publiy vergiliy

DOCX 10 pages 49.8 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 49.8 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

vergiliy (tavalludi mil. aw. 70-y) rimning eng ulug‘ shoiri publiy vergiliy maron miloddan oldingi 70-yilda italiyaning shimolidagi mantuya shahri atrofida tug‘ilgan. vergiliy oldin kremonda, keyinchalik milan, rim shaharlarida tahsil oladi; ritorika, falsafa bilimlarini, ayniqsa, adabiyotni chuqur o‘rganadi. biroq tabiatan yumshoqligi, uyatchanligi, notiqlikka qiziqishi va iste’dodining yo'qligidan faqat bir marta sud ishida qatnashib, tez orada o‘z yurtiga qaytib ketadi, bu yerda dehqonchilik qiladi va adabiyot bilan shug‘ullanadi. 41-yilda oktavian avgust o‘zining qo'shinini italiyaning shimoliga joylashtiradi, vergiliyning mansabdor muxlislari uni imperator bilan tanishtiradilar. shoir avgust saftanatiga chuqur samimiyat va xayrixohlik bilan qaragan va o ‘z asarlarida avgust saltanatini kuylovchi, uning ishlarini tarannum etuvchi ulug‘ saroy shoiri darajasiga ko‘tariladi. rim eposi asoschisi vergiliyning «eneida» dostoni homer dostonlari bilan tenglashtirilgan. vergiliydan hammasi bo'lib uchta asar yetib kelgan. bulardan birinchisi «bukolikalar» (cho‘pon she’rlari), ikkinchisi «georgikaiar» (dehqon qo‘shiqlari) va uchinchisi «eneida» dostonidir. mazkur asarlardan tashqari bizga qadar «katalepta», ya’ni «mayda-chuyda she’rlar» deb ataluvchi yana bir to'plain …

2 / 10

amga juda yaqin tu-radi. didaktik mazmundagi ushbu asar yirik-yirik to‘rt qismdan iboratdir. bu qismlardan birinchisi g‘allakorlikka, ikkinchisi bog‘dorchilik va tokchilikka, uchinchisi chorvachilikka, to‘rtinchisi esa asalarichilikka bag‘ishlanadi. doston muallifining otashin valtnparvarligi, qishloq hayotigabo‘lgan jo ‘shqin muhabbati, ayniqsa, dehqonlarga samimiy xayrixohlik bilan qarashi -- asarning yuksak badiiy mahorat bilan yozilishini ta’minlagan. vergiliyni rim she’riyatining cho‘qqisiga olib chiqqan, uning shuhratini yer yuziga taratgan ulug‘ asari «eneida» dostonidir. qadimgi m a’iumotlarga qaraganda, shoir asar ustida o ‘n yil ishlagan va uni mil. avv. 19-yilda tugatgan. «eneida» dostonining butun voqeasi troya shah-ri tor-mor qilinganidan so‘ng bosh qahramon eneyning o ‘z hamrohlari bilan birga italiyaga qarab yo‘lga chiqishi, uning dengizda tortgan og‘ir rnashaqqatlari, nihoyat manzilga yetib kelishi, rim davlatini barpo qilish yo‘lida olib borgan kurashlari tasviridan iborat. asar har biri olti bobdan (qo‘shiqdan) iborat, ikki qismga ajratib yozilgan. birinchi olti bob qahramonning troyadan chiqib italiyaga yetib kelish davrida kechirgan sarguzashtlariga, keyingisi italiya tuprog‘idagi janglariga bag‘ishianadi. vergiliy …

3 / 10

bu o'lchovni mislsiz kamolot bosqichiga ko‘tarish faqat vergiliyga nasib qilgan. «eneida» dostonidan parchalar (italiyaga yetib kelgan eney kum shahri yaqinidagi apollon ibodaixonasida sohibbashorat sivitsilla bilan uchrashadi, undan о ‘z taqdi-ri haqida bilib oladi (1 —97-misralar). eney yer osti podsholigidagi otasi anxisning soyasi bilan uchrashishga ruxsat so ‘raydi. sivilsiuu unga do ‘zaxga tushishyo 'llarini ко'rsatadi (98 —155). eney sivilsiuu aytgou «oltin butoq»ni topib, do'zaxga tushadi va dengizda cho'kih kctgni hamrohi qahramon miseyni tantanalar bilan dafn qiladi (156 - 235). buni tugatib, sivitsilla amrini bajarmoqqa shoshildi. grot balandda edi, ulkan va keng og‘izday, qop-qorako‘1va zim-ziyo o'rmon zulmatida yasliiringan, uning ustidan hatto ucholmasdi qushlar jazosiz. qanotlarin yozganda: qorayib turgan tuynuklardan yuqoriga bug‘lar chiqib, osmon gumbaziga qadar yetardi (shu sababdan bu joylar yunonlarda aomon deyiladi). qurbonlikka kohin ayol qora orqali to‘rt buzoqni olib kelib, boshlarin sharob bilan chiqdi purkab, shundan so‘ng qirqdi shoxlari orasidagi yunglar uchini va ularni muqaddas olovga qo‘ydi birinchi nazr qilib, …

4 / 10

hunday tezlik bilan yo‘naldi... zim-ziyo tun bilan qoplangan, soyalar aro ular bordilar yolg‘iz, bo‘m-bo‘sh ko‘shklar va ditning yer osti saltanati oralab. y ok i shunday, o‘rmon aro oyning g‘alat milt-milt yog‘dusida, yupiter samolami zulmatda yashirsa gar, qaro tun zamindagi narsalaming tamom yo‘qotsa rangin. ork jarining boshlanishi, unga kirish yerida, joy olgandir yuraklarni kemirguvchi hasrat va tashvish, in qurganlar bo'zargan dardlar, ma’yus keksalik, yovuzlikka yo‘llovchi dahshat va ochlik, hamda qabih faqirlik, ko‘rinishi mudhish arvohlar - 0 ‘lim va azoblar, 0‘lim bilan qondosh bo‘lgan uyqu va ichiqoralik, ostonaning yonida, o‘lim va qotillik keltiruvchi urush, undan nari evmenidlar temir qasri va ilonli sochini qonli belbog' qilib bogiab olgan g'azahnok adovat, markazdan olgan joy qari shoxlari tarvaqaylagan ulkan qora qayrag‘och. aytisharlar, bunda har bir yaproq ostida, 0‘zlariga joy qilganlar quruq vapuch shirin orzular, bundan tashqari eshiklar atrofida turli-tuman yovvoyi, maxluqlar ham joylashgan: kentavrlar, ikki yuzli skillalar, yuzta qo‘lli briarey va dahshat solib vishshilovchi gidra, …

5 / 10

irt, tugun qilib bog‘langan, plashi. 0 ‘z qayig‘in uzun tayoq bilan surib keladi va yelkan qo'yib, murdalarni to‘q-qizg‘ish rangli qayiqda tashir; u juda qari, biroq boqiy m a’budning keksaligi ham tetik va yosh. bu qirg‘oqqa barcha marhumlar intilar ulkan olamon bo‘lib: ayollar, erkaklar va hayotlarin tugatgan, ruhi buyuk botirlar, turmushga chiqmagan bokira qizlar, go‘dak bolalar, otalarin ko‘z oldida gulxanga qo‘yilgan o‘spirinlar, o ‘rmonlarda xazonrezgi, ilk sovuqlar tushgan payt, yaproqlar to‘kilganday yo dengiz ichkarisidan quruqlikka, qushlar uchib kelgan misol: ularni yilning sovuq oylari dengiz qa’ri ustidan nurafshon o'lkalarga haydab kelardi. har biri tik turib tezroq uni jo‘natishni iltijo qilardi, shunda shovqindan lol bo‘lgan eney: «о, bokira ayol, qanday olomon, - dedi, - to‘planibdi daryo bo'yida? ularga nima kerak? 0 ‘liklar neni so‘ramoqda? ne sabab ba’zilar bunda qolmoqda, lugat: garpiya - qiz bola boshli qo'rqinchili qushlar. k otsit-jahannam tlagi ko‘z yoshlari daryosi. xaron - yer osti dunyosida o’lganlarni daryoning narigi qirg'og‘iga olib …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "publiy vergiliy"

vergiliy (tavalludi mil. aw. 70-y) rimning eng ulug‘ shoiri publiy vergiliy maron miloddan oldingi 70-yilda italiyaning shimolidagi mantuya shahri atrofida tug‘ilgan. vergiliy oldin kremonda, keyinchalik milan, rim shaharlarida tahsil oladi; ritorika, falsafa bilimlarini, ayniqsa, adabiyotni chuqur o‘rganadi. biroq tabiatan yumshoqligi, uyatchanligi, notiqlikka qiziqishi va iste’dodining yo'qligidan faqat bir marta sud ishida qatnashib, tez orada o‘z yurtiga qaytib ketadi, bu yerda dehqonchilik qiladi va adabiyot bilan shug‘ullanadi. 41-yilda oktavian avgust o‘zining qo'shinini italiyaning shimoliga joylashtiradi, vergiliyning mansabdor muxlislari uni imperator bilan tanishtiradilar. shoir avgust saftanatiga chuqur samimiyat va xayrixohlik bilan qaragan va o ‘z asarlarida avgust saltanatin...

This file contains 10 pages in DOCX format (49.8 KB). To download "publiy vergiliy", click the Telegram button on the left.

Tags: publiy vergiliy DOCX 10 pages Free download Telegram