stafilokokklar

DOCX 7 pages 29.3 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 29.3 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

mavzu: yiringli yallig’lanish kasalliklari qo’zg’atuvchilari. stafilokokklar stafilokokklar eng ko'p tarqalgan mikroorganizmlardan hisoblanib, odam v a hayvonlarda kasallik keltirib chiqaradi. staphylococcus urug'iga mansub kokklarni birinchi bo'lib r.kox с1878-y.) va l.paster (1880-y.) aniqlagan. f.rozenbax (1884-y.) esa bemorlarning yiringli yallig'lanish o'choql aridan topib, uning asosiy biokimyoviy xususiyatlarini o'rgangan. morfologiyasi. stafilokokklar yumaloq bo'lib, diametri 0,8-1,0x0,5- 1,5 mkm. surtma tayyorlab mikroskopda ko'rilganganda ular uzum shingili_ga o'xshab ko'rinadi. ba’zan kalta zanjir, yakka yoki diplokokk (juft-juft) ko'rinishida. stafilokokk xivchinsiz, harakatsiz, kapsula va spora hosil qilmaydi, gram usulida musbat bo'yaladi. asosan patogen turlari nozik kapsulaga ega (45-rasm). dnk tarkibidagi g+s miqdori 31-39% ni tashkil cjiladi. 45-rasm. stafilokokklar, elektronmikro-foto. st - stafilokokklar; mk-mikrokapsula; b st-bo iinayotgan stafilokokklar 0 ‘sishi. stafilokokklar nafas olishiga ko‘ra fakultativ anaerob, ular oziq muhitlarga talabchan emas. ph 7,2-7,4 va 37°c harorat ularning o ‘sishi uchun qulay sharoit, lekin 10°c dan 45°c gacha boigan haroratda ham o ‘sishi mumkin. go‘sht-peptonli bulonda (gpb) bir xil quyqa hosil …

2 / 7

iy x u su siy a ti. s ta filo k o k k la rn in g fe rmenta tiv xususiyati yaxshi rivojlangan bo'lib, oqsil va qandlarni parchalaydigan fe rm e n tla r a jra ta d i. lak to za , glyukoza, mannit, maltoza, saxaroza va g lits e rin n i k is lo ta g a c h a 4 6 -ra sm . sut-tuzli agardagi stafilokokklar koloniyasi: i-tilla ra n g stafilokokk; 2 -o q stafilokokk parchalaydi, lekin gaz hosil qilmaydi. jelatinni 4-5 kunda voronkasimon ko‘rinishda suyultiradi. stafilokokklar sutni ivitadi, nitratlami nitritlargacha qaytaradi. b u mikroorganizmlardan, asosan, patogen turlari birqatorpatogenlik va h im o y a fermentlarini ishlab chiqaradi: katalaza f3 -laktamaza, gialuronidaza, plazmakoagulaza, proteinaza, fosfataza, dnkaza, lipaza va leysitinaza va hk. toksin hosil qilishi. patogen stafilokokklar bir necha xil ekzotoksin hosil qiladi. tillarang stafilokokklar leykotsidin, alfa, beta, gamma gemolizinlar(odam vaba’zi hayvonlar eritrotsitlarini lizisga …

3 / 7

qa patogen kokklarga nisbatan fizik va kimyoviy omillardan quritish, muzlatishga vaquyosh nuri ta’siriga chidamlidir. stafilokokklar quritilgan yiringda 200 kun, changda 50-1 (x) kun, tuproqda 10 о у gacha tirik saqlanishi mumkin. ular 70°c gacha qizdirilganda bir soatda, 80"c d a esa 10-60 daqiqadan so'ng, qaynatilganda bir necha soniyada o'ladi. dezinfseksiyalovchi omillardan 5% fenol eritmasi ta’sirida 15-30 daqiqada, 1% formalin ta’sirida esa 2-5 daqiqada halok bo'ladi. anilin bo'yoqlaridan gensianviolet va brilliant yashili tez ta’sir etadi. stafilokokklar nisbatan sulfanilamid preparatlar va antibiotiklarga chidamli, ularning antimikrob dorilarga chidamliligi sitoplazmasidagi r-plazmidlar hisobiga yuzaga keladi. stafilokokklar tashqi muhitda, odam va hayvonlar organizmida ko'p uchraydi. hay vonlarga nisbatan patogenligi. patogen stafilokokklar qo'y-echki va qoramollar, ot va cho'chqalar hamda tajriba hayvonlari - quyon, oq sichqon, dengiz cho‘chqasida kasallik keltirib chiqaradi. ayniqsa, patogen stafilokokklarning sof kulturasini quyon terisi orasiga yuborilganda avvaliga terini yallig ‘lantirib, keyinchalik nekrozga olib keladi (47-rasm). agar ularni quyonlarning venasi orqali yuborilsa, o'tkir zaharlanish ro‘y …

4 / 7

nxit, zotiljam, plevrit), yiringli y a llig 'lan ish la rn i misol qilib k e ltirish mumkin. stafilokokklar quloq, halqum, burun va yondosh bo'shliqlari ( otit, angina, gaymorit, tonzillit, frontit), ko'z a’zolarini (konyunktivit, rnuguz parda yarasi), markaziy nerv tizimi (meningit, miya abssessi), yurak-qon tomir tizimi (endokardit, miokardit), me’da-ichak trakti (enterokolit, oz:iq-ovqatdan zaharlanish), o'tpufagi (xoletsistit), harakat-tayanch tizimini (osteomiyelit, artrit) ham shikastlaydi. sanab o'tilgan har qanday mahalliy jarayon avj olsa, sepsis yoki septikopiyemiya rivojlanadi (48-rasm). stafilokokklar bolalarda, ayniqsa, chaqaloqlarda xilma-xil kasalliklami keltirib chiqaradi, ayrim hollarda bu o'limga olib keladi. stafilokokklar ikkilamchi infeksiyaning rivojlanishiga sababchi bo'lishi h am mumkin. 4 7 -ra sm. patogen stafilokokk sof 48-rasm. stafilokokk li piodermit kulturasi quyon terisiga yuborilgan o'choqlarda nekrozli yara paydo b o ig an patogen stafilokokk tushgan pishloq, tvorog, ssut, tort, muzqaymoq va b o sh q a oziq mahsulotlari is te ’mol qilin g an d a zaharlanishlar (toksikoinfeksiya) yuzaga keladi. в akteriyalarga …

5 / 7

okokk kasalliklaridan so‘ng kuchsiz immunitet hosil bo'ladi. immunitetning kuchsiz boiishi odam a’zo va to ‘qimalarida stafilokokk antigenlariga o'xshash antigenlar (mimikriya antigenlari) mavjudligi bilan ham b o g iiq . bu esa bemor organizmida stafilokokklarning ko'payishi uchun qulay sharoit tug'diradi. l aboratoriya tashxisi. mikrobiologik tashxisda yiring, shilliq qavat ajralmasi balg'am, siydik, qon, qusuq, me’daning chayindi suvi va najas, shuningdek, ovqat mahsulotlari (pishloq, sut mahsulotlari, tort va boshqalar) tekshiriladi. mikrobiologik tashxis uchun, asosan, bakterioskopik, bakteriologik va biologik usullar qo'llaniladi. bu usullar yordamida ajratib olingan stafilokokklarning morfologik, kultural, biokimyoviy va virulentlik kabi asosiy xususiyatlari o'rganiladi va turlari aniqlanadi. buning uchun avval yiringdan surtma tayyorlanadi, gram usulida bo'yab, mikroskop ostida ko'riladi. uzum shingiliga o'xshash joylashgan va grammusbat bo'yalgan kokklar topilsa, demak, stafilokokk borligi aniq bo'ladi. stafilokokkning turi v a patogenlik xususiyatlarini aniqlash uchun tekshirilayotgan yiringni petri kosachasidagi tuxum sarig'i va tuzli, sut-tuzli, qonli agar va go'shtlipeptomli bulonga (gpb) ekiladi. agar bemorda sepsis gumon qilinsa, …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "stafilokokklar"

mavzu: yiringli yallig’lanish kasalliklari qo’zg’atuvchilari. stafilokokklar stafilokokklar eng ko'p tarqalgan mikroorganizmlardan hisoblanib, odam v a hayvonlarda kasallik keltirib chiqaradi. staphylococcus urug'iga mansub kokklarni birinchi bo'lib r.kox с1878-y.) va l.paster (1880-y.) aniqlagan. f.rozenbax (1884-y.) esa bemorlarning yiringli yallig'lanish o'choql aridan topib, uning asosiy biokimyoviy xususiyatlarini o'rgangan. morfologiyasi. stafilokokklar yumaloq bo'lib, diametri 0,8-1,0x0,5- 1,5 mkm. surtma tayyorlab mikroskopda ko'rilganganda ular uzum shingili_ga o'xshab ko'rinadi. ba’zan kalta zanjir, yakka yoki diplokokk (juft-juft) ko'rinishida. stafilokokk xivchinsiz, harakatsiz, kapsula va spora hosil qilmaydi, gram usulida musbat bo'yaladi. asosan patogen turlari nozik kapsula...

This file contains 7 pages in DOCX format (29.3 KB). To download "stafilokokklar", click the Telegram button on the left.

Tags: stafilokokklar DOCX 7 pages Free download Telegram