o’rta_osiyo_ilk_o’rta_asrlar_davri_harbiy_qo’shinlar_tuzilishining

PPTX 13 стр. 12,3 МБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 12,3 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

презентация powerpoint reja: mavzu: o’rta osiyo ilk o’rta asrlar davri harbiy qo’shinlar tuzilishining ijtimoiy-siyosiy asoslari va ahamiyati eftaliylar davrida harbiy ish turk xoqonligi davrida harbiy ish turk xoqonligi davrida harbiy qo’shin tuzilishi va mudofaa tizimi milodiy iv asrda siyosiy saxnaga eftaliylar qabilasi chiqdi. ular vi asrning o‘rtalarida mintaqa xayotida xal qiluvchi rol o‘ynadilar. eftaliylarning kelib chiqishlari to‘g‘risida yagona fikr yo‘q. manbalarda ularning kelib chiqishlari to‘g‘risida turli xil rivoyatlar keltirilgan. ayrim olimlar ularning kelib chiqishlarini turk xalqlari bilan, ayrimlari yuechjilar bilan bog‘laydilar, yana birlari ularni boshqa qabilalar bilan ittifoqdagi baqtriya-toxiristonning maxalliy axolisi deb yuritadilar. eftaliylar davrida harbiy ish eftaliylar davlati eftaliylar qo‘shinlari katta kuchga ega bo‘lganlar. jangchilar gurzilar, kamonlar bilan qurollanganlar, lekin ularning asosiy qurollari o‘tkir qilichlar bo‘lgan. jang paytida otliqlar xal qiluvchi rol o‘ynaganlar. eftaliylar jamiyatida harbiy-qabilaviy demokratiya an’analari saqlanib qolingan. xukmdorlar o‘z atroflariga yaqinlarini-«birga o‘lishga tayyor»larni yiqqanlar. agar jangda xukmdor xalok bo‘lsa, uni qo‘riqlab turgan atrofdagilar xam xalok bo‘lishlari …

2 / 13

tto vizantiyaliklarni og‘dirib oldi. lekin u mag‘lubiyatga uchrab, eftaliylarning qo‘liga asirga tushdi. katta to‘lovlar evaziga ozod qilingan peroz eftaliylarga qarshi yana urush boshladi. 484 yilda eftaliylar yana forslarni tor-mor qildilar. ayrim mualliflarning guvoxlik berishlariga qaraganda eftaliylar jangdan oldin yaxshi niqoblangan chuqur xandaq (ayrim tarixchilarning fikricha u suv bilan to‘ldirilgan)-bo‘ri jari (qopqon-chuqurlik) qaziganlar. peroz eron qo‘shinlarining katta qismi bilan birga mana shu bo‘ri jarida xalok bo‘ldi. eftaliylar harbiy qudratining isboti sifatida ularning eronliklarga qarshi muvaffaqiyatli olib borgan urushlari xizmat qiladi. bir necha marotaba rim qo‘shinlarini tor-mor etgan eron, o‘rta osiyolik ko‘chmanchi eftaliylarning qarshisida qo‘rquvdan titrar edi. lekin keyinchalik eftaliylar davlati shimoldan turklar tomonidan va janubdan eronliklar tomonidan bir vaqtning o‘zida berilgan zarbalarga bardosh bera olmadi va ularning erlari g‘alaba qozonganlarning qo‘liga o‘tdi. turk xoqonligining oʻz vaqtida dunyodagi eng yirik davlatlaridan biriga aylanishi asosida uning harbiy jihatdan boshqalariga nisbatan ancha ustunlikka ega boʻlganligi omili yotadi. xoqonlikning bu xususiyati koʻpchilik tadqiqotchilar tomonidan eʼtirof …

3 / 13

a ijtimoiy-iqtisodiy farqliliklar boʻlgani, yaʼni qaysidir bir etnos boshqalariga nisbatan ancha taraqqiy etgan sharoitda yashagani yaqqol maʼlum emas. xoʻsh, unda xoqonlikning asoschi qabilalari qisqa muddatda bunday katta imperiyani yaratishlariga qanday omil sabab boʻldi ekan? toʻgʻri, ushbu savolga ular mukammal otliq qoʻshinga ega boʻlishgan, bu esa ularning harbiy muvaffaqiyatini taʼminlagan shaklida javob berish mumkin. xoqonlik qoʻshinining qurol-yarogʻlari ancha mustahkam boʻlganini tasdiqlaydigan maʼlumotlar nafaqat xoqonlikning markaziy hududlari boʻlmish mazkur joylardan, balki xoqonlik tarkibida boʻlgan oʻtroq vohalardan topilgan arxeologik materiallarda ham oʻz tasdigʻini topgan. jumladan, uzoq yillar davomida panjikent shahar xaroblarida arxeologik qazishmalar olib borgan v. i. ras-popova vii–viii asrlarda sugʻdda qoʻllanilgan qurol-aslahalarga qadimgi turklarning katta taʼsiri boʻlganini taʼkidlaydi. gʻarbiy turk xoqonligida qoʻshin “oʻnlik tizim”dan tashkil topgan edi. buning misolini qadimgi turk bitiktoshlari, xitoy yilnomalari va arab manbalarida keltirilgan maʼlumotlardan topish mumkin. jumladan, bitiktoshlarda uchraydigan “oʻn oʻq” atamasining oʻziyoq har biri 10 mingdan jangchi yetishtirib beruvchi 10 ta turk qabilasi maʼnosida boʻlgan. xitoy …

4 / 13

oy rohibi syuan szan tun yabgʻu-xoqon huzurida boʻlgan paytda qoʻshinlarning bir qismi otliq, bir qismi tuyada ekanligiga guvoh boʻladi. xoqonlik qoʻshinlarining asosiy qismini ashina turklari va ular bilan qoʻshni yashagan koʻplab turkiy qabilalar tashkil et-gan. xoqonlik hududlari kengaygan sari zabt etilgan oʻlkalardan ham askarlar olingan boʻlishi kerak. 626-628-yillarda gʻarbiy turk xoqonligi qoʻshinlari kavkazda janglar olib borgan payt-da qoʻshinning bir qismi markaziy osiyolik turkiy qabilalardan, bir qismi esa shimoliy kavkazda qadimdan yashab kelayotgan xazar turklaridan tashkil topgan edi. jumladan, moisey kagankavasi va baʼzi tarixchilar ushbu janglarda shimoldan kelgan “sochi oʻrilganlar” bilan birgalikda, xoqonning tajribali jangchilari-ning xazarlardan iborat ekanligini qayd etadilar. xoqonlik qoʻshinining qurol-yarogʻlari ancha mustahkam boʻlganini tasdiqlaydigan maʼlumotlar nafaqat xoqonlikning markaziy hududlari boʻlmish mazkur joylardan, balki xoqonlik tarkibida boʻlgan oʻtroq vohalardan topilgan arxeologik materiallarda ham oʻz tasdigʻini topgan. jumladan, uzoq yillar davomida panjikent shahar xaroblarida arxeologik qazishmalar olib borgan v. i. raspopova vii–viii asrlarda sugʻdda qoʻllanilgan qurol-aslahalarga qadimgi turklarning katta taʼsiri …

5 / 13

‘dirishgan keyinchalik ham turk qoʻshinlarining asosini oʻq va yoy bilan qurollangan yengil otliklar tashkil etgan boʻlib, ular tarqoq saf tortgan holda harakat qilishgan. yozma manbalarda turklarning otda turib kamondan mohirlik bilan oʻq uzishlari alohida taʼkidlagan. arab, fors, yunon, slavyan va boshqa tillardagi manbalarda xam turklarning jangovar koʻshini odatda otliqlardan iborat boʻlganligi qayd etilgan. xoqonlikning asosiy qoʻshini turkiy urugʻlardan iborat boʻlgan. turk xoqonligida barcha erkaklar xarbiy xizmatni bajarishga majbur edi. xitoy yilnomalarida berilgan taʼrifga koʻra, “jangda qurbon boʻlishni sharaf deb bilishgan, kasallik tufayli vafot etish esa uyat hisoblangan”. bu maʼlumot xoqonlikdagi har bir harbiy kishining jangovar ruhda tayyorlanganini koʻrsatadi. xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati 1) boboyorov gʻaybulla. gʻarbiy turk hoqonligining davlat tuzumi / gʻ. boboyorov; masʼul muharrir m. isʼhoqov; oʻzrfa, abu rayhon beruniy nomidagi sharqshunoslik in-ti. - t.: yangi nashr, 2018. - 356 b. durmenov sh.n. harbiy tarix. –t.: 2020. - 562 bet. 3) насимхон раҳмон. турк хоқонлиги. – т.: абулла қодирий, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o’rta_osiyo_ilk_o’rta_asrlar_davri_harbiy_qo’shinlar_tuzilishining"

презентация powerpoint reja: mavzu: o’rta osiyo ilk o’rta asrlar davri harbiy qo’shinlar tuzilishining ijtimoiy-siyosiy asoslari va ahamiyati eftaliylar davrida harbiy ish turk xoqonligi davrida harbiy ish turk xoqonligi davrida harbiy qo’shin tuzilishi va mudofaa tizimi milodiy iv asrda siyosiy saxnaga eftaliylar qabilasi chiqdi. ular vi asrning o‘rtalarida mintaqa xayotida xal qiluvchi rol o‘ynadilar. eftaliylarning kelib chiqishlari to‘g‘risida yagona fikr yo‘q. manbalarda ularning kelib chiqishlari to‘g‘risida turli xil rivoyatlar keltirilgan. ayrim olimlar ularning kelib chiqishlarini turk xalqlari bilan, ayrimlari yuechjilar bilan bog‘laydilar, yana birlari ularni boshqa qabilalar bilan ittifoqdagi baqtriya-toxiristonning maxalliy axolisi deb yuritadilar. eftaliylar davrida harbiy is...

Этот файл содержит 13 стр. в формате PPTX (12,3 МБ). Чтобы скачать "o’rta_osiyo_ilk_o’rta_asrlar_davri_harbiy_qo’shinlar_tuzilishining", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o’rta_osiyo_ilk_o’rta_asrlar_da… PPTX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram