psixologik tadqiqot metodlari

DOCX 95 pages 130.0 KB Free download

95 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 130.0 KB

File type DOCX

Pages 95

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 95

44. psixologik tadqiqot metodlari javob: bu metod psixologiyada inson xotirasi, tafakkuri, qobiliyati va xayolining xususiyatlarini aniqlash maqsadida keng qo’llaniladi. odam chizgan rasmlar, yasagan o’yinchoqlar, modellar, to’qigan narsalar, tikkan qo’g’irchoqlar, to’qib, so’zlab berilgan hikoyalar, texnik konstruktsiyalar chizmasini tushunish kabilarni tahlil qilish orqali ularning mantiqiy xotirasi, tafakkuri, badiiy va adabiy qobiliyati, ijodiy xayoli, texnik ijodi yuzasidan materiallar to’plash mumkin. mazkur metodda ijod mahsulini yaratgan jismoniy shaxs bevosita ishtirok etmaydi. tekshiriluvchi bilan tekshiruvchi o’rtasida muloqot o’rnatish uchun shaxsning psixikasi to’g’risida sirtdan muayyan hukm va xulosa chiqariladi. tekshiruvchi (o’qituvchi, murabbiy, psixolog) ekspert tariqasida shaxslar ijodiyotiga baho beradi, bunda mehnat mahsulining shakli, mazmuni, sifati, originalligi, hajmi, xususiyati bilan keskin tafovut qilishi nazarda tutiladi. ijodiy faoliyat mahsullarini tahlil qilish orqali har xil yoshdagi va kasbdagi odamlarning psixik xususiyatlari to’g’risida ma’lumotlar to’plash mumkin. faoliyat mahsulotlarini o’rganish inson ruhiyatini o’rganish metodlari ichida o’ziga xos o’rinni tashkil etadi. shuni ta’kidlab o’tish joizki, inson ruhiyatini o’rganish yuqorida bayon qilingan metodlardan …

2 / 95

zimini tadqiq etish hisoblanadi. organizmning yaxlit tuzilma sifatida faoliyat ko‘rsatishini nerv hosilalarining to‘plamlari ta’minlab beradi. asab tizimi markaziy, periferik va vegetativ bo‘limlardan iborat. markaziy asab tizimi (mat) bosh va orqa miyani o‘z ichiga oladi. miya organizmda boshqaruvchi vazifasini o‘taydi va psixomotor faoliyatni ta’minlab beradi. bundan tashqari, miya fikrlarimizni mahorat bilan boshqarib, inson organizmining beshta asosiy tuyg‘ulari – ko‘rish, eshitish, ta’m bilish, hid bilish va sezishni nazorat qiladi. periferik asab tizimi – nervlar va nerv tugunlaridan iborat. periferik nervlar majmuasi yurak, o‘pka, ovqat hazm qilish tizimi va boshqa ichki organlar, tomirlar va to‘qimalarni ta’minlaydi, bularning barchasi vegetativ asab tizimini tashkil etadi. uning faoliyati inson iroda kuchiga bog‘liq bo‘lmaydi. (3.1 rasm) asab tizimi organizmning ixtiyoriy va ixtiyorsiz bajariladigan vazifalarini boshqaradi. ixtiyorsiz bajariladigan vazifalarga misol qilib ovqat hazm qilish vazifasini keltirishimiz mumkin. asab tizimini tashkil etuvchi milliardlab asab hujayralari organizmning o‘zidan, shuningdek, tashqi muhitdan axborot qabul qiladilar. bosh miya xaritasini tuzib, nervlar vazifalarini …

3 / 95

46. nerv tizimi va endokrin tizimining inson organizmi va xulq atvoridagi ahamiyati. javob: nerv sistemasi — odam va hayvonlar organizmida barcha aʼzolar faoliyatini bir-biriga bogʻlagan holda hayotiy muhim funksiyalarni bajaradigan hamda organizmni tashqi muhit bilan bogʻlaydigan sistema. hayvonlar organizmining evolyusiya jarayonida va organizmlar bilan tashqi muhit oʻrtasidagi murakkab munosabatlarning shakllanishida nerv sistemasi hal qiluvchi ahamiyatga ega. nerv sistemasi asosini nerv hujayralari tashkil qiladi. har bir hujayra oʻzidan chiqqan kalta shoxchalar (dendrit), bitta uzun tola (akson) bilan birga neyron deb ataladi. nerv sistemasi, asosan, neyronlar toʻplamidan iborat. nerv sistemasi filogenez va ontogenezda gavdaning tashqi qavati — ektodermadan rivojlanadi. organizmlarning tarixiy rivojlanish jarayonida nerv sistemasining tuzilishi murakkablashib, nerv hujayralarining hajmi va turlari osha borgan, neyronlar strukturasi va ayrim nerv hujayralari oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlar, shu bilan birga nerv sistemasining funksiyasi ham shakllangan. nerv sistemasiga xos ikkinchi toʻqi-ma — neyrogliya paydo boʻlgan (u tayanch va trofik funksiyalarni bajaradi). nerv sistemasi ning rivojlanishi davrida markaziy …

4 / 95

di, taʼsirotlar energiyasini nerv qoʻzgʻalishi energiyasiga aylantiradi, bu energiya nerv impulslari shaklida nerv tolalaridan oʻtadi. nerv sistemasi murakkablashgan sayin va unda maxsus retseptor (sezuvchi) hujayralar ixtisoslashgan sayin nerv sistemasi funksiyalari tobora turli-tuman boʻlib qolgan. 47. xulq-atvor va irsiyatning psixologik xususiyatlari javob: bizning qarindoshligimiz bizning ijtimoiy xulq-atvorimizda paydo bo'ladi. vongmi, nikomomi, smitmi, yoki gonzalesmi, biz tahminan sakkiz oylik bo’lganimizdan so’ng notanishlardan qo'rqishni boshladik va kattalar kabi, biz munosabat va o’xshashligiga ko’ra kishilarni afzal ko’ramiz. sayyoramizning turli burchaklaridan bo’lishimizdan qat’iy nazar, biz boshqalarni kulganini va xo'mrayishini qanday o'qishni bilamiz evolyutsionist-psixologlar ch.darvin ta’limoti va xulq-atvor o’rtasidagi aloqadorlikni tadqiq qilish natijasida shuni aniqlashdiki, bizning universal shaxsiy xususiyatlarimizni bizning individual farqlarimiz bixevioral genetika (xulq-atvor genetikasi) tadqiqot predmeti ekanini tushuntirishga harakat qilishdi. zamonaviy evolutsiya nazariyasi darvin nazariyasi asosida yaratilgan. shu bois, darvin nazariyasi evolutsiya jarayonidagi organik dunyoning tuzilish borasidagi muhim savollarga mantiqiy va isbotlar bilan javob bera oladi deb aytishimiz mumkin.1[3] ikki xil tuxum hujayradan hosil …

5 / 95

rdan biri, besh yuz kitobni ko‘rib chiqib, 5759 ta ehtimoldagi odam instinktlaridan iborat ro‘yxat tuzgan edi! har bir xulqga o‘z instinktini belgilash bilan bog‘ liq intilish alaqachon o‘z og‘ irligi ostida yo‘q bo‘lib ketgan. bu shuning uchun yuz berdiki, birinchi nazariyachi-instinktshunoslar insonning xulqini tushuntirmasdan, unga faqat nom berish bilan mashg‘ ul bo‘lgan. ushbu jarayon aqlli bolaga “darslarni o‘zlashtira olmaydigan” nom berib, uning past baholarini “tushuntirishni” eslatib turgan. xulqni nomlash, uni tushuntirib berish degani emas. instinkt sifatida tasniflash uchun majmuaviy xulq ushbu tur orasida turg‘ un modelga ega bo‘lishi va orttirilmagan bo‘lishi kerak (tinberg, 1951). shunga o‘xshash xulq hayvonot olamining boshqa turlari vakillariga xos (qushlardagi imprintingini (hotirada saqlab qolish) va lososning uvuldiriq sochish uchun o‘z joylariga qatishini esga oling). insonning xulqida ham tug‘ ma moyilliklar, shu jumladan go‘dakdagi emish va harakatlanish reflekslari kabi oddiy turg‘ un modellar namoyon bo‘ladi. biroq, ko‘pchilik psixologlar insonning xulqi fiziologik ehtiyojlarga va ruhiy intilishlarga bog‘ liq …

Want to read more?

Download all 95 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixologik tadqiqot metodlari"

44. psixologik tadqiqot metodlari javob: bu metod psixologiyada inson xotirasi, tafakkuri, qobiliyati va xayolining xususiyatlarini aniqlash maqsadida keng qo’llaniladi. odam chizgan rasmlar, yasagan o’yinchoqlar, modellar, to’qigan narsalar, tikkan qo’g’irchoqlar, to’qib, so’zlab berilgan hikoyalar, texnik konstruktsiyalar chizmasini tushunish kabilarni tahlil qilish orqali ularning mantiqiy xotirasi, tafakkuri, badiiy va adabiy qobiliyati, ijodiy xayoli, texnik ijodi yuzasidan materiallar to’plash mumkin. mazkur metodda ijod mahsulini yaratgan jismoniy shaxs bevosita ishtirok etmaydi. tekshiriluvchi bilan tekshiruvchi o’rtasida muloqot o’rnatish uchun shaxsning psixikasi to’g’risida sirtdan muayyan hukm va xulosa chiqariladi. tekshiruvchi (o’qituvchi, murabbiy, psixolog) ekspert tariqasi...

This file contains 95 pages in DOCX format (130.0 KB). To download "psixologik tadqiqot metodlari", click the Telegram button on the left.

Tags: psixologik tadqiqot metodlari DOCX 95 pages Free download Telegram