitamin hisoblanib, shu sababli bunday mahsulotlar qaynatib pishirilganda uning suvi ham ana shu vitaminga boy bo‘ladi. ushbu vitamin soda ta’siri ostida nobud bo‘ladi. ushbu vitamindagi bir sutkalik talab 1-2 mg.ni tashkil etadi. ushbu vitamin qaysi mahsulotlarda mavjuddir: bular — dag‘al maydalangan …

4 / 41

‘likni sezish va rang ajratishga yordam beradi. b2 vitamini yetishmasa… bu vitamin yetishmasa, yuzingizda husnbuzar paydo bo‘ladi. riboflavin organizmga oziq-ovqat bilan kiradi, ovqatda riboflavin yetishmasa og‘iz burchagi, lab yoriladi, soch to‘kiladi, kon’yunktivit va blefarit kuzatiladi, shilliq qatlamlarning yallig‘lanishiga, sochlarning to‘kilishiga, bosh aylanishiga olib kelishi mumkin. ushbu vitaminning uzoq vaqt davomida etishmovchiligida teri silliqlikni yo‘qotib, qari teri ko‘rinishini egallay boshlaydi. avitaminoz b2 da o‘sishningto‘xtashi, sochning tushishi, shilliq qobiqlar (ayniqsa, og‘iz burchaklari)ni zararlanishi, ishchanlik qobiliyatini pasayishi, gemoglobin sintezining buzilishi holatlari kuzatiladi. riboflavin manbalari uning muhim oziq-ovqatlardagi manbalari bu — sut va sut mahsulotlari, baliq, tuxum, jigar, yormalar (grechka va suli yormalari) va nondir. b2 vitaminining bir sutkadagi talabi — 2-5 mg.ni tashkil qiladi. vitamin b6 yoki piridoksin vitamin b6 (piridoksin) organizmda muhim vazifalarni bajaradi. asab tizimi va oqsillar almashinuvi uchun zarur. u oqsil va yog‘ning normal hazm bo‘lishini ta’minlab, azot almashinuvida muhim rol o‘ynaydi. ushbu vitamin soch to‘kilganda, terining yallig‘lanishida qabul qilinadi. …

5 / 41

a hosil bo‘ladi. vitamin b12 yoki sianokobalamin vitamin b12 (sianokobalamin) — yuqori biologik faol modda. metionin, nuklein kislotalar sintezida va qon yaratilishi jarayonida qatnashadi. siankobalamin jonivorlar tabiatiga ega mahsulotlarda bo‘ladi. bular: jigar, go‘sht, baliqning ayrim turlari, pishloq va h. b12 vitamini ichak florasida ham ishlab chiqariladi. b12 vitaminida bo‘lgan sutkalik ehtiyoj — 15-20 mkg.ni tashkil qiladi. organizmga ovqat bilan kiradi, u organizmda yetishmasa, kamqonlik paydo bo‘ladi. siankobalamin mol jigarida ayniqsa ko‘p. vitamin b9 yoki foliy kislotasi vitamin b9 — qarish jarayonini sekinlashtiradi. foliy kislotasining tabiiy manbalari foliy kislotasi — dag‘al maydalangan un va ushbu undan tayyorlangan non mahsulotlarida, yormalarda (grechka, suli, so‘k), faso, gulkaram, qo‘ziqorin, jigar, tvorog, pishloq va ikrada mavjuddir. mahsulotlarning pishirilishi natijasida 80-90% gacha mahsulotdagi vitamin yo‘qolishini bilishingiz muhimdir. folat kislota ba’zi aminokislotalar almashinuvida va sintezida, shuningdek nuklein kislotalar sintezida qatnashadi, ko‘mikning qon yaratish funksiyasini kuchaytiradi, b12 vitaminini yaxshi o‘zlashtirilishiga yordam beradi. folat kislota o‘simlik va hayvon mahsulotlarida, …

Want to read more?

Download all 41 pages for free via Telegram.

Download full file

About "vitaminlar"

1 технологическая часть 5 bet mavzu: vitaminlar olish texnologiyasi sana imzo bet hujjat uzs kirish vitaminlar tirik mavjudotlar organizmi uchun juda zarur, fiziologik uhamiyatli, fermentlar tizimi tuzilishi uchun muhim. ularning bo'lmasligi kasalliklarga yoki o’limga olib keladi. ular oz miqdorda bo’lsa ham kishi organizmida, xujayradagi jarayonda kuchli faollikga ega. ularning ko‘pchiligi kimyoviy tuzilishi jihatidan murakkab organik moddalardir. ular asosan turli o'simliklarda, ho'l meva, ovqat mahsulotlarida va sabzavotlarda bo'ladi. ularning har biri fizik-kimyoviy tuzilishi va farmakologik xossalari bo'yicha ma’lum bir vazifani bajaradi va bu jihatdan bir - biridan farq qiladi. shuning uchun ular bir - birini o'mini bosa olmaydi. ular ko’pchiligi kofermentlar sifatida muhim bioximiya...

This file contains 41 pages in DOCX format (315.5 KB). To download "vitaminlar", click the Telegram button on the left.

Tags: vitaminlar DOCX 41 pages Free download Telegram