inklyuziv ta’limni amalga oshirish yo‘llari

DOCX 17 pages 46.4 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 46.4 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

inklyuziv ta’limni amalga oshirish yo‘llari. reja: 1. harakatlanishida mummolari bo‘lgan bolalar 2. aqliy rivojlanishida muammolari bo‘lgan bolalar 3. ko‘rishda muammosi bo‘lgan bolalar 4. inklyuziv ta’lim muassasalarida imkoniyati cheklangan bolalar uchun shart-sharoitlar yaratish tayanch so‘zlar: mummolari bo‘lgan bolalar, trostlar, aravachalar, ruhiy o‘zgarishlar, 1. harakatlanishida mummolari bo‘lgan bolalar. kuzatishlaringizdan ma’lumki, atrofimizdagi ayrim insonlarning harakatlanishida muammolar bo‘lganligi sababligi hassa, trostlar, aravachalar yoki xodunoklar yordamida harakatlanadilar. bunday bolalar yoki katta yoshli kishilarda bosh miyaning quyi qismlari yoki orqa miyaning jarohotlanishi natijasida harakat tayanch a’zolarida muammolar yuzaga keladi. skleroz. skleroz rivojlanib boruvchi (progressiv) nevrologik kasallik bo‘lib, ushbu kasallikda insonning harakatlanishida buzilishlar yengil darajada bo‘lsa, ularning faolligi borgan sari zaiflashib boradi. bu kasallikda ruhiy o‘zgarishlar yuzaga kelmaydi. kasallikning asosiy belgilari, qimirlab turuvchi (“o‘yinga tushuvchi”) qomat, zaif ko‘rish va tez unutuvchanlikdir. statistik ma’lumotlarga ko‘ra ushbu kasallik asosan yoshlar (20-40 yosh) orasida juda ko‘p, 50 yoshdan keyingilarda esa kamdan-kam uchraydi. bolalar perebral falaji. harakatlanishida muammolari bo‘lgan bolalarning ko‘pchilik …

2 / 17

. bundan tashqari serebral falaj bolalarda ikkilamchi nuqson sifatida ko‘rish, eshitish idrokida ham nuqsonlar kuzatiladyu serebral falaj bolalarning mayda qo‘l motorikasida ham juda qo‘pol ouzilishlar yuzaga keladi. shuning uchun ham ularni yozma nutqga o‘rgatish qiyin kechadi. serebral falajlik nuqsonnig eng murakkablashgan turidir, chunki miyaga zarar yetishi natijasida bolada ba’zida umumiy aqliy qobiliyatlar ham buzilishi mumkin. aqliy buzilishning darajasi falajlanish darajasiga bog‘liq bo‘lishi ham mumkin. ammo serebral falaj bolalarning hammasida ham aqliy rivojlanishdan orqada qolish kuzatilmaydi. shuning uchun ham pedagog sinfda ta’lim tarbiya olayotgan serebral falaj bolaning individual psixologik xususiyatlariga ko‘ra ish olib borsagina samarali kechadi. serebral falaj bolalar bilan olib boriladigan ish maqsadlariga erishish uchun muayyan tarbiyaviy ma’rifiy ishlarga kompleks yondashib, ya’ni davolash tadbirlarini pedagogik ish jarayoni bilan chambarchas bog‘lab olib borish kerak. serebral falaj bolalar bilan olib boriladigan korreksion pedagogik va davolash ishlari kompleks olib borshnpi, bunda psixonevrolog, nevropatolog, defektolog tarbiyachi xamkorliqda faoliyat yuritishi talab etiladi. bosh miyadagi harakat …

3 / 17

og‘ir dizartriya (nutqning buzilishi) kuzatiladi. spastik diplegiya - bu eng ko‘p tarqalgan shakli bo‘lib, u ma’lum bir og‘ir kasallik yoki littal sindromining ta’sirida kelib chiqadi. spastik dipligiya shaklidagi bolalarda ikkilamchi nuqson sifatida ruhiy rivojlanishda sustlashish kuzatiladi. bu shakldagi bolalarning 30-35%i yengil darajadagi aqli zaiflik, 70%ida esa nutq nuqsonlari kuzatiladi. spastik dipligiya turidagi falaj bolalarning oyoqlari qo‘llariga nisbatan ko‘proq falajlik ta’siri ostida bo‘lib, qo‘llar bir oz beo‘xshov harakatlanadi. oyoqlar bir biriga yopishgan va ichkariga qaragan holatda bo‘lishi kuzatiladi. gemiparetik shaklida bir tomonlama falajlik kuzatiladi. ya’ni bolaning bir tomonlama oyog‘i va qo‘li falajlanadi. bu bolalarning 25-35% yengil darajadagi ruhiy sustlashish, 45-50% ikkilamcha ruhiy sustlashish, 20-35% ida nutq nuqsonlari kuzatiladi. giperkinetik shaklining kelib chiqishiga ilk vaqtda gemolitik kasalliklarning natijasida bilirubin ensefalopatiyasi sabab bo‘ladi. bu bolalarda harakatlanishdagi g‘ayri oddiy harakatlar, qo‘l va oyoqni harakatlanishdagi buzilishlar kuzatiladi. bolalar serebral falajligining giperkinetik shaklining tug‘ma turida bolalar juda kech o‘tiradilar, kamdan-kam hollarda 2-3 yoshidan boshlab yura boshlaydilar, …

4 / 17

atlanishida muammolari bo‘lgan serebral falaj bolalardagi mavjud nuqsonlarni korreksilashda nuqson turini erta aniqlab alohida yondashish juda yaxshi samara beradi. tayanch harakat a’zolarida muammolari bo‘lgan bolalar inklyuziv ta’limida sinfni va dars jarayonini moslashtirish. yengil darajagi harakatlanishida muammolari bo‘lgan bolani umumta’lim sinflarida o‘qitish uchun ko‘p narsa talab etilmaydi. ammo boladaning harakatlanishidagi mummolar og‘ir darajada bo‘lsa, umta’lim tizimida o‘qitishda sinfni moslashtirish bo‘yicha quyidagilar tavsiya etiladi: 1. harakatlanshida muammosi bo‘lgan bola o‘tirganda boshi va gavdasini to‘g‘ri tutishi uchun maxsus o‘rindikdarning mavjud bo‘lishi yoki o‘rindikdarni bu bolaga moslashtirish; 2. o‘qituvchi va tengdoshlari bolani tushuna olishlari uchun muloqat taxtalari (masalan, rasmli yoki turli ramziy belgilardan tashkil topgan taxtalar)dan foydalanish; 3. bola sinfda harakatlana olishi uchun sinf xonasining devorlari yoniga yordamchi vositalar qo‘yish (masalan, yog‘ochdan tirgagichli "yo‘lakcha"lar yasash); 4. agar bola aravacha o‘tirsa sinfxona partasini imkon qadar harakatlanishida muammosi bo‘lgan bolaning aravachasi uchun moslashtirish; 5. agarda bolaning nutqida og‘ir nuqsonlar bo‘lsa muloqotning boshqa shakllaridan, masalan rasmlar yoki …

5 / 17

larida muammolari bo‘lgan bolalar nutqining o‘ziga xosligi va olib boriladigan korreksion ishlar. tayanch harakat a’zolarida muammolari bo‘lgan bolalarning ko‘pchiligida ayniqsa bolalar serebral falajida turli xildaga nutq nuqsonlari uchraydi. eng ko‘p uchraydigan nutq nuqsonlaridan biri dizartriya deb ataladi. dizartriya-nutqning markaziy asab tizimi (bosh miyadagi nutq markazlari)ning jarohatlanishi natijasida kelib chiqadigan nutq nuqsoni. dizartriya uchun markaziy hamda pereferik nerv sistemasining organik kasalliklari natijasida nutqiy organlar mushaklari (muskullari)ning falajlanishi tufayli tovushlar talaffuzi va ovozning buzilishi xarakterlidir. dizartriya nutq nuqsoni mavjud bo‘lgan bolalarni doimiy ravishda nutqini tuzatish ustida ish olib borish lozim. inklyuziv ta’limda imkoniyati cheklangan bolalarni o‘qigishda har bir bolaning zaruriy ehtiyojlarini amalga oshirish eng asosiy talabdir. chunki imkoniyati cheklangan bola bilan korreksion ish olib borish eng dolzarb masalahisoblanadi. tayanch harakat a’zolarida muammolari bo‘lgan bolalar nutqidagi nuqsonlarni tuzatish ishlari asosan maktab logopedi tomonidan amalga oshiriladi. ammo boshqa darslarda ham o‘qituvchilar tomonidan korreksion ishlar davom ettirilsa maqsadga muvofiq bo‘ladi. o‘qituvchi bola bilan mashg‘ulotlarni mavjud …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "inklyuziv ta’limni amalga oshirish yo‘llari"

inklyuziv ta’limni amalga oshirish yo‘llari. reja: 1. harakatlanishida mummolari bo‘lgan bolalar 2. aqliy rivojlanishida muammolari bo‘lgan bolalar 3. ko‘rishda muammosi bo‘lgan bolalar 4. inklyuziv ta’lim muassasalarida imkoniyati cheklangan bolalar uchun shart-sharoitlar yaratish tayanch so‘zlar: mummolari bo‘lgan bolalar, trostlar, aravachalar, ruhiy o‘zgarishlar, 1. harakatlanishida mummolari bo‘lgan bolalar. kuzatishlaringizdan ma’lumki, atrofimizdagi ayrim insonlarning harakatlanishida muammolar bo‘lganligi sababligi hassa, trostlar, aravachalar yoki xodunoklar yordamida harakatlanadilar. bunday bolalar yoki katta yoshli kishilarda bosh miyaning quyi qismlari yoki orqa miyaning jarohotlanishi natijasida harakat tayanch a’zolarida muammolar yuzaga keladi. skleroz. skleroz rivojlanib b...

This file contains 17 pages in DOCX format (46.4 KB). To download "inklyuziv ta’limni amalga oshirish yo‘llari", click the Telegram button on the left.

Tags: inklyuziv ta’limni amalga oshir… DOCX 17 pages Free download Telegram